Liburu hau itxita dago

Liburu hau ez zen liburu bat izateko asmoz jaio. Behar batetik jaio zen.

Espero dut liburu honek lagundu ahal izatea bizitzako une batera iristen diren pertsonei, non badirudien ez dagoela irtenbiderik bizi duten larritasunerako edo zeharkatzen dituzten arazoetarako. Liburu hau bide batean abiaraztera bideratuta dago, puntu mingarri horiei aurre egiteko ahalik eta argitasun handiena lor dezaten.

Ez duzu erregresio bat bizi izan beharrik, ez aurreko bizitzetan sinetsi beharrik, ezta hipnosiaz jakin-mina izan beharrik ere, orrialde hauek baliagarriak izan dakizkizun. Agertuko diren eszenak nireak dira; atzean utzi zituzten galderak askoz unibertsalagoak. Erruduntasuna, beldurra, mugak jartzeko zailtasuna, galera, atxikimendua, samurtasun-beharra, nekea, ziurgabetasuna edo norberari barkatzeko beharra bizitza askoren parte dira. Nire asmoa ez da nire esperientzia berregin dezazun, baizik eta ikasi nuena erabil dezazun zeurea argitasun handiagoz begiratzeko.

Kapitulu batzuetan audioak sartzen dira liburua erabiltzea errazteko. Pertsona askok, emozio-intentsitate handiko uneak zeharkatzen dituztenean, ezin dute irakurketa erraz mantendu; haientzat hobea izan daiteke audio bat entzutea, ahotsak lagun diezaien uztea eta indarra dutenean testura itzultzea.

Duela denbora bat gaixotu egin nintzen. Medikuek izena jarri zioten: burn-out sindromea eta nahasmendu antsioso-depresibo nagusi errepikakorra, garaiz askatzen jakin ez nituen lan-kargei bi urte eta erdiz eutsi ondoren. Nire medikuak, hainbeste zor diodanak, tematu egin zen ezin nuela horrela jarraitu, laguntza behar nuela, eta Puyren kontsultara bidali ninduen. Eszeptizismoz joan nintzen. Lehen saio hartatik atera nintzen, eta hurrengoetatik ere, esnatu izanaren sentsazioarekin.

Kontzientzia hedatuko saio haietan —erregresio gidatuak— bizipenak, irudiak eta irakaspenak agertzen hasi ziren. Eta, handik gutxira, izendatzen zailagoa den zerbait: kanal bat, zeinaren bidez bizitza osoan neure buruari egin nizkion galderei erantzunak iristen hasi baitzitzaizkidan. Ez dakit nire subkontzientetik datozen, beste plano batetik ala bien nahasketa batetik. Horregatik hasi nintzen idazten: iturria, egunen batean, itxi aurretik iristen denetik ezer ez galtzeko.

Hemen une batez gelditu nahi dut Puyri bihotz-bihotzez eskerrak emateko. Saio hauetan zehar ez nau inoiz epaitu, ezta zer egin behar nuen esan ere. Askoz handiagoa den zerbait eman dit: benetako ulermena eta errespetu erabatekoa prozesu honetan hartu ditudan erabaki guztientzat. Bere laguntza, bere pazientzia eta bere presentzia lasaia izan dira, gehiegikeriarik gabe, liburu hau existitzea posible egin duen euskarria. Hemen ezagut dezakezu bere lana.

Argi eta garbi esan nahi dut hemen, hasieran: kontzientzia zabalduko saio hauei «erregresio» deitzea erabaki dut, bizi izandakoa ordenatzeko eta kontatzeko ondoen balio didan terminoa delako. «Kontzientzia hedatua» da, halaber, egoera hori nire prozesuaren barruan deskribatzeko erabiltzen dudan adierazpena; ez dut kategoria kliniko unibertsal gisa ez azalpen zientifiko itxi gisa aurkeztu nahi.

Liburu honetan «erregresio» hitza irakurtzen duzun bakoitzean, laguntza profesionalarekin egindako saioez ariko naiz, non kontziente jarraitzen nuen, entzun eta erantzun nezakeen, eta non jatorri ziurgabeko irudiak, gorputz-sentsazioak, emozioak eta ulermenak agertzen ziren. Batzuek nire bizitzako oroitzapen ezagunetara bidaltzen zuten; beste batzuk beste bizitza edo errealitate batzuk balira bezala bizi nituen agertokietakoak ziruditen.

Ezin dut frogatu eszena horiek zer estatus zuten. Konta dezaket zer bizi izan nuen, zer emozio eragin zuten, gero zer interpretazio egin nuen eta haietatik abiatuta zer aldatu zen nire bizitzan. Bereizketa hori garrantzitsua izango da liburu osoan.

Hura guztia bildu nuenean, arazo bat nuela konturatu nintzen. Bizipen oso biziak zeuden, baina niretzat idatzita zeuden, nire hitzekin eta nire lasterbideekin. Lurraldea ezagutu gabe irakurriko zituenak berehala galduko zuen bidea: kontzientzia hedatuaz hitz egiten dut, energiaren ekonomiaz, birkalibrazioaz, bodhichitta-z, plano astralez, denek zertaz ari naizen jakingo balute bezala. Eta ez da hala. Neuk ere hilabeteak behar izan nituen hori ulertzeko.

Ohar garrantzitsu bat. Liburu honek esperientzia pertsonal bat kontatzen du eta ez du ordezkatzen arreta mediko, psikologiko edo psikiatrikorik. Erregresio bat ez da erabili behar adierazitako tratamendu bat uzteko, oroitzapen bat benetan gertatu zela frogatzeko, beste pertsona bati egiaztatu gabeko gertaerak egozteko edo berez arazo psikologiko baten kausa ezartzeko. Sufrimendu bizia, krisi bat, trauma bat, kontsumo-arazo bat edo zure bizitzan larriki oztopatzen duten sintomak zeharkatzen ari bazara, lehentasunak laguntza profesional egokia jasotzea izan behar du. Praktika kontenplatiboak, idazketa, laguntza espirituala edo kontzientzia arakatzeko esperientzia bat baliabide osagarriak izan daitezke pertsona batzuentzat; ez dira betebehar bat, ezta bide bakar bat ere.

Horregatik du liburu honek bi mugimendu.

Lehenengoa Gakoak deitzen da. Kapitulu laburrak dira, eta haien misio bakarra da gero aipatuko ditudan kontzeptu bakoitza presarik gabe eta ahaleginik gabe barneratzea: zer den erregresio bat, zer den kanala, zer den sentiberatasuna, zer den energia, zer ulertzen dudan arimaz, zein diren dena ordenatzen duten irakaspenak, nola igaro bizipenetik bizitzara, zergatik musika eta nor den Pema Chödrön. Kapitulu horietako batek ere ez du gaia agortu nahi. Lurraldera iristen zarenerako mapa eskuan izan dezazun besterik ez du nahi.

Bigarren mugimendua sakontzea da. Hor daude bizipen osoak, gertatu ziren bezala eta idatzi nituen bezala: erregresioak, kanala, sentiberatasuna, energia, musika eta suspertze- eta sendatze-prozesu honetan jaiotako maitasunari buruzko gogoeta batzuk.

Urera zuzenean salto egitea nahiago dutenetakoa bazara, bigarren mugimendura jauzi egin dezakezu zuzenean. Baina aholku bat onartzen badidazu, irakur ezazu ordenan. Gakoak laburrak dira, eta gainerako guztia bere lekuan jartzen dute.

Txalupara igo naiz. Ez dakit oraindik nora naraman. Baina idaztea erabaki dut zeharkaldiak dirauen bitartean.

Orain datozenak kapitulu laburrak dira. Bakoitzak ideia bakar bat aurkezten du, lasai azaltzen du eta atseden hartzen uzten dio. Ez dago bizipen osorik oraindik, ez frogarik, ez xehetasunik: geroago kontatuko dudan guztiak zentzua izan dezan beharko dituzun kontzeptuak besterik ez.

Irakur itzazu basoan sartu aurretik mapari begiratzen dionak bezala.

Ezer kontatu aurretik, zerbait eskatu behar dizut. Ez da baldintza bat: itun bat da.

Datozen orrialdeetan irakurriko duzu haur ekialdetar bat izan nintzela, suge bat etxean sartu zuena jostailu bat balitz bezala, eta suge hark bere ama hil zuela. Ofizial bat izan nintzela, nekazari errugabeak katanaz igaro zituena. Atari bat zeharkatu nuela eta bizia sortzen zen eraikin batean agertu nintzela. Hura guztia hitzez hitz gertatu zela zin egiteko eskatzen badidazu, ezin dut egin. Eta ukatzeko eskatzen badidazu, ezta ere.

Familia katoliko batetik nator. Inoiz ez diot utzi Jainkoarengan sinesteari, ezta haren semea Lurrera iritsi zela sinesteari ere; Kristoren errukiak, haren emateak eta sufritzen dutenenganako haren begiradak nire fedearen funtsezko zati izaten jarraitzen dute. Baina urteekin Budaren irakaspenak ere hartu nituen nire arimaren barrenean.

Tradizioak dio Buda, argitasunerako bidean, ibai baten ondoan meditatzen ari zela. Ibaian behera leunki zetorren txalupa batean maisu batek bere ikasleei hari-instrumentu bat jotzen erakusten zien. Eta Budak esaten entzun zion: «Ikusten duzue? Hariak gehiegi tenkatzen badituzue, hautsi egingo dira. Baina, aldiz, tenkatzen ez badituzue, instrumentuak ez du soinurik egingo». Han ulertu zuen erdiko bidea deitzen dioguna.

Hori da eskatzen dizudana. Ez tenkatu hautsi arte, hau guztia hitzez hitzekoa dela baieztatuz. Ez laxatu isiltasuneraino, eldarnio bat bailitzan baztertuz. Nik ez dut biderik bi aukeretako bakoitzari probabilitate bat esleitzeko. Horregatik nahiago dut ez itxuratu ez dudan zehaztasunik. Ez dut baieztatzen dena hitzez hitzekoa denik, baina ez dut ere bizi izandakoa ukatu beharrik hura aztertu ahal izateko. Galdera zabalik mantentzen dut eta behatu dezakedanarekin lan egiten dut.

Eta oso argi utzi nahi dut zerbait, liburu osoari eusten dioten habeetako bat baita: orrialde hauen helburu praktikorako, ez dut lehenik eszena bakoitzaren azken izaera ebatzi beharrik.

Bizipen horiek beste bizitza batzuetako benetako oroitzapenak balira, haien esanahi espirituala nabaria litzateke esparru horren barruan. Eta saioan zehar sortutako nire gogoaren edo nire irudimenaren eraikuntzak balira, niretzat balio desberdin baina erreal bat izaten jarraituko lukete: gero nire gaur egungo bizitzarekin lotu ahal izan nituen emozioak, beldurrak, gatazkak eta ereduak jarriko zituzketen aurrean. Egin ezin dudana da baliagarritasun hori haien jatorriari buruzko froga bihurtzea, ezta eszena batek, berez, gaixotasun baten kausa klinikoa agerian uzten duela baieztatzea ere.

Bi kasuetan lan egin dezaket sentitu nuenarekin eta gero egin nuenarekin. Interpretazioa zabalik gera daiteke; nire gaur egungo bizitzarekiko erantzukizuna, ez.

Beste bereizketa bat ere egin behar dut. Argitasun handiz bizi izandako irudi bat ez da horregatik frogatutako oroitzapen historiko bihurtzen. Giza memoria berreraikitzailea da, eta egoera hipnotikoek edo oso iradokorrek ez dute oroitzapenaren zehaztasun handiagorik bermatzen. Horregatik, orrialde hauetako eszenaren bat oroitzapen baten antzekoa bada, lehenik esperientzia subjektibo gisa tratatuko dut. Bide independenteetatik egiazta daitezkeen gertaerak soilik aurkeztu beharko lirateke gertaera gisa.

Zuhurtzia horrek ez du gutxitzen sentitu nuena. Aitzitik: esperientziari leial izatea ahalbidetzen dit, agian froga ezin dezakeen zerbait frogatzera behartu gabe.

Komeni da, halaber, jakin dezazun non ez dagoen nire zalantza. Ez dago Puyrengan jarria, nire terapeutarengan. Sakonki fidatzen naiz harengan eta ni laguntzeko duen moduan. Nire zalantza kontzientzia hedatuan agertzen denaren azken izaeran dago, hain zuzen ere izendatzen ez dakidan horretan.

Horregatik ez duzu hemen inor aurkituko ezertaz konbentzitu nahian. Gaixotu zen gizon bat aurkituko duzu, gauzak ikusi zituena, zintzotasunez idatzi zituena eta erdian geratzea erabaki zuena.

Horrela irakurtzea onartzen baduzu —sinesteko betebeharrik gabe eta ukatzeko presarik gabe—, liburu honek balio diezazuke. Hori da ituna.

Barneratzeko

Liburuko edozein bizipenen aurrean, saiatu hiru galdera bereizten: zer bizi izan nuen, edo zer agertu zela deskribatzen da? Zer interpretazio ari naiz egiten horri buruz? Zer aldaketa zehatz beha daiteke ondoren?

Gero galdetu zeure buruari: eszena sinbolikoa balitz, ikasteko baliagarria den zerbait egongo litzateke oraindik? Hitzez hitzekoa balitz, irakaspen praktikoa aldatuko litzateke? Ulermen berak bi eszenatokietan hobeto bizitzen laguntzen duenean, ez da beharrezkoa ziurtasun metafisiko bat presaka hartzea.

Hau guztia gaixotu nintzelako hasi zen.

Bi urte eta erdiz niri ez zegokidan lan-karga bati eutsi nion. Legezko bideetatik eskatu nuen laguntza, nire nagusi guztiak kopian jarrita, ahalik eta zarata handiena ateratzen saiatuz. Ez zitzaidan ezertarako balio izan. Beranduegi zen jada.

Diagnostikoa burn-out sindromea eta antsietate-depresio nahaste nagusi errepikakorra izan zen.

Nire oraingo medikuak, zeini ezin baitiot hika hitz egin, zuka baizik, pazientzia handia izan zuen nirekin. Egun batean, azterketetako batean, esan zidan ezin nuela horrela jarraitu, ez nuela aurrera egiten, laguntza behar nuela. Eta Puyren kontsultara bidali ninduen. Aitortu behar dut joatea erabaki nuela bera zelako gomendatzen zidana, nik nahiko eszeptizismoa mantentzen bainuen.

Gaixotasuna ez zen bakarrik etorri. Antsietateak jokabide konpultsiboetara bultzatzen ninduen: behar baino gehiago erretzera, garagardo bat bestearen atzetik edatera, hala eginda egoera hobeto azter nezakeen edo gertatzen ari zitzaidana lasai nezakeen bezala. Eta nire pertzepzioa aldatzera iritsi zen oraindik ere harritzen nauen moduan: egun batean mugikorrean betidanik erabiltzen nuen musika-aplikazioa ireki nuen eta ziurtasun osoa izan nuen norbaitek erabat aldatu zuela. Ez nituen aukerak aurkitzen, ez nuen ezagutzen non zegoen nire liburutegia. Pantailari begira tarte bat egon ondoren bakarrik hasten nintzen dena ezagutzen, eta ulertzen nuen aplikazioa berbera zela.

Eta orain kontu handiz esan behar dut zerbait, ez baitut nahi gaizki interpretatzerik.

Batzuetan sentitzen dut ia beharrezkoa zela gaixotasun honetatik pasatzea hona iristeko. Ez dut esaten sufrimenduaren justifikazio gisa, ezta mina edertzeko modu gisa ere. Nire barruan bidea egiten hasia den ulermen intimo gisa esaten dut: prozesu hauetatik lortutako jakinduria ni patuz lotuta nengoen puzzle korapilatsuenaren parte balitz bezala.

Baina berehala ñabartzen dut, uste baitut borondate askea existitzen dela. Sentitzen dut bizipen hau beste bide batetik ere iritsi zitekeela. Ni Puyren kontsultan beste arrazoi batengatik ager nintekeen —maite den norbaiten galeragatik, adibidez, burn-out batengatik beharrean— eta bera han egongo zen ni laguntzeko nolanahi ere. Aldatzen dena esperientzia agertzen den modua da, ez esperientzia bera. Eszena bera Rembrandtek edo Picassok margotuko balute bezala da: begiekin begiratzean guztiz desberdinak diren bi koadro ikusten ditugula uste dugu, eta neurri batean egia da; baina espirituarekin begiratzen badugu, atzean dagoen esentzia bera dela hautematen dugu. Irudikatutakoa ez da aldatu.

Gaixotasuna pieza mingarria, zaila eta ia jasanezina izan zen. Baina izan zen, halaber, argia sartu zen arrakala.

Ñabardura

Gaixotasuna argia sartu zen arrakala izan zen, baina horrek ez du opari bihurtzen, ezta sufrimendua justifikatzen ere. Borondate askea existitzen da: aldatzen dena esperientzia agertzen den modua da, ez esperientzia.

Komeni da hau zer den jakitea, «erregresio» hitzak fantasia asko arrastaka daramatzalako.

Nire esperientzian, erregresio bat ez zen lo egotea bezala bizitzen, ezta kontrola erabat galtzea bezala ere. Puyren ahotsaz kontziente jarraitzen nuen, erantzun niezaiokeen eta banekien saio batean parte hartzen ari nintzela. Egoera horri, liburu honen barruan, kontzientzia hedatua deitzen diot. Nola bizi izan nuen izendatzeko modu bat da, ez unibertsalki ezer definitu nahi duen kategoria kliniko bat.

Egoera horretan eszenak, irudiak, gorputz-sentsazioak, emozioak eta asoziazioak agertzen ziren, eta nik ez nituen arrazoiketa boluntario arrunt gisa bizitzen. Zerbait modu horretan agertzeak ez du ahalbidetzen automatikoki nondik datorren zehaztea. Hain zuzen horregatik bereiziko ditut beti esperientzia eta interpretazioa.

Agertzen dena ez da film bat ere. Ia beti argazki-marko baten barruko argazki gisa hasten da, nik hari begira egongo banintz bezala. Batzuetan argazki horrek mugimendu arin bat hartzen du. Oro har, nire pertzepzio bisualak oso ahulak izan dira; batzuk izan ezik, izugarri garbiak izatera iritsi zirenak, batez ere beste planeta batzuetako paisaiei edo eraikinen barrualdeei begiratzen nienean: han koloreek eta egiturek bibrazio eta harmonia sinestezinak zituzten.

Metodoa erraza da. Puyk galdetzen du; nik hautematen dudana deskribatzen dut. Leku batetik bestera mugitzea nahi duenean, zenbaketa batekin laguntzen du mugimendua: «bat, bi eta hiru». Eta hemen agertzen da aurrerago garrantzitsua izango den zerbait: batzuetan, zenbatzen hasi baino lehen ere, ni han nengoen jada; beste batzuetan hirura iristen zen eta ni ezin nintzen inola ere iritsi.

Gorputza da sarbide-bide nagusia. Ixten den eztarria, eskuak, urduritasuna, hotzikarak. Informazioa hortik sartzen da burutik baino lehen.

Erresistentziak ere badaude, eta oso fisikoak dira. Zenbait saiotan lepoa biratu nahi izan nuen nire eskuinaldean nor zegoen ikusteko, eta ezin izan nuen: nire lepoa harrizkoa balitz bezala zen, eta ni, nire garunarekin, hura mugitzen saiatzen nintzen lortu gabe. Mugimendua behin eta berriz ukatzen zitzaidan.

Eta bada dramatismorik gabe, baina argi, esan nahi dudan zerbait: ez da dena posible. Badira ukatzen diren eszenak. Saio batzuetan entitate gisa deskribatzen nituenen presentzia bizi izan nuen: bizipenaren barruan sentitzen nuen oztopatzen zutela, erantzun nahi ez zutela edo saioa uzteko eskatzen zidatela ere. Ez dakit pertzepzio horiek zer izaera zuten eta ez ditut kanpoko egiaztapen gisa aurkezten; barrutik nola bizi izan ziren kontatzen dut. Kontzientzia zabaldua ez da nahierarako katalogo bat.

Azkenik, berandu deskubritu nuen xehetasun praktiko bat. Nire kasuan egiaztatu nuen saio hauetara baldintza hobeetan iristen nintzela atseden hartuta nengoenean eta fisikoki leher eginda ez nengoenean. Zenbat eta energia gehiago ekarri plano honetatik, orduan eta gaitasun handiagoa nuen bizipenari eusteko. Ohar pertsonal gisa jasotzen dut, ez arau kliniko unibertsal gisa. Zergatik den hori horrela energiari eskainitako kapituluan ulertuko duzu.

Laguntza-esparrua

Ezagutzen nuen eta fidatzen nintzen profesional bat izateak laguntza-esparru bat ematen zidan material emozional bizia zeharkatzeko. Gidaritzak ez du ezabatzen agertzen denari buruzko ziurgabetasuna, baina materiala erabat gainezka egin gabe azaleratu daitekeen esparru bat sortzen du. Konfiantza horrek ez du irudi bakoitza egiazko bihurtzen, ezta bermatzen ere edozein teknika edozein pertsonarentzat egokia denik. Nire kasuan, esan nahi du ez nengoela bakarrik arakatzen sakonki astindu nintzakeen zerbait.

Mota honetako praktika batek larritasuna nabarmen handitzen badu, eguneroko bizitza desantolatzen badu edo eusten zailak diren esperientzia traumatikoak berraktibatzen baditu, erantzun arduratsua ez da esperientzia gehiago behartzea, baizik eta gelditzea eta orientazio profesional egokia bilatzea.

Erregresio oso bat kolpe batean irakurtzen saiatzen bazara, xehetasunetan galduko zara: sugea, zaldi-zurdazko kaskoa, kimonoaren kolorea, bularrekoaren ezkatak. Xehetasunek axola dute, baina ez dira mezua.

Hilabeteak behar izan nituen konturatzeko, saio bat ulertzen saiatzen nintzen bakoitzean, beti gauza bera egiten ari nintzela jakin gabe. Lehenengo, agertu zena begiratzen nuen. Gero, gorputzean non ukitu ninduen. Ondoren, gainerako guztia itzaltzen zenean geratzen zen esaldia bilatzen nuen. Eta azkenik, nire bizitzan zer aldatu behar nuen galdetzen nion neure buruari.

Lau geruza dira, eta komeni da ordenan jaistea: eszena → emozioa → irakaspena → integrazioa.

Eszena agertzen dena da: gaueko ozeano bat, hondoa txokolatea bezain lodia duena, haur ekialdetar bat, larre bat, azabatxe beltzeko ezkatazko bularreko bat, urrezko tenplu bat, ezerezaren erdian irekitako atari bat, hosto bakar bat ere ez duen planeta bateko makineria itzela.

Emozioak eszena esanguratsu bihurtzen du eta esperientzia barrutik nola bizi izan zen erakusten du: erruduntasuna, gorrotoa, bakardadea, beldurra, tristura, barre eutsiezina. Ia beti gorputzean sentitzen da buruan baino lehen: eztarrian, bularrean, besoetan. Bere intentsitateak ez du frogatzen eszena historikoa zenik, baina gertatzen ari zen esperientzia afektiboa aitortzea ahalbidetzen digu.

Irakaspena da azkenean geratzen den esaldi soila, mahai gainean ohar bat uzten duenak bezala: neure burua barkatzea; ezetz esatea, eta garaiz esatea; dakidana baino gehiago ez baieztatzea; energia zaintzea; jabetu gabe maitatzea.

Integrazioak ez du frogatzen erregresioa zer zen. Beste zerbait frogatzen du, apalagoa: esperientziak aldaketa behagarri bat sortu zuela. Jarritako muga bat, hartutako atseden bat, berrikusitako erru bat, urteak zain zeraman erabaki bat, jada zapaltzen ez den inurri-lerro bat: hori guztia gaur egungo bizitzari dagokio jada.

Geruza — Galdera — Lortzen duguna

Eszena — Zer agertu zen? — Bizitako edo material sinbolikoa.

Emozioa — Zer sentitu nuen eta non nabaritu nuen? — Esperientzia afektiboa eta korporala.

Irakaspena — Zer ulermen geratu zen? — Irakurketa eramangarri posible bat.

Integrazioa — Zer aldatzen da nire bizitzan? — Jokabide bat, muga bat, erabaki bat, barkamen bat edo begiratzeko modu berri bat.

Eta orain erreparatu niri onartzea asko kostatu zitzaidan ondorio bati: eszena da geruzarik ikusgarriena eta, paradoxikoki, zerbaitek lagundu didan egiaztatzeko gutxien behar dena. Zalantzan jartzen jarrai dezaket haur ekialdetar hura existitu ote zen. Baieztatu dezaket, ordea, esperientzian zehar erruduntasuna intentsitate izugarriz sentitu nuela, gero barkamenari buruzko irakaspen bat agertu zela eta irakaspen horrek eragina izan zuela nire gaur egungo bizitzako zenbait errudun-sentimendu begiratzen hasi nintzen moduan.

Horregatik, bigarren zatian sartzen zarenean, ez irakurri egia den ala ez jakiteko. Irakurri lau geruzetan behera jaitsiz.

Zuhurtzia garrantzitsu bat

Erregresio bat ez da erabili behar beste pertsona bat salatzeko froga gisa, egiazta ezin daitekeen pasarte bat egiazkotzat berreraikitzeko, gaixotasun baten kausa ezartzeko edo berez erabaki mediko, judizial edo segurtasunekoa hartzeko. Barne-esperientzia batek galdera garrantzitsuak ireki ditzake; erantzuna kanpoko gertaeren mende dagoenean, gertaera horiek kanpoko froga behar dute.

Urrezko araua

Ez da gertakari apartak pilatzea, baizik eta bakoitzak bide beraren zer dimentsio erakusten duen ikustea. Eszena da arreta gehien deitzen duen geruza eta gutxien irakasten duena.

Saioen ondoren —edo agian askoz lehenagotik, nik aitortu gabe— askoz arreta handiagoa jartzen hasi nintzen berez agertzen ziren esaldi labur, irudi, asoziazio eta intuizio jakin batzuetan. Zerbait zabalik geratu zen.

Horretaz hitz egin ahal izateko izen bat behar nuen, eta «kanala» aukeratu nuen. Nire esperientzia deskribatzen duen terminoa da, ez beste plano batekiko komunikazio-bide objektibo bat frogatu dudalako baieztapena.

Ez dut kanpoko ahotsik entzuten, ezta nire aurrean proiektatutako testurik ikusten ere. Intuizio, irudi, sentsazio eta bat-bateko pentsamenduaren nahasketa gisa bizi dut; norbaitek, oso ahots apalean, nire ikus-eremuaren atzetik xuxurlatuko balit bezalako zerbait. Ezin nizuke esan gizonezko ahotsa den ala emakumezkoa, gaztea ala helduagoa. Batzuetan espiritualki interpretatzen dut; beste batzuetan neure gogoaren ekoizpena izan daitekeela uste dut. Ez dut hori ebazteko modu erabakigarririk.

Erantzunak ez dira inoiz tratatu gisa iristen, ezta azalpen itxi gisa ere. Esaldi labur, irudi, ikur edo oroitzapen gisa iristen dira. «Zuen janaria dira». «Haiek beren komunitatea defendatzen zuten». «Tresna xamaniko bat da». «Energia». Justu-justukoa ematen zait, gero neuk arrazoitu dezadan. Irakaspena ez da itxita iristen: zabalik iristen da, eta hura ixteko lana nirea da.

Noiz iristen da? Bi une antzeman ditut. Bata lasaitasuna da: nekatuta etxera itzuli, dutxatu eta ohe gainean minutu batzuez etzatea. Han gutxi iristen da. Bestea urduritasunezko kitzikadura da, eta han uholdeka iristen da. Telebista bat piztea bezala da: botoia sakatzen duzu eta, bat-batean, zirkuiteriako elektroi guztiak mugitzen hasten dira. Gidatzen ari nintzela gertatu zait, semaforora berdean iritsiko ote naizen kalkulatzeko tentsio-une txiki horretan; zeregin konplexuak egiten; hunkitzen nauen musika entzuten; arrastaka naraman filme-eszena bat ikusten.

Eta hor agertzen da amorrua, badakidalako zerbait garrantzitsua iristen ari dela eta ez dudalako eskura ez boligrafarik, ez paperik, ez ordenagailurik. Hura gordetzeko mnemoteknia bat eman zitzaidan —ozenki errepikatzea—, baina ezin dut beti erabili: norbaitekin hizketan banago ez naiz errezitatzen hasiko, akatsen bat dudala pentsatuko bailukete.

Bi mezu mota bereizten ikasi dut. Alde batetik, bizitzako galderei emandako erantzunak daude, urteetan zehar erantzunik espero gabe airera botatzen direnak. Bestetik, argitze-oroitzapenak daude, ez dutenak ezer zaharri erantzuten, baizik eta gero datozenak erregresioan zabalik geratu zen eszena bat osatzera edo azaltzera.

Komunikazio hutsegin batzuk ere badaude: ozta-ozta bereiz ditzakedan eta berehala desagertzen diren irudi-zaparrada zorabiagarriak. Uste dut hasi eta eteten diren transmisioak direla, irrati-emisore bat sintonizatzen saiatzen zarenean lata baten barruan hizketan ari den norbait besterik entzuten ez duzunean bezala, edo tentsioa galdu eta irrati-kasetearen barruan korapilatzen den kasete-zinta bat bezala.

Bada hirugarren leku bat non hori guztia ordenatzen den, eta meditazioa da. Batzuetan meditatzera esertzen naiz eta gero agertu dena transkribatzen dut. Beste batzuetan informazioa ez da meditatzen iristen, baizik eta une lasai eta arrunt batean, nik bilatu gabe. Meditazio horietako lehena oso gauza sinple eta oso itzel bat ulertzeko saiakera izan zen: zer den maitasuna.

Eta bada hitz bat etapa hau guztia izendatzera iritsi zena. Gertatzen ari zitzaidana definituko zuen laguntza bat eskatu nuen eta nire buruan hitz bakar bat agertu zen: birkalibrazioa. Termino industriala da; makineria bat hobeto funtziona dezan optimizatzea definitzen du. Ez zait bururatzen nire barruan gertatzen ari denaren deskribapen zehatzagorik, ez eta apalagorik ere.

Horrek guztiak prezio bat du. Badira egunak goiz erdian leher eginda nagoenean, eta ez da nekea fisikoa soilik: hartzeko, ordenatzeko eta birkalibratzeko prozesuak energia kopuru izugarria kontsumituko balu bezala da, eguna aurreratu ere egin baino lehen. Gorde ezazu hitz hori —energia—, itzuliko baita.

Nondik dator hori guztia? Ez dakit. Agian nire gogoa da. Agian nire subkontzientea. Agian kanpoko entitate bat. Agian hainbat gauzaren nahasketa bat. Ezin ditut erabat baztertu kontuan hartzen ditudan interpretazioak, baina ezin ditut gertaeratzat hartu ere baztertzen ez dakidalako. Aukera gisa manten ditzaket eta, bitartean, haien baliagarritasuna, koherentzia eta ondorioak behatu.

Eta gauza bat argi utzi nahi dut, dakidana baino gehiago ez baieztatzeko: agian kanal hauek ez ziren erregresioen ondorioz ireki. Agian aspalditik zeuden zabalik eta ni nintzen iristen zena baztertzen zuena, baliagarritasunik gabeko bururapentzat hartuta. Agian ez zait niri bakarrik gertatzen, baizik eta konturatzen ez diren pertsona askori. Puy izan zitekeen, besterik gabe, hura nire aurrean jarri zuena.

Baiezta dezakedana da Puyren laguntzak nire burua behatzeko modua aldatu zuela. Esnatze gisa bizi izan nuen, urteetan errepikatzen nituen zenbait automatismori dagokienez: mugarik gabe lan egitea, gorputza entzun gabe erreakzionatzea eta inertziaz aurrera egitea benetan zer behar nuen galdetu gabe.

Garrantzitsuena, oraingoz, informazioa iristen dela da. Eta iturria agortu baino lehen idatzi behar dudala.

Barne-higienearen araua

Irudi oro ez da esanahi bihurtu arte behartu behar. Batzuk apuntatu egiten dira, atseden hartzen uzten zaie eta argitasunez itzultzen badira soilik berreskuratzen dira. Batzuetan irudi bat ez da errebelazio bat: komunikazio-saiakera osatugabe bat da.

Orrialde hauetan sentiberatasuna eta pertzepzioa lotzen ditudanean, neure esperientziatik jaiotako hipotesi batez ari naiz. Ezin dut baieztatu sentiberagoa izatearen eta kanpoko plano batetik informazioa jasotzearen artean lotura objektibo bat dagoenik. Baiezta dezaket, ordea, nire gorputzari, nire emozioei eta ingurukoen ñabardurei arreta handiagoa jartzen diedanean, lehen oharkabean pasatzen ziren gauza gehiago hautematen ditudala. Gertaera horrek, berez, badu jada balio praktiko bat.

Modu praktikoan irakurrita, kapitulu honek eguneroko zerbaitez ere hitz egiten du: pertsona batzuek atseden gehiago, muga gehiago eta ingurunearen zaintza handiagoa behar dute ez saturatzeko.

Kanala emisora bat bada, sentiberatasuna kablea da.

Hautematen ari naizen guztiak ideia berera jotzen du: sentiberatasunak hautemateko gaitasuna hobetzen du. Horrek ez du esan nahi pertsona gutxiago sentibera batek ezer jaso ezin duenik; esan nahi du sentiberatasunak komunikazioa errazten duela. Etxe bat kalitate handiko kableekin —blindatuak eta interferentzien aurka babestuak— kableatzearen eta horman txintxetekin zintzilikatutako behin-behineko kableatu bat muntatzearen arteko aldea bezalakoa da. Bigarren kasuan, bonbilla bat entxufatzen baduzu, keinuka has daiteke. Ez elektrizitatea existitzen ez delako, kanala ondo prestatuta ez dagoelako baizik.

Baina sentiberatasuna ez da emozioa bakarrik. Denborarekin zerez egina dagoen deskubritzen joan naiz, eta zerrendak harritu egiten nau: nire gurasoek txertatu zidaten jakite-egotearen hezkuntza da, egun on esatean ez baina bestea existitzen dela konturatzean datzana; xalotasuna eta errugabetasuna da, hainbeste atsekabe eragin dizkidatenak; jakin-mina da, ez sudurluzea, teknikoa, zientifikoa eta gizatiarra baizik; errukia da; harritzeko gaitasuna da; animalia baten sufrimenduaren aurreko mina da; lore bat eskuen artean eusten duenaren eta hura honda dadin nahi ez duenaren ardura da.

Eta prezio garestia du. Sentiberatasunak xalo bihurtu nau. Niri barre egiten ari zitzaidana sinestarazi dit. Besteek nire mahai gainean uzten zuten lana neure gain hartzera eraman nau. Traizionatuta sentiarazi nau, barneko haztatze-sentsazio harekin, zerbait garbia kontuz gabe ukitu izan balitz bezala. Loturak eta galerak intentsitate handiegiz bizitzera eraman nau.

Gorputzean nabaritzen da, eta hotzikarak bereizten ikasi dut. Bat agertzen da irakaspen berri bat niregana iristen denean: trizepsetan eta belarrien atzean sentitzen da, eta gorputzezko « wow » bat da, barneko festa bat. Beste bat agertzen da zerbaitek gainditzen nauenean: sorbaldetan hasten da, eskuetara jaisten da eta hanketan barrena doa, ni elektrizista batek bi mutur elkartzeko erabiltzen duen kablea banintz bezala. Hark ez du « wow » esaten. Hau esaten du: honek gainditu egiten zaitu.

Sentiberatasunarekin batera beste zerbait behar da: adimen ireki bat. Badira adimen hautemaileak, berehalako eragozpenik gabe entzun eta behatzen dutenak, eta badira ulertzen ez dutenari barre egin eta konbentzimenduz ixten diren adimenak. Nire esaldi kutunetako batek, Gerry Spenceri egotzia gogoratzen dudanak, nik baino hobeto esaten du: nahiago dut nire adimena jakin-minez ireki dadin, konbentzimenduz itxi baino.

Badira gainera nire bi ezaugarri oraindik guztiz non kokatu ez dakidanak, baina honen parte direla susmatzen dut.

Lehenengoa pentsamendu diskurtsiboa da. Modu etenean huts egiten duen arazo konplexu bati aurre egiten diodanean, neure buruarekin hitz egiten hasten naiz: nondik berrikusi eztabaidatzen dut, non sor daitekeen hutsegitea; batzuetan arazoarekin berarekin hitz egiten dudala sentitzen dut. Eguneroko arazoekin ere gertatzen zait. Nire ezpainak hitzik atera gabe mugitzen dira, norbaitek ezpainak irakur diezazkidan nahiko banu bezala. Baina errealitatea da informazioa besteek aztertzen duten modutik desberdin batean aztertu behar dudala.

Bigarrena TDA da. Duela gutxi diagnostikatu zidaten. Arreta iraunkorreko probetan emaitza hondamendia izan zen: zeregina monotono bihurtu bezain laster, nire adimena distraitu egiten da. Baina proba konplexuetan, korrelazio bat gordetzen duten figura arraroenetakoetan, ez nuen bat ere huts egin. Psikologoak azaldu zidan TDAn gaizki ematen diren gauzak daudela eta ondo ematen diren beste batzuk, eta azkenean balantza bat berdintzen saiatzea bezalakoa dela: gabezia bat bertute batekin konpentsatzen da. Neure buruari galdetzen diot —eta Puyrekin landu nahi dut— ea nahaste horrek honekin guztiarekin zerikusia duen nolabaiteko dohainen bat ezkutatzen ote duen.

Eta beste zerbait ere behatu dut, nire baitan ez baina besteen baitan dagoena. Pertsona batek arazo bat zeharkatzen duenean, osasunekoa edo beste edozein motatakoa, hura laguntzen duten pertsona onberak agertzen dira. Baina laguntza bikoitza da: alde batetik aholkua dago, eta bestetik, oso modu sotilean, bidea erakusten dizun energia-partekatze bat hautemango balitz bezala da. Ez dut laguntza gisa soilik bizitzen, indargarri gisa baizik: zure sentiberatasuna esna dadin eta zuri eusteko hor egon dadin eragiten duen zerbait.

Urteetan zehar nire sentiberatasuna nire ahulezia zela pentsatu nuen. Susmatzen hasia naiz, hain zuzen ere, tresna dela.

Denborarekin, gainera, irakurleak nire interpretazio espiritualetako bat ere partekatzen ez badu ere balio dezakeen zerbait ulertu dut: sentibera izateak ez du behartzen guztientzat eskuragarri egotera. Asko hautemateak ez du esan nahi denarekin zamatu behar denik. Mugarik gabeko sentiberatasuna nekadura, atsegin-emate edo norberaren abandonu bihur daiteke. Hura zaintzeak ere erretiratzen, atseden hartzen, laguntza eskatzen eta ezetz esaten ikastea dakar.

Ideia nagusia

Sentiberatasuna pertzepziorako gaitasun baliotsu bat izan daiteke, baina mugak, atsedena, gorputz zaindua eta interpretaziozko zuhurtzia behar ditu. Intentsitatez hautemateak ez du interpretazio bat automatikoki egia bihurtzen.

Hemen «energia» hitza nire bizipenetan agertu zen zentzuan eta gero eraiki nuen ereduan erabiltzen dut. Ez naiz ari baieztatzen energia fisiko ezezagun bat neurtu dudanik, ezta mekanismo zientifiko ezarri bat deskribatzen ari naizenik ere. Eredu pertsonal bat da, zergatik irudi batzuk agertzen ziren eta beste batzuk ez, zergatik emozio batzuk intentsitate izugarriz sentitzen ziren eta zergatik saio batzuk leher eginda amaitzen nituen ordenatzen laguntzen didana.

Irakurleak eredu espiritual hau gorde dezake esanguratsua bazaio, edo erabat eguneroko hizkera batera itzuli: arreta, ahalegin mentala, aktibazio emozionala, atsedena eta baliabide fisikoak mugatuak dira. Bi hizkeretan irakaspen praktiko bat geratzen da: ezin dugu mugagabeki bizi gure baliabideak gu suntsitzen gaituen horretan gastatuz.

Hau da, agian, liburuko kontzepturik garrantzitsuena, eta baita azaltzen zailena ere. Orain barneratzen baduzu, ondoren datorren ia guztia ulertuko duzu.

Nire bizipenetan ez zait dena erakusten. Irudi batzuk osorik agertzen dira eta beste batzuk ez. Zentzumen batzuk aktibatu egiten dira eta beste batzuk blokeatuta geratzen dira. Erretako egurra usaindu nezakeen, baina odola ez. Ofizial baten goiko aldea ikusten nuen, inoiz ez gorputz osoa. Ezin nuen lepoa biratu. Ez nuen nire familiako gainerakorik ikusten.

Denbora luzez nire hutsegitetzat hartu nuen hura guztia: garbitasun falta, ikusteko gaitasun eskasa, beldurra. Galdetzen hasi nintzen arte. Transkripzio fasean nengoela, barrutik «zergatik ezin dut hau irakurri?, zergatik ezin dut hura ikusi?» erako galderak botatzen nituenean, bestelako ikuspenak iristen hasi zitzaizkidan: hondo beltzeko eta letra zuriko dokumentu batean idatzita zeudela zirudien hitzak, tarteka agertu eta desagertuz, tic bat bezala. Eta hitza beti bera zen:

Energia. Energia. Energia.

Hortik jaio zen dena ordenatzen duen eredua. Bizipenak optimizatzaile baten moduan funtzionatzen du: ez du osotasuna bilatzen, eraginkortasun sinbolikoa baizik. Haren printzipioa esanahi handiena energia gasturik txikienarekin lortzea da. Ez du eszena osoa berreraikitzen; beharrezko egia emozionala edo espirituala duena bakarrik hautatzen du.

Hortik zerbait ederra ondorioztatzen da, eta gogoan har dezazun nahi dut: gabezia ere informazioa da. Norbait ez ikusteak ez du hutsunea esan nahi. Zerbait usaindu ezin izatea ez da ezintasuna, hautaketa baizik. Falta bakoitzak galdera bati erantzuten dio: zenbat kontsumituko zukeen hori erakusteak? Zerk jaso zuen energia hori haren ordez? Zer irakaspen babesten zuen omisio horrek?

Eta energia ez da minerako soilik gordetzen. Aita gerrara doan neskatoaren bizipenean ezin izan nuen nire familiako beste inor ikusi, eta orain badakit zergatik: energia guztiak beste zerbaitetara joan behar zuen. Nire aitak oso goian altxatzen ninduen sentsaziora, nire hanka txikiak bizkarrerantz biratzera, bularreko kilimara eta amaigabeko barre batera. Nire bizipen guztietan sentitu dudan zorionik handiena izan zen. Energiak funtsezkoa ere babesten du.

Denborarekin hainbat funtzio bereizi ditut: ikusteko energia, sentsoriala, emozionala, narratiboa, ekintzarena eta birkargarena. Totelkeria bera ere, Puyk zerbait eskatzen didanean sortzen zaidan zirkuitulaburra, seinale bat dela dirudi: tarteko plano batean birkargatu behar dudala jarraitu ahal izan aurretik.

Eta orduan iristen da dena aldatzen duen jauzia, jada erregresioez ez baizik nire bizitzaz hitz egiten duena. Bizipenetan energia inoiz alferrik galtzen ez bada, beti funtsezkoarentzat gordetzen bada, zergatik xahutu nituen nik nire bizi-energiaren urteak ni suntsitzen ari zenari eusten? Eutsi, justifikatu, erresistitu, ez hautsi, ez jardun.

Ezetz esaten ikastea ere energiaren ekonomia modu bat da: sakonki negatibo bihurtu denetik kentzea eta babestu behar dudanarentzat gordetzea. Nire duintasuna, nire osasuna eta nire etorkizuna.

Funtsezko kontzeptua

Bizipen batek ez du ahal den guztia erakusten: energia dagoena erakusten du, eralda dezakeena eta sistemak hautsi gabe eutsi diezaiokeena. Eta haren korolario praktikoa: informazio batek atsedena, osasuna edo egonkortasuna kaltetzea eskatzen badu, ez da behar bezala integratzen ari.

Datorrena da arima saioetako batean niri agertu zitzaidan modua. Esperientzia espiritual eta sinboliko gisa kontatzen dut; ez unibertsoaren egituraren deskribapen frogatu gisa. Jaso nuen irudiak arima biografia bakar batera mugatzen ez zen zerbait gisa irudikatzen zidan: hori da atera nuen ulermen espirituala, ez zientifikoki froga dezakedan deskribapen faktiko bat.

Saioetako batean Puyk eskatzen zidanetik aldendu nintzen eta neure kabuz bizitza osoan barruan neraman zerbait galdetu nuen: arimaz galdetu nuen.

Azal zurietako liburu bat erakutsi zidaten, nahiz eta ez zuri uniforme batekoa. Orrialde asko zituen, eta orrialde bakoitzak esfera horixka eta garden baten antzeko markatzaile bat zeraman. Esfera haiek oso azkar mugitzen ziren orrialde batetik bestera.

Azaldu zidaten arimaren izaera ez dela hemen, plano fisikoan, ulertzen duguna, eta ezingo genukeela haren kontzeptu osoa ulertu. Konparazio bat eskatu nuen, eta eman zidaten: orrialde horietako bakoitzak arimaren zati bat irudikatzen du. Horietako bat da plano fisikoan bizitzen ari dena. Gainerakoak beste plano, beste unibertso edo beste dimentsio batzuetan dauden beste zati batzuk dira.

Ez da zehazki espazio-denboraz ari, ezta modu sinplean ulertutako multibertsoaz ere. Ikusi ahal izan nuena beste konparazio bat izan zen: imajinatu denboran zehar bidaiatu ahal izango bazenu irrati analogiko baten diala erabiliz, aurrera eta atzera mugituz. Kontzeptu hori sinpleegia da. Orain imajinatu diala ez dela lerro bat, esfera bat baizik; eta esfera horrek ez duela dimentsio finkorik: infinitua da. Zure eskuen artean kabi daiteke edo planeta bat bezain handia izan. Esfera horren barruan puntu bat mugitzeak nonbait kokatzen zaitu: Lurra orain, Lurra beste aro batean, edo beste unibertso mota desberdin bat.

Hark irakurria nuen zerbaitekin bat egin zuen. Erregresio klinikoaren hipnosia erabiltzen duten psikologoen liburuetan, desharagitzeko unera iristen ziren eta argirantz igarotzen ziren gaixo askok harritu egiten ziren han plano fisikoan oraindik bizirik zegoen jendearekin topo egitean. Irakurketa hura transmititu berri zidatenarekin lotu nuen eta ulertzen nuela sentitu nuen: gure arima ez dago gure gorputzari soilik lotuta.

Eta urteetan zehar liluratu ninduen beste irakurketa batekin ere bat egin zuen. Liburu batek déjà-vuen azalpen espekulatibo bat proposatzen zuen mundu paraleloen eta fisika kuantikotik hartutako kontzeptuen bidez: déjà-vu bat gure gaur egungo kontzientziara beste ni batengandik iristen den oroitzapena izan zitekeela, beste mundu paralelo batekoa, esperientzia bera segundo edo minutu batzuk lehenago bizi izan duena. Beste ni hori erabaki bitar batetik sortu izango zen —«ezkontzen naiz ala ez naiz ezkontzen pertsona honekin?»—: galdera irekitzen den unean bi unibertso sortuko lirateke, bat erantzun bakoitzeko, eta bi bizitzak noizbait gurutza litezke oso modu sotilean. Irakurketa hark harritu ninduen eta nire gogoak eszena eraiki zuen materialaren parte izan zitekeen. Ez dut azalpen hori fisikaren emaitza ezarritzat aurkezten: aipatzen dut nire memorian zegoelako eta ikusi nuena interpretatzeko moduan eragina izan zuelako.

Honekin batera erabiltzen joango naizen eta ezagutzea komeni zaizun beste zenbait nozio agertzen dira.

Bizipen hauen esparru espiritualaren barruan, plano astrala deitzen diot irakurketa horren arabera desharagitzen garenean guztiok agertzen garen hari, non denbora batez irauten dugun arimak geruzak, izan dugun lurreko bizitzaren oskola, kentzen amaitu arte. Ez dut existentzia-plano frogatu gisa aurkezten.

Irakurketa beraren barruan entitateak agertzen dira. Saio batean, bizi izan nuen erantzuna izan zen bazirela nire gorrotoaz elikatzen ziren entitateak; horrela bizi dut, eszenaren barruan, eta ez kanpoko egiaztapen gisa. Zenbait irakurketa espiritualen arabera, eta erregresioarekin lan egin duten psikiatren arabera ere, beste batzuk bizitzan tabakoa, alkohola edo sexua gehiegikeriaz erabili zuten izaki desharagituak izango lirateke, eta jokabide berberak praktikatzen dituztenengana hurbiltzen dira. Eta entitate isekariak daude, besterik gabe barre egin eta txantxa bat egiten dizutenak. Deskribapen hauek nire esperientzia ordenatzeko erabiltzen dudan hizkeraren zati gisa jasotzen ditut, ez egiaztatutako gertaera gisa.

Jaso nuen irudian badira lekuak non ez dagoen hemen ulertzen ditugun bezalako hierarkiarik ez maila sozialik, baina bai jarraibideak ematen dituzten entitate gorenak eta haiek betetzen ditugun beste batzuk; eta non, zeregin bat konplexuegia denean, hainbat izaki elkartzen diren eta izaki bakar baten gisara jarduten duten.

Eta atariak daude. Bat irekitzen ikusi nuen ezerezaren erdian, hura eusteko hormarik ez leku fisikorik gabe, eta beste aldean beste eraikin bat zegoen. Mezua argia zirudien: ez dira gureak bezalako espazio-ontziak behar espazioan edo denboran zehar bidaiatzeko.

Hemen utzi nahi dizudan azken irudi bat geratzen da, nahiz eta haren bizipen osoa geroago iritsiko den. Erregresio batean planeta erabat basamortu bat ikusi nuen, hosto bakar bat gabe, eta makineria itzel baten barruan segundoko milioika datu prozesatzen zituen izaki bat, informazio-argia zela banekien argi urdinxka baten aurrean. Gela hartatik ateratzean tramankulu bat erakutsi zidan, eta Puyk zer zen galdetu zidanean, pentsatu gabe erantzun nuen: bizia ereiteko makina bat. Eta gero hitz bat esan nuen: panspermia. Bizia unibertsoan zehar barreia zitekeela dioen teoria, planetetara enbrioiak iritsaraziz, gero forma sofistikatuagoak sortuko zituztenak.

Aitortzen dut nik jada panspermiari buruz irakurria nuela, Shemsu-Hor-ei buruz haiekin topo egin aurretik irakurria nuen bezalaxe. Ezin dut baztertu nire subkontzienteak eszena nigan jada zeuden materialekin eraiki izana. Lehen kapituluko ituna itzultzen da: ez dut baieztatzen ez ukatzen.

Zuhurtzia

Nik jada Shemsu-Hor-ei buruz eta panspermiari buruz irakurria nuen barruan haiekin topo egin aurretik. Horrek ez du bizipena baliogabetzen, baina zuhurtziara behartzen du: materiala nigan egon zitekeen jada.

Ikasi dudan guztia orrialde gutxi batzuetan laburtu behar banu, hau litzateke. Ez dizut eskatzen orain guztiz barneratzeko; bakoitza bere historiarekin eta bere minarekin zabaltzen da aurrerago. Nora goazen jakin dezazun baino ez dut nahi: bost irakaspen nagusi eta haiek zeharkatzen dituzten lau ikasgai.

Lehena: ezetz esatea, eta garaiz esatea. Agindu ankerrak bete zituen ofizial bat izan nintzen erregresiotik atera nintzenean, irakaspena «ezetz esaten jakitea» zela esan nuen. Barregarria iruditu zitzaidan. Batek plano honetara betebehar jasoagoekin etortzea espero du, nolabaiteko botere metafisikoren batekin, ez horren gauza mundutarrarekin. Baina hori zen, hain zuzen. Eta badago hura izugarri bihurtzen duen ñabardura bat: ez da nahikoa muga jartzea, kaltea itzulezina izan aurretik jarri behar da. Bizitza hartan nire eskuak jada odolez zikinduta zeuden ukatu nahi izan nuenean. Hasieratik ukatzeagatik berdin exekutatuko baninduten ere, gutxienez nire eskuak garbi egongo ziratekeen.

Bigarrena: nork bere burua barkatzea. Errudun-sentimendu orori ez dagokio benetako erantzukizun bat. Suge bat etxean jostailu bat balitz bezala sartu zuen haurra izan nintzen, eta suge hark nire ama hil zuen. Bizitza oso bat eman nuen istripu baten pisupean makurtuta. Irakaspena bukaeran iritsi zen, jada agure bat nintzela, zuhaitz baten azpian eserita heriotzaren zain: neure burua barkatu behar nuen. Gorputz horri dagokion guztia hantxe geratzen da. Kristok besteenganantz zuzentzen irakatsi zidan errukia norberarenganantz ere zuzendu behar da.

Hirugarrena: askatzea. Bizipenean bere aita gerrara joaten ikusten zuen neskatoa izan nintzen, itzuliko ez zen ziurtasunarekin. Eszenak ulermen espiritual oso indartsu bat utzi zidan: bizitza zerbait handiago baten barruko kapitulu gisa irudikatu zitzaidan eta maitasuna agur batek agortzen ez zuen zerbait gisa. Hori da nire irakurketa eta ezin dut aurkeztu heriotzaren ondoren gertatzen denari buruzko ziurtasun gisa.

Badago, hala ere, interpretazio hori onartzearen mende ez dagoen irakaspen bat: galera bat finka daiteke zerbait berriro ez dela lehen bezala izango ulertzen dugun unean. Askatzeak ez du esan nahi ahaztea, ezta maitatzeari uztea ere. Esan nahi du errealitateari jada amaitu den forma batera itzultzea eskatzeari uztea eta lotura, oroitzapena edo maitasuna beste modu batera eramaten ikastea.

Laugarrena: jabetu gabe maitatzea. Atxikimenduak «behar zaitut», «zu gabe ezin dut bizi» dio; beste pertsona lotzen saiatzen da eta bere presentzia gure egonkortasunerako baldintza bihurtzen du. Benetako maitasunak bestearen bihotzari begiratzen dio aurrez aurre. Batzuetan maitatzeak joaten uztea esan nahi du, eta baita onartzea ere pertsona horrek beste baten ondoan aurki dezakeela zurekin jada aurkitzen ez zuen zoriona. Eta hortik dator nire inguruan ikustean mina ematen didan zerbait: bizitzak ez luke bikotekide bat agertu arte eserita gaudeneko itxarongela bat izan behar, ezta bitartean osatugabetzat jo behar genuke ere. Maitasuna iristen denean, bizitzen ari garela aurkitu beharko gaitu.

Bosgarrena: samurtasuna. Maitatzea ez da norberaren barruan zerbait sentitzea soilik. Agertzen ez den maitasuna pertsona baten barruan existi daiteke, baina nekez izango da aitortua jasotzeko beharra duenaren aldetik. Horregatik samurtasuna ez da bigarren mailako elementu bat, ezta azaleko adierazpen bat ere: maitasuna besteari hurbiltzeko, ikusgai bihurtzeko eta sentitua izan ahal izateko modua da. Samurtasuna hurbiltzea da. Etortzea da. Besteari ikusia izan dela jakinaraztea da. Nik ondo dakit, nire bizitzako oroitzapenik zaharrena nire sehaskan bakarrik egotearena baita, barroteei helduta, norbait etor zedin zain.

Bost irakaspenak zeharkatzen dituzten lau ikasgai

Lehena: ez jakitearekin bizitzen ikastea. Galdera guztiek ez dute erantzun eskuragarririk. Ez dakit zer izan ziren zehazki nire erregresioak eta ikasi behar izan dut ziurgabetasunak ez duela esperientzia baliogabetzen. Eguneroko bizitzan gauza bera gertatzen da: agian inoiz ez dugu jakingo zergatik jokatu zuen norbaitek modu jakin batean, zer gertatuko zen beste aukera bat hautatu izanez gero edo zer itxaroten digun galera baten ondoren. Heltzea da, halaber, hutsune bakoitza asmatutako ziurtasun batez ez betetzea.

Bigarrena: gorputza entzutea azalpen bat eraiki aurretik. Nire esperientzia asko eztarrian, bularrean, eskuetan edo urdailean hasi ziren hitz bihurtu aurretik. Ohar hori edozein bizitzara eraman daiteke: haserre, izututa edo triste zergatik gauden aztertu aurretik, gelditu eta fisikoki zer gertatzen ari den aitor dezakegu. Gorputzak ez du berez interpretazioa ebazten, baina zerbaitek arreta merezi duela ohartaraz diezaguke.

Hirugarrena: norberaren baliabideak zaintzea. Nik energiaren ekonomiaren ideiaren bidez azaldu dut. Irakurleak zentzu espiritualean edo, besterik gabe, giza zentzuan uler dezake: arreta, indar fisikoak eta baliabide emozional mugatuak ditugu. Egoera suntsitzaileei mugagabeki eusteari eskainitako bizitza batek azkenean faktura pasatzen du. Atseden hartzea, laguntza eskatzea eta mugak jartzea ere bizitzen jarraitu behar dugunarekin zaintzeko moduak dira.

Laugarrena: sentiberatasunak ez du norberaren sakrifizioa esan nahi. Urteetan zehar batzuetan besteak ulertzea gehiegi jasatearekin nahastu nuen. Sentibera izateak entzuten, hautematen eta zaintzen lagun diezaguke, baina ez du behartzen edozein zama onartzera. Sentiberatasunak bereizmena eta mugak behar ditu norberaren abandonu-modu bihur ez dadin.

Bost irakaspen nagusiek norabide berean seinalatzen jarraitzen dute: badira eusten duten gauzak —ukatzen jakin ez genuen baietza, errudun-sentimendu zaharra, finkatzen den galera, lotzen duen atxikimendua— eta haiekin beste modu batera erlazionatzen ikasi behar dugu. Lau ikasgai zeharkakoek metodoa gehitzen dute: ziurgabetasuna jasatea, gorputza entzutea, gure baliabideak zaintzea eta sentiberatasuna mugekin babestea.

Barneratzeko

Irakaspen hauetako bat bera ere ez zitzaidan aholku moral gisa iritsi. Guztiak eszena batean haragituta iritsi ziren, haiek sentitzen zituen gorputz batekin. Agian horregatik ez dira ahazten.

Musika, erritmoa eta kontzientzia-egoerak lotzen ditudanean, hipotesi pertsonal gisa eta nire esperientziaren behaketa gisa egingo dut. Neurketa musikal batek erritmo-eredu bat deskriba dezake, baina berez ez du kausalitate terapeutikorik frogatzen, ezta mendebaldeko abesti bat zentzu teknikoan praktika xamaniko bihurtzen ere.

Oso gaztetatik gustatu zitzaidan rocka, indarra zuen musika bat bezala ikusten nuelako, nire espiritua altxatzeko gai zena. Nire lagun-taldean guztiek gitarra baten edo baxu baten kalitatea estimatzen zuten. Niri, ordea, bateriak deitzen zidaten arreta.

Nire bizitza osoan zehar, konturatu gabe, entzuten nuen talde bakoitzaren perkusioa aztertu nuen. Bateriak konpasa markatzen du; ziurrenik abestiaren bizkarrezurra da, nahiz eta mundu guztiak horrela ez ulertu.

Kanaletik iritsi zitzaidan lehen erantzunetako batek galdera zahar horri erantzuten zion: zergatik gustatzen zaizkit bateriak beste edozein instrumentu baino gehiago? Erantzuna sinplea izan zen:

Instrumentu chamaniko bat da.

Hori bakarrik. Funtsean nik jada ezagutzen nuen erantzun baten zergatia arrazoitzera behartuko banindute bezala.

Eta hemen gertatu zen oraindik ere harritzen nauen zerbait. Egiaztatu nahi izan nuen. Alive and Kicking abestiaren bateria-pista bereizi nuen, Simple Minds taldearena —betidanik espiritua altxatzen didan abesti hori— eta laguntza eskatu nuen neurtzeko, ni ez bainaiz musikaria. Emaitza izan zen pezaren klimaxak segundoko 4,1 kolpe inguru lortzen dituela, eta zenbaki hori tamborileo chamanikoaren tarte klasikoaren barruan erortzen da, segundoko 4tik 4,5era, garuneko theta bandari lotua. Peza extatikoen sentitzen den unea, hain zuzen, bere kolpe-dentsitateak xamanaren danborraren abiadura ukitzen duen une bera da.

Zintzotasunez: teknikoki bateria hori ez da chamanikoa. Danbor chamaniko hutsa pultsu monotono bat da, egiturarik gabea, hamabost minutuz edo gehiagoz eutsia, musika izan ez dadin baizik eta tresna izan dadin diseinatua. Nirea abesti bat da. Baina funtzionalki palanka berberak tiratzen ditu. Eta badago konbentzitu ninduen argudio bat: adituek gogorarazten dute testuinguru kulturalak agintzen duela, erritmoa nahikoa balitz Afrikaren erdia urte osoan transean egongo litzatekeela. Bada: testuinguru kulturalak agintzen badu, orduan guretzat, mendebaldeko europarrontzat, bateria hau erabat chamanikoa izan daiteke.

Geroago deskubritu nuen musikak beste funtzio bat ere bazuela, transetik desberdina. Bereziki sentibera entzuten ari nintzela, nire gorputza energiaz betetzen hasten zela sentitu nuen, batez ere bularrean. Ulertu nuen bateria hura sorgailu gisa funtziona zezakeela: karga gehigarri bat erregresio bati aurre egin aurretik, edo agian kanalaren harrera eusteko.

Eta gero badaude nire buruan soinuka hasten diren eta gelditzen ez diren abestiak, zer esatera zetozen ulertu arte. Irakaspena jasotzen denean, soinuka gelditzen dira.

Ideia nagusia

Erritmoak gorputza, arnasketa eta emozioa ordenatzen ditu. Horregatik jaso nuen erantzuna ez zen musikala izan, espirituala baizik. Eta badago iparrorratz gisa erabiltzen dudan xehetasun bat: abesti baten irakaspena jaso denean, abestia nire buruan soinuka gelditzen da.

Liburuan zehar etengabe aipatuko dut emakume bat, eta bidezkoa da lehenago aurkeztea.

Pema Chödrön moja budista eta meditazio-maisua da, Chögyam Trungpa Rinpocheren dizipulua. Bere liburuek gaixotasun osoan lagundu ninduten. Bere irakaspenak ederrak dira, baina oso erretorika ekialdetar trinkoa erabiltzen dute, «mastekatu» beharrekoa; horregatik hemen bildu nahi izan ditut, orrialde gutxi batzuetan, gehien eutsi zidaten bere kontzeptuak, sendatze-prozesu bat zeharkatzen duen edonoren eskura.

Hauek dira ni jarraitzeko behar dituzun bere kontzeptuak:

Bodhichitta. Bihotz noblea edo bihotz esnatua esan nahi du. Denok barruan daramagun leku samur eta sentibera hori da. Gurina esnean eta olioa sesamo-hazian jada barne hartuta dauden bezala, ontasun hori jada pertsona bakoitzarengan dago hasieratik. Eta zeinen krudelak edo zekenak izan garen ere, ez da inoiz galtzen: milioi bat urtez lurperatutako bitxi bat bezalakoa da, argitara ateratzean oso-osorik distiratzen duena.

Maitri. Ontasun maitekorra; norberarenganako adiskidetasun baldintzarik gabea. Pemak bere kumeak zaintzen dituen txori ama baten irudiarekin azaltzen du. Ama ala txitoa garen galdetzen diotenean, biak garela erantzuten du aldi berean.

Tonglen. Hartu eta eman. Gure senari buelta ematen dio: arnasa hartzean, mina hartzen dugu; arnasa botatzean, arindua eta freskotasuna bidaltzen ditugu. Ausardia behar da praktikatzeko, eta praktikatzean ausardia ematen digu.

Iragankortasuna. Ezer ez da estatikoa; dena da iragankorra. Buruarekin badakigu, baina barrutik erresistentzia egiten dugu.

Samsara. Etengabe segurtasun-eremu txikiak fabrikatzeko ohitura, haiei heltzeko, behin eta berriz erortzen direnak, eta zeinen berreraikuntzan bizitza osoa gastatzen dugun.

Gerlari errukitsua. Ez da zauritzen duen gerlari bat. Eta ez da mendira igotzen sufrimendua atzean uzteko: harengana jaisten da. Bere gailurra lurrerantz seinalatzen duen mendi bat eskalatzea bezalakoa da.

Lau kalitate mugagabeak. Maitasuna, errukia, poza eta ekanimitatea. Mugagabeak deitzen dira, entrenatuta, mugarik ez dutelako.

Prajna. Jakinduria; sei paramitetatik garrantzitsuena, hura gabe besteak besteak baino hobeak sentitzeko erabil baitaitezke.

Zauden lekuan bertan hastea. Ez da beharrezkoa pertsona hobea izatera iristea praktikatzeko.

Entzute errukitsua. Norbait haserre edo larrituta iristen denean, entzute-espazio bat eskaintzeak, epaitu gabe, lasaitu dezake. Ez du beti kausa konpontzen —sintoma baretzen duen medikuaren antza du, jatorria bilatu gabe—, baina askotan zabalik geratzen den ate bakarra da. Nik erabili dut, eta bere muga ere sentitu dut: ezin zaio lagundu laguntzarik nahi ez duenari.

Eta dena laburbiltzen duen irudi bat: emakume batek tigre batzuengandik ihes egiten du, amildegi baten ertzera iristen da eta aihen bati helduta jaisten da; behean tigre gehiago daude, eta sagu bat adarra karraskatzen hasten da. Orduan ikusten du, bere ondoan, marrubi-mordo bat. Bat hartzen du, ahora eramaten du eta lasai dastatzen du. Tigreak goian, tigreak behean: hori da beti gure egoera. Eta erdian dago une hau, dastatuko dugun marrubi bakarra izan daitekeena.

Barneratzeko

Zauden lekuan bertan hastea. Ez da beharrezkoa pertsona hobea izatea, ezta lasaiago egotea ere, ezta oraindik ezer ulertu izana ere. Abiapuntua beti hau da, eta beti balio du.

Hona arte azaldu dizut nola saiatzen naizen niri gertatutakoa ulertzen. Orain liburuari buelta eman nahi diot.

Izan ere, bada eragozpen zentzuzko bat: agian zuk ez duzu inoiz erregresio bat izango. Agian ez zaizu interesatzen izatea. Litekeena da aurreko bizitzetan, plano astraletan edo orrialde hauetan agertzen diren interpretazio espiritualetako batean ere ez sinestea.

Hala ere, irakaspenek balio diezazukete.

Nik eszena apartak behar izan nituen nire aurrean zeuden gauza batzuei begiratzeko: ez nekiela mugak garaiz jartzen, urteetan zehar beste begirada bat behar zuten errudun-sentimenduak eraman nitzakeela, batzuetan maitatzea eustearekin nahasten nuela, nire gorputzak nire buruak entzun nahi baino lehen ohartarazten zuela eta nire sentiberatasuna, zaindu gabe, nekadura bihur zitekeela.

Zuk ez duzu ozeano ilun bat, urrezko tenplu bat ikusi beharrik, ezta beste garai bateko ofizial bihurtu beharrik ere galdera berak egiteko.

Tresna honela labur daiteke: egoera → emozioa → ulermena → integrazioa. Nire erregresioak irakurtzen ikasi dudan egitura bera da, eguneroko bizitzara eramana.

Lehen geruza: egoera

Hasi benetan gertatzen ari denetik. Ez zure gogoak inguruan eraikitzen duen azalpen guztitik, baizik eta ahalik eta modurik sinpleenean deskriba ditzakezun gertaeretatik.

«Nire lanak gainezka egiten dit.» «Harreman bat amaitu da.» «Norbait galdu dut.» «Kosta egiten zait ezetz esatea.» «Urteak daramatzat errudun-sentimendu bati eusten.» «Bakarrik sentitzen naiz.» «Beldur naiz erabaki bat hartzeko.»

Ez da beharrezkoa oraindik egoera zu nor zaren buruzko teoria bihurtzea. Lehenik, begiratu.

Bigarren geruza: emozioa eta gorputza

Gero galdetu zer sentitzen duzun. Beldurra. Tristura. Amorrua. Erruduntasuna. Lotsa. Bakardadea. Lasaitasuna. Nahasmena.

Eta, ahal baduzu, egin urrats bat gehiago: non sentitzen duzu? Agian bularra ixten da. Agian eztarria tenkatzen da. Agian hutsune bat agertzen da urdailean. Eskuak urduri jar daitezke. Sorbaldak gogortzen dira. Arnasketa aldatzen da.

Ez da kontua gorputzari begiratuz zeure burua diagnostikatzea, ezta sentsazio bakoitzak mezu ezkutu bat duela suposatzea ere. Kontua da esperientziari segundo batzuk ematea azalpenen azpian lurperatu aurretik.

Askotan historia ondoren hasten da: «Ezingo dut.» «Dena nire errua da.» «Eutsi behar diot.» «Uzten banau, ez dut balio.» «Ezetz esaten badut, guztiak etsituko ditut.»

Esaldi horiek agertzen direnean, hirugarren geruzan sartzen ari gara jada.

Hirugarren geruza: ulermena

Hemen ez dugu errebelazio ikusgarririk bilatzen. Nahikoa zintzoa den esaldi bat bilatzen dugu.

«Gehiegi onartzen ari naiz gatazkaren beldurrez.» «Erruduntasuna erantzukizunarekin nahasten ari naiz.» «Ez dut onartu nahi zerbait amaitu denik.» «Beste pertsona batek bakarrik egoteko nire beldurra konpon dezan itxaroten ari naiz.» «Leher eginda nago eta hilabeteak daramatzat nekadura betebehar bat balitz bezala tratatzen.» «Zaindu nahi dut, baina neure burua abandonatzen hasia naiz.»

Ulermen baliagarria inguratzen duen historia baino sinpleagoa izan ohi da. Eta komeni da zuhurtzia bat mantentzea: zerbait ulertzeak ez du esan nahi automatikoki gertatzen zaigunaren kausa osoa aurkitu dugunik. Azalpen bat behin-behinekoa izan daiteke eta hala ere lagungarria.

Laugarren geruza: integrazioa

Hau da gehien inporta zaidan zatia. Zer aldatzen da orain? Ez teoria baten barruan. Zure bizitzan.

Agian integrazioa laguntza eskatzea da. Zeregin bati ezetz esatea. Profesional batekin hitzordua hartzea. Mezu bat bidaltzeari uztea. Barkamena eskatzea. Lo egitea. Norbaitekin hitz egitea. Erabaki bat idaztea. Harreman bat amaitu dela onartzea. Kontrolatu ezin zenuen zerbaitengatik zeure burua zigortzeari uztea. Hilabeteak atzeratzen ari zaren muga bati data bat jartzea.

Integrazioa txikia izan daiteke. Izan ere, horrela hasi ohi da. Ezer aldatzen ez duen irakaspen bat interesgarria izan daiteke. Jokabide bat aldatzen duen irakaspen bat bizitzaren parte izaten hasten da.

Adibide bat: lana

Imajinatu hilabeteak daramatzazula gainkargatuta. Egoera: astero erantzukizun berriak onartzen dituzu jada eutsi ezin badiezu ere. Emozioa eta gorputza: etsipena eragiteko beldurra, presioa bularrean, tentsioa mezu berri bat iristen denean. Ulermena: «Baietz esaten ari naiz muga bat jartzearen ondorioen beldur naizelako.» Integrazioa: karga dokumentatzen duzu, modu formalean laguntza eskatzen duzu eta bere gain hartu ezin duzun erantzukizun zehatz bat baztertzen duzu.

Horretarako ezerk ez du erregresiorik behar. «Ezetz esatea eta garaiz esatea» irakaspena lanean ari da jada.

Adibide bat: galera bat

Egoera: zure bizitzaren parte zen pertsona bat jada ez dago. Emozioa eta gorputza: tristura, hutsunea, estutasuna eztarrian. Ulermena: «Nire zati batek errealitatea lehen bezala izan dadin saiatzen jarraitzen du.» Integrazioa: dolua uzten duzu, sostengua bilatzen duzu, gogoratu nahi duzuna gordetzen duzu eta pixkanaka lotura beste forma bat izan dezakeen bizitza bat eraikitzen hasten zara.

Ez duzu sinetsi behar pertsona horrekin beste existentzia batean berriro topo egingo duzunik askatzeko beharrarekin lan egiteko. Fede hori baduzu, lagun diezazuke. Ez baduzu, irakaspenak han jarraitzen du.

Adibide bat: harreman bat

Egoera: harreman bat amaitu da edo kaltegarri bihurtu da. Emozioa eta gorputza: beldurra, nostalgia, antsietatea, bakardadea. Ulermena: «Maitatzea beste pertsona gera dadin lortzearekin nahasten ari naiz.» Integrazioa: amaiera errespetatzen duzu, eusteko asmoz egiten duzun jokabidea alde batera uzten duzu eta jada loturaren mende soilik ez dagoen zure bizitzaren zati bat berreraikitzen hasten zara.

Jabetu gabe maitatzeak orduan esaldi polit bat izateari uzten dio. Jokabide bihurtzen da.

Lan hau egiteko hainbat ate

Ez dago esperientzia bat integratzeko modu bakar bat.

Psikoterapiak lagun diezaguke ereduak ulertu, dolu bat zeharkatu, trauma bat landu, antsietatea ordenatu, jokabide errepikakorrak berrikusi edo krisi batean sostengua jaso behar dugunean.

Idazketa hausnartzaileak gertaerak, emozioak, interpretazioak eta erabakiak bereiztea ahalbidetzen du. Liburu honetako orrialde asko horrela jaio ziren, hain zuzen.

Meditazioak eta gorputzarekiko arretak automatikoki erreakzionatu aurretik esperientzia batekin minutu batzuez egoten irakats diezagukete.

Konfiantzazko pertsonek entzutea, ikuspegia eta laguntza eskain ditzakete. Batzuetan elkarrizketa zintzo batek eragozten du barne-historia bat mundu itxi bihurtzea.

Praktika espiritualak, duenarentzat, zentzu-esparru bat, errukia, otoitza, meditazioa edo bizitzari eta heriotzari buruzko hausnarketa eskain ditzake.

Kontzientzia arakatzeko saioek, nik erregresio deitzen dudan esperientzia barne, pertsona batzuei interesa diezaiekete. Ez dira beharrezkoak liburu honetako irakaspenak erabiltzeko eta ez dira aurkeztu behar psikoterapia baten edo tratamendu sanitario baten ordezko automatiko gisa. Norbaitek haiek arakatzea erabakitzen badu, garrantzitsua iruditzen zait informazio nahikoarekin, gelditzeko askatasunarekin eta laguntza arduratsuarekin egitea.

Erregresio batek zure ordez erabaki behar ez duena

Barne-eszena batek sakonki hunkitu dezake. Horrek ez du kanpoko froga bihurtzen.

Saio batean zure bizitza arruntean gogoratzen ez duzun zerbait egiten ari den ezagun bat agertzen bada, ez zenuke salatu behar eszena horretan soilik oinarrituta. Gaixotasun bati buruzko azalpen bat agertzen bada, ez zenuke horregatik ebaluazio edo tratamendu mediko bat utzi behar. Zure biografia erabat aldatzen duen ustezko oroitzapen bat sortzen bada, komeni da zuhurtzia mantentzea eta bizi izandakoa egiazta daitekeenetik bereiztea.

Barne-arakatzeak galderak ireki ditzake. Kanpoko gertaerek kanpoko egiaztapena behar dute.

Noiz joan behar duen laguntza profesionalak lehenik

Badira uneak non geure kabuz ulertzen saiatzea nahikoa ez den. Sufrimendua jasanezina bada, norbere buruari min egiteko pentsamenduak agertzen badira, errealitatearekiko harremana nabarmen galtzen bada, alkoholaren edo beste substantzia batzuen kontsumoa kontrolik gabe badago, trauma bat modu bizian berraktibatzen bada edo sintomek eguneroko bizitza garatzea eragozten badute, lehentasunak arreta profesionala jasotzea izan behar du.

Laguntza eskatzeak ez du bilaketa espiritual bat ere kontraesaten. Hura jarraitzeko modurik arduratsuena izan daiteke, hain zuzen.

Ariketa bat irakurlearentzat

Aukeratu sufriarazten ari zaizun gaur egungo egoera bat eta idatzi lau atal.

1. Egoera. Zer gertatzen ari da benetan? Saiatu gertaerak interpretazioak baino lehen deskribatzen.

2. Emozioa. Zer sentitzen duzu? Non agertzen da gorputzean?

3. Ulermena. Zer esaldi sinple geratzen dela dirudi azalpen alferrikakoak kentzen dituzunean? Ez bilatu teoria oso bat. Bilatu zintzotasunez begira dezakezun zerbait.

4. Integrazioa. Zer ekintza txiki eta zehatzek adieraz lezake ulermen hori datozen egunetan?

Gero gehitu bosgarren galdera bat: laguntza behar dut hori egiteko? Erantzuna baiezkoa bada, hori ere irakaspen bat da.

Barneratzeko

Ez duzu nire eszenak bizi beharrik utzi zutena erabiltzeko. Nire erregresioa izan daiteke nik ezetz esaten ikasi nuen lekua. Zure lekua lan-bilera bat izan daiteke. Nik erruduntasunari buruzko irakaspen bat aurkitu ahal izan nuen haur baten eta suge baten irudian. Zuk aurki dezakezu duela urte batzuetako erabaki bati begiratuz orduan benetan zenuen informazioarekin. Nik askatzeari buruzko zerbait ikasi nuen neskato bat bere aitari agur esaten ikusiz. Zuk ikas dezakezu dolu bat, banaketa bat edo etapa baten amaiera zeharkatuz.

Eszena bizi duenarena da. Irakaspenak bidaia dezake. Eta eguneroko bizitzara iristen denean eta besteak eta geure burua tratatzeko modua aldatzen duenean, bitxikeria izateari uzten dio. Bide bihurtzen hasten da.

Baduzu jada gakoak eta oraintxe ikusi duzu nola eraman zeure bizitzara. Hemendik aurrera lurraldean sartzen gara, eta poliki egingo dugu, gaiz gai.

Gogoratu zerbait jarraitu aurretik: ez duzu zeure esperientzietan nireen kopia bat aurkitu beharrik. Bizipen bat amaitzen duzunean, itzuli beti lau geruzetara —eszena, emozioa, irakaspena eta integrazioa— eta gero egin alderantzizko mugimendua: galdetu zeure buruari zure bizitzako zer egoerak atera dezakeen probetxua irakaspen beretik.

Bigarren zatian erregresioak daude, gertatu ziren bezala eta idatzi nituen bezala: iluntasunaren ozeanoa, haurra eta sugea, larreko neskatoa; ezetz esaten ikasi nuen bizipen asiar militarra; eta atari bat zeharkatu eta Shemsu-Horrekin topo egin nuen saioa.

Hirugarren zatiak sakon jotzen du kanalean eta sentiberatasunean: zerez dagoen egina, zerk indartzen duen, zerk kaltetzen duen, eta zergatik uste dudan gainerako guztia posible egiten duen tresna dela.

Laugarren zatiak energiaren ekonomia garatzen du: eredu osoa, bere funtzioekin, bere absentziekin eta bere birkargekin. Liburuko zatirik analitikoena da, eta neure burua ulertzen gehien lagundu didana ere bai.

Bosgarren zatia musikari eskainita dago: bateriaren analisia, abestia karga energetiko gisa eta mezu gisa iritsi ziren abestiak.

Seigarren zatia intimoena da. Suspertze- eta sendatze-prozesu honetan jaio ziren maitasunari, atxikimenduari, samurtasunari eta iragankortasunari buruzko gogoetak dira.

Azken aholku bat, eta harekin sartzen uzten dizut: ez irakurri frogen bila. Irakurri irakaspenaren bila. Frogak ez ditut. Irakaspena, bai.

Kontzientzia hedatua. Egileak zenbait saio lagunduetan bizi izandako egoera deskribatzeko erabiltzen duen adierazpena. Liburu honetan ez da kategoria kliniko estandarizatu gisa aurkezten. Egoera horretan irudiak, emozioak, sentsazioak eta asoziazioak agertu ziren, eta egileak haien azken izaera zabalik mantentzen du.

Erregresioa. Liburu honetan kontzientzia hedatuko saioetan sortutako zenbait bizipen giduri emandako izena. Batzuek bizitza honetako oroitzapenetara bidaltzen zuten eta beste batzuk beste bizitza edo plano batzuetako eszena gisa bizi izan ziren. Liburuak ez du aurresuposatzen azken horiek frogatutako oroitzapen historikoak direnik.

Erdiko bidea. Egilearen jarrera bizi izandako guztiaren aurrean: ez baieztatu literala denik, ez ukatu; bi aukerei eutsi eta irakaspenarekin geratu.

Kanala. Egileak jasotako informazio gisa bizi dituen esaldi labur, irudi, intuizio edo ikurren berezko agerpenari ematen dion izena. Terminoak bere bizipena deskribatzen du eta ez du kanpoko komunikazio bat frogatu nahi.

Birkalibrazioa. Makineria baten optimizazioa definitzen duen termino industriala. Egileak zeharkatzen duen barne-berrantolaketa prozesuari eman zitzaion izena.

Energiaren ekonomia. Eredu interpretatibo pertsonala, egileak bizipenek irudi, emozio edo ekintza batzuk hautatzen dituzten eta beste batzuk alde batera uzten dituzten sentsazioa ordenatzeko erabiltzen duena. Ez da neurtutako magnitude fisiko gisa aurkezten, ezta mekanismo zientifiko ezarri gisa ere. Bere itzulpen praktikoan, gogorarazten du arreta, ahalegina eta baliabide fisiko eta emozionalak mugatuak direla.

Optimizatzailea. Bizipenaren barne-logika: esanahi handiena energia-gasturik txikienarekin. Bere printzipioa ez da osotasuna, eraginkortasun sinbolikoa baizik.

Integrazioa. Esperientzia edo irakaspen bat gaur egungo bizitzara itzultzen den urratsa: erabaki baten, muga baten, jokabide-aldaketa baten, laguntza-eskaera baten, barkamen baten edo gertatutakoarekin erlazionatzeko modu berri baten bidez. Integrazioak esperientziaren eragina erakusten du; ez du haren jatorri literala frogatzen.

Interpretazioa. Irudi, emozio edo esperientzia bati ematen diogun azalpena. Liburu honetan esperientziatik beretik nahita bereizten da: zerbait intentsitatez sentitzeak ez du bere interpretazioa automatikoki gertaera bihurtzen.

Samurtasuna. Maitasunak besteari hurbiltzeko eta ikusgai bihurtzeko duen modua: etortzea, laguntzea, ikusia izan dela jakinaraztea. Hura gabe, maitasuna existi daiteke eta ez izan aitortua.

Entzute errukitsua. Sufritzen duenari epairik gabeko entzute-espazio bat eskaintzeko praktika. Arindu egiten du, nahiz eta ez beti kausara iritsi.

Bizi-ereilea. Erregresio batean ikusitako artefaktua, egileak berezkotasunez izendatua; berak panspermiarekin lotua.

Plano astrala. Egileak bere bizipen batzuk interpretatzeko erabiltzen duen esparru espiritualeko kontzeptua. Ez da enpirikoki frogatutako existentzia-plano gisa aurkezten.

Haragiz gabetu. Plano fisikoan hiltzea; gorputza uztea.

Panspermia. Teoria honen arabera, bizia unibertsoan zehar zabaldu ahal izan zen, planetetara enbrioi moduan iritsiz, ondoren forma sofistikatuagoak sortuko zituztenak.

Bodhichitta. Bihotz noblea edo esnatua; pertsona bakoitzarengan jada dagoen eta inoiz galtzen ez den ontasun samurra.

Maitri. Ontasun maitekorra; norberarenganako adiskidetasun baldintzarik gabea.

Tonglen. Hartzeko eta emateko praktika: norberaren eta besteren mina arnastu, arindua eta freskotasuna botatzea.

Samsara. Segurtasun-eremuak fabrikatzetik eta zoriona dagoen tokian ez bilatzetik jaiotzen den sufrimendu-zikloa.

Iragankortasuna. Existentziaren ezaugarria: ezerk ez du irauten, dena aldatzen da.

Atxikimendua. Norbait norberaren ondoan atxikitzeko beharra; maitasunetik bereizten da, honek bestearen bihotzari begiratzen baitio aurrez aurre.

Lurraldean sartzen gara. Datorrena hiru saioak dira, bizi nituen bezala eta ondoren idatzi nituen bezala kontatuta, beren zalantzekin eta beren hutsuneekin.

Hemen ikusiko duzu, jada haragi bizitan, gakoek iragartzen zuten guztia: kontzientzia hedatua, gorputzaren erresistentziak, oztopo egiten duten entitateak, bere kabuz administratzen den energia eta bizipen bakoitzaren amaieran mahai gainean ohar bat uzten duen norbait bezala agertzen diren irakaspenak.

Gogoratu ituna: ez sinetsi, ez ukatu. Geratu irakaspenarekin.

Atal honetako audioa

Saio honetan hiru bizipen argi eta garbi bereizi gertatu ziren. Lehena ez zen zehazki iraganeko bizitza bat izan, baizik eta espazio arraro bat, tarteko dimentsio bat edo igarobide-leku bat bezala. Bigarrenak bizitza ekialdetar bati zegokiola zirudien, ama baten heriotzagatiko errudun-sentimenduak markatua. Hirugarrenak Estatu Batuetako eszena batera eraman ninduen, gerra batean zehar, non ni bere aita gudu-zelaira joaten ikusten zuen neskato bat nintzen.

Lehen fasea: ozeano iluna eta sarbidearen ukapena

Saioaren hasieran, iraganeko bizitzetan arakatzea ukatzen zitzaigun. Erresistentzia bat, interferentzia bat edo normaltasunez aurrera egitea eragozten zuen hesi bat egongo balitz bezala zen. Ni ingurune arraro moduko batean nengoen, deskribatzen zaila, beste dimentsio batean, beste espazio batean edo beste denbora batean egongo banintz bezala.

Konparazio bat bilatzeagatik, gauez ozeano baten barruan egotea bezalakoa zen, baina hondo lodi batekin, txokolatearen antzekoa. Ez zen ozeano normal bat. Nire oinak substantzia ilun eta likatsu hartan hondoratuta zeuden, eta Puyk mugitzeko eskatzen zidanean, ezin nuen ibili. Lurrak atxikiko banindu bezala zen.

Puyk galdetzen zuenean zergatik nengoen ainguratuta iluntasun-eremu hartan, zeinaren lurra txokolatea bezalakoa zen, nuen sentsazioa zen han denbora bat eman behar nuela. Goi-mailako entitate batek ezarri zidan han denbora batez egon behar nuela, nire izatean zerbait aldatu arte edo iraganeko puntu batean egin nuen zerbaiti buruz hausnartzen amaitu arte.

Noizean behin argiak igarotzen ikusten nituen azaleran. Argi arraroak ziren, gaueko ozeano haren gainetik zeharkatzen zuten distirak bezalakoak, nahiz eta ez ziren argi normal baten moduan portatzen. Puyk argi-ate bat edo mugitzeko punturen bat bilatzen saiatzeko tematzen zen, baina bazeuden entitateak egiten saiatzen ginen guztian oztopo egiten zutenak.

Irteteko saiakera horiei lotutako beste bizipen bat ere izan nuen. Puyk nengoen leku hain ilunetatik irteteko eskatzen zidan bakoitzean, eta ibiltzen saiatzen nintzenean, mendi-skyline baten moduko irudi bat ikusten nuen, non eguzkia irteten hasten zen, baina gelditu eta azkar berriro sartzen zen. Egunsenti bat ilunabar batekin etengabe kateatzea bezalakoa zen. Gainerako guztia iluntasuna zen, goibela eta tristea. Egun batzuk geroago aurkitu diodan interpretazio sinbolikoa da hark handik irteteko saiakerak irudikatzen zituela, baina oraindik hori egiteko adina energiarik izan gabe. Norbaitek eskua eman behar izango balit erori nintzen zanga batetik ateratzeko eta hartatik irten ahal izateko bezala zen.

Puyk zerbait galdetzen zidan bakoitzean, entitate haiek ez zuten erantzun nahi. Are gehiago, saioa uztea nahi zutela zirudien. Irteteko eskatzen zidaten, hura uzteko. Ez dakit ziur saio berean izan zen kanpoko entitate batek begiak apur bat irekitzeko adierazi zidanean kontzientzia hedatuaren egoeran hobeto sartu ahal izateko, baina oroitzapen hori lehen fase honi lotuta geratzen da.

Espazio hartan argizko izaki bat ikusi ahal izan nuen. Ingurune guztia iluntasunez inguratuta zegoen. Izaki erraldoi bat zen, ile oso, oso luzearekin, baina aurpegirik gabe. Ilearen atzean ezer ez balego bezala zen. Argi asko irradiatzen zuen, nahiz eta ez zen distiradun argi bat. Presentzia argitsu bat zen, izugarria, isila eta arraroa.

Puyk nire sentsazioez galdetu zidanean, gorroto-sentsazioa agertu zen indar handiz. Eman zitzaidan erantzuna izan zen bazeudela gorroto horretaz elikatzen ziren entitateak. Nik ozeano hartan denbora mugagabez egon behar nuen. Ez zen zehazki zigor gisa bizitzen, baizik eta hausnarketa- edo itxaron-leku moduko bat bezala. Denbora bat pasatzen utzi behar nuen nire eboluzioaren hurrengo ziklora aurrera egin ahal izan aurretik. Ez zegoen argi hurrengo ziklo hori berriro haragitzea zen edo beste eboluzio mota bat zen.

Ondoren itsas haitzulo baten antzeko zerbait agertu zen. Puy izan zen bilaketa hori eragin edo bultzatu zuena. Haitzulo hartan sartu nintzen, eta haitzuloa argitan amaitzen zen. Halaber, lehen fase honetako uneren batean, Puyk irteteko edo aurrera egiteko eskatu zidanean, arroil geologiko bat ikusi ahal izan nuen. Arroilaren gaineko ilunabar bat zen, oso irudi polita. Orain probablea iruditzen zait irudi horrek hirugarren fasearekin loturaren bat izatea, Estatu Batuetako neskatoarenarekin.

Bigarren fasea: haur ekialdetarra eta amaren heriotza

Lehen fase horren ondoren esperientzia zehatzago batean sartu ginen. Hasieran, batzuetan gertatzen zaidan bezala, ikusten nuena irudi finko bat zen, fotografia bat bezala.

Emakume oso eder bat agertu zen, ekialdetarra, ile oso luzearekin. Kokoriko zegoen putzu baten gainean. Ura garbia zen eta hondoan landaredia zegoen. Berak maitasun eta samurtasun handiz begiratzen zidan. Gogoan dut lore zuri eder bat zuela, handia, petalo luzangak puntan amaituta, ezkerreko lokian jarrita. Puyren hainbat galderaren ondoren, ondorioztatu genuen ziurrenik emakume hura nire ama zela bizitza hartan.

Pixkanaka ulertzen joan nintzen mutil oso gaztea nintzela. Jada ez nintzen haur txiki bat, baina haurtzaroa uzten eta nerabezaroan sartzen ari nintzen. Kimono moduko batekin janzten nintzen, prakekin eta goiko aldearekin. Beltza zen, eta ez zirudien arropa apala, baizik eta kimono aberats eta dotorea.

Inguratzen ninduen jendeak interpretatzeko zaila zen nahasketa batekin begiratzen zidan. Hasieran maitasun eta gorrotoaren konbinazio gisa sentitu nuen, baina gero argiago geratu zen ez zela zehazki gorrotoa, baizik eta gaitzespena. Maitasunez begiratzen zidaten, baina isilpeko akusazio moduko batekin ere bai. Ni zerbaiten errudun izan nintzen.

Puyk zer egin nuen gaizki aurkitzen saiatzeko eskatu zidan. Une hartan gizon baten aurpegia ikusi ahal izan nuen. Ez dakit nire aita edo nire aitona zen. Berak ere maitasun eta gaitzespen adierazpen berarekin begiratzen zidan. Bere irudia azkar aldatzen zen: batzuetan gizon gazte bat zirudien eta beste batzuetan zerbait zaharragoa. Ezin dut ziurtasunez interpretatu, baina agian horrek denboraren igarotzea adierazten zuen eta nirekiko bere harremanak, aita edo aitona gisa izan, beti tonu bera mantendu zuela: maitasuna gaitzespenarekin nahastuta.

Gizon hark buruko ekialdetar bat zeraman. Ez dakit txinatarra edo japoniarra zen. Puyk buruko hura zeri zegokion galdetu zidanean, goi-mailako funtzionarioei zegokiela esan nion. Ez dakit Txinako enperadorearena edo Japoniako enperadorearena, baina sentsazioa argia zen: pertsonaia maskulino hura goi-mailako funtzionario bat zen.

Orduan agertu zen bizitza haren ulermen zentrala: nire ama hil zen, eta nire erruz hil zen.

Puyk zergatik aurkitzeko eskatu zidan. Etxe baten kanpoaldeko eszena bat bistaratu ahal izan nuen, agian patio bat. Han suge bat zegoen. Ton gorrixka ilun batekoa zen, eta bere gorputzean zehar hainbat marka edo irtengune zuri zituen. Niri, haurra nintzela, halako animaliak asko gustatzen zitzaizkidan. Ulertzen hasi ginen nire amaren heriotza suge harekin lotuta egon zitekeela.

Ondoren ehorzketa-eszena bat ikusi nuen. Nire amaren gorpua gurdi baten antzeko zerbaitetan garraiatzen zuten, gutxienez bi zaldi beltzek tiratuta. Irudia solemnea zen, mingarria eta errudun-sentimenduz betea.

Aurrerago beste eszena bat bistaratu ahal izan nuen, beste fotografia bat balitz bezala. Nire ama bizkarrez zegoen niri, edo hobeto esanda, bizkarrez ni behatzen ari nintzen puntuari. Gona handi moduko bat zeraman. Sugea ezkerreko izterraren atzealdean itsatsita geratu zitzaion eta han kosk egiten zion. Ulermena izan zen nik sugea etxera sartu nuela jostailu bat balitz bezala, arriskua ulertu gabe. Nire amaren heriotza haur-ekintza haren ondorio izan zen.

Haren ondoren ni oso errudun sentitzen nintzen. Dena nire erruz izan zen. Errudun-sentimendu horrek existentzia hura osoa markatu zuela zirudien.

Puyk orduan bizitza hartan gehiago aurreratzeko eskatu zidan. Agure ekialdetar gisa ikusi nuen neure burua, baso batean. Traje tipiko bat neraman, bularrean gurutzatuta. Burusoil nengoen eta bizar apur bat nuen. Sentitzen nuen nire heriotzaren unea iristen ari zela. Zalantza nuen nire etxean hiltzearen eta zuhaitz baten azpian esertzearen artean. Azkenean zuhaitz baten azpian esertzea erabaki nuen eta han heriotzaren etorrera itxarotea, oso hurbil baitzegoen.

Puyk nire heriotzaren unera joateko eskatu zidan. Berak agure ekialdetar gisa ikusten ninduen eta neure burua barkatu behar nuela adierazi zidan. Irakaspena zen gizon hura izan zen guztia, bere amaren heriotzagatik errudun sentitu zen haur hura, han geratu behar zela. Etapa hura jada pasatu zen eta ez zuen zertan nire gaur egungo existentzian islatzen jarraitu.

Funtsezko esaldia izan zen: gorputz horri dagokion guztia hantxe geratzen da.

Hiltzean, sentsazioa zen neure burua barkatu behar nuela. Hura ez zen benetan nire errua izan. Istripu bat izan zen. Haur bat nintzen eta ez nuen ondorioen kontzientzia osorik izan. Nire amaren heriotza izugarria izan zen, baina ez nuen errudun-sentimendu hura betiko eramaten jarraitu behar.

Hirugarren fasea: larreko neskatoa eta gerrara joaten den aita

Hirugarren fasean neskato bat nintzen. Konparazio bat bilatzeagatik, «Larreko etxea»ko neskato bat bezalakoa zen. Nire etxea muino batean zegoen, belardi leun eta atsegin batez inguratuta. Nik neska-soineko luze bat neraman eta ilea kizkurrekin nuen, kolore argikoa. Ez zen horia izatera iristen, baina bai gaztain oso, oso argia.

Hasieran pozik eta zoriontsu nengoen nire aita ikusten nuelako. Nire aitak kapela militar bat zeraman. Kapelaren formagatik ondorioztatu nuen Estatu Batuetan geundela eta armadakoa zela. Ez dakit armada konfederatukoa edo armada yankikoa zen, nahiz eta inpresiorik indartsuena zen Sezesio Gerrarekin lotutako eszena bat izan zitekeela.

Nire aitak besapeetatik hartzen ninduen eta lurretik altxatzen, haurrei «aupa» egiteko altxatzen zaien bezala. Nirekin jolasten zuen eta nik barre egiten nuen. Oso pozik sentitzen nintzen, oso zoriontsu, oso lotuta harekin. Nire aita ikusteak ondo sentiarazten ninduen.

Baina bat-batean sentsazio oso negatibo bat iritsi zen. Nire aita joaten ari zen. Gudu-zelaira itzuli behar zuen. Gu ikustera etorria zen, nahiz eta eszenan neu bakarrik ikusi ahal izan nuen. Ezin izan nuen ikusi anai-arrebarik edo amarik nuen nirekin.

Orduan tristura-sentimendu sakon batek hartu ninduen. Nire aita maldan behera jaisten zen eta berriro gerrara joaten zen. Nik sentitzen nuen, erabateko ziurtasunez, ez nuela gehiago ikusiko. Eta hala izan zen. Neskato bat izan arren, banekien nire aita ez zela itzuliko.

Amorruz eta minez beteta, korrika igo nintzen nire etxearen ondoan zegoen beste muino batera. Igotzen nintzen bitartean, armadaren zutabea etxetik gertu mugitzen entzuten nuen. Nire aita haiekin batzera zihoan. Gogoan dut zutabe hark banda musikal bat zeramala. Musika perfektuki entzuten zen. Armadaren abesti bat zen, Hollywoodeko western moduko edo Sezesio Gerrarekin lotutako film askoren batean entzun izana gogoratzen dudan melodia bat.

Musika hura entzuten zen bitartean, bolumena handitu eta nire belarrietan sartuko balitz bezala zen. Nire begietatik malko asko ateratzen ziren. Muinora ateratzen nintzen eta zutabe militarra aurrera ikusten nuen. Banekien nire aita joaten ari zela eta ez zela inoiz gehiago itzuliko.

Hor eten zen hirugarren fase hau.

Saioaren azken hausnarketa

Saio hau oso emozio indartsu batzuen inguruan artikulatzen dela dirudi: gorrotoa, errudun-sentimendua, gaitzespena, galera, tristura eta barkamen-beharra.

Lehen fasean, hondo lodiko ozeano ilunaren irudiak blokeo- edo atxikitze-egoera bati buruz hitz egiten du. Ez zegoen mugimendu posiblerik. Oinak hondoratuta zeuden eta entitateek oztopo egiten zuten. Emozio nagusia gorrotoa zen, eta jasotako informazioak seinalatzen zuen bazeudela gorroto horretaz elikatzen ari ziren entitateak. Fase horren irakaspena itxaron-, hausnarketa- edo araztze-espazio bat zeharkatzeko beharrarekin lotuta dagoela dirudi, beste ziklo batera aurrera egin ahal izan aurretik.

Bigarren fasean, muina errudun-sentimendua da. Bizitza ekialdetar bat agertzen da non, haurra nintzela, suge bat sartu nuen etxean jostailu bat balitz bezala. Sugeak nire amari kosk egin zion eta bera hil zen. Bizitza hura osoa errudun-sentimenduak markatu zuen, besteen gaitzespenak eta neure buruarenganako gaitzespenak. Agure ekialdetar gisa duen azken eszenak fase honetako irakaspenik argiena sartzen du: neure burua barkatu behar nuen. Ez zen ekintza gaizto bat izan, baizik eta haur baten inkontzientziatik gertatutako istripu bat. Gorputz hari zegokion guztiak han geratu behar zuen.

Hirugarren fasean, emozio zentrala galera da. Bere aita gerrara joaten ikusten zuen neskato bat nintzen. Lehenik poza zegoen, jolasa, kontaktu fisikoa eta maitasuna. Ondoren, modu bortitzean, nire aita ez zela itzuliko zen ziurtasuna iristen zen. Musika militarrak, urruntzen zen zutabeak eta malkoek abandonu-, dolu- eta behin betiko banaketa-bizipena areagotzen zuten.

Hiru faseek hari komun bat izan lezakete: emozionalki zerbait harrapatuta geratzen den egoerak. Lehen fasean, gorrotoak atxikitzen zuen. Bigarrenean, errudun-sentimenduak atxikitzen zuen. Hirugarrenean, galerak atxikitzen zuen. Kasu guztietan aurrera egiteko zailtasun bat zegoen: ozeanoan ezin mugitzea, amaren heriotzagatiko errudun-sentimendua ezin askatzea, aitaren behin betiko joatea ezin onartzea.

Irakaspen nagusiak

Lehen irakaspena da gorrotoak harrapatuta manten gaitzakeela. Saioaren barruan irudi oso zehatz baten bidez bizi izan nuen: gorroto hartaz elikatzen ziren entitateak zeudelako sentsazioa. Ezin dut jakin pertzepzio horrek zer izaera zuen. Erabat plano praktiko batean, ordea, zerbait aitor dezaket: emozio bat denbora luzez elikatzeak gure arreta, gure erabakiak eta munduarekin erlazionatzeko modua haren inguruan antola ditzake.

Bigarren irakaspena da errudun-sentimendu orori ez dagokiola benetako erantzukizun bat. Bizitza ekialdetarrean, amaren heriotza errudun-sentimendu gisa bizi izan zen, baina azken ulermena izan zen istripu bat izan zela. Bizitza haren kontzientzia helduak ondorioak ezagutu gabe jokatu zuen haurra barkatu behar zuen.

Hirugarren irakaspena da sentitzen dugun guztiak ez duela zertan mugagabeki gu gobernatzen jarraitu. Erregresioaren barruan «gorputz horri dagokion guztia hantxe geratzen da» esaldia agertu zen. Eszena hura beste bizitza bati zegokion edo eraikuntza sinboliko bat zen, orainaldira eraman nuen irakaspena bera izan zen: errudun-sentimendu zahar bat berrikusi, ulertu eta, benetako erantzukizun bati ez dagokionean, askatu daiteke.

Laugarren irakaspena da galera finka daitekeela ez soilik norbait galtzearen gertaeran, baizik eta pertsona hori ez dela itzuliko jakiten den une zehatzean. Neskatoaren bizipenean, une traumatikoa ez zen aita hiltzen ikustea izan, baizik eta bera joaten ikustea ez zela itzuliko zen barne-ziurtasunarekin. Esperientziak ulermen espiritual oso intimo bat ere utzi zidan: bizitza zerbait handiago baten barruko kapitulu gisa sentitu nuen eta maitasuna agur hartan agortzen ez zen errealitate gisa. Ezin dut jakin galtzen ditugunekin hitzez hitz berriro topo egingo dugun eta ez dut itxaropen hori ziurtasun gisa, ezta doluaren «sendabide» unibertsal gisa ere, aurkeztu nahi. Ikasi nuena da norbait modu berean itzultzen ez dela onartzeak ez duela behartzen hura maitatzeari uztera. Lotura eralda daiteke gure barne-bizitzatik desagertu gabe.

Eraman ezazu zeure bizitzara

Ez duzu erabaki behar eszena hauek hitzez hitzekoak izan ziren haien galderekin lan egiteko.

Bada erantzukizun absolutu bat balitz bezala tratatzen jarraitzen duzun errudun-sentimendurik? Zer zenekien benetan erabaki hura hartu zenuenean? Bada galera bat zeinaren errealitatea barrutik negoziatzen jarraitzen duzun? Zer emoziok antolatzen du zure bizitza bere inguruan denbora gehiegiz? Zer esan nahi lezake «askatzea» gertatutakoa ahaztu edo ukatu gabe?

Galdera hauek eusteko zaila den sufrimendua esnatzen badute, ez da beharrezkoa bakarrik ebaztea. Integrazioa laguntza eskatzea ere izan daiteke.

Atal honetako audioa

Saioaren lehen fasea: lan-gatazka, beldurra eta jatorri emozionala

Saio honen lehen fasea nigan oso kate emozional sakon bat aktibatzen zuen gaur egungo lan-gatazka baten inguruan bira zen: aurre egiteko beldurra, lana galtzeko beldurra, etxera dirurik ez ekartzeko beldurra, alferrikakotasun-sentsazioa, bakardadea, abandonua, mesfidantza eta gorputz-blokeoa.

Puyk gaur egungo lan-egoera hartatik gaztaroko oroitzapenetara, haurtzaro goiztiarrera eta, ondoren, iluntasunarekin, heriotzarekin, suarekin, gorputzetik bereiztearekin eta batasun- edo maitasun infinituko esperientzia batekin lotutako eszena sinboliko edo erregresiboetara eraman ninduen.

Saioa lan-gatazkarekin hasi zen. Nik pertsona batekin edo ingurune zehatz batekin lanean jarraitzeari uko egiten nion. Bezeroa, epeak, gaizki banatutako erantzukizunak, komunikazio-falta eta ezinezko zerbait eskatzen ari zitzaidan sentsazioa agertzen ziren.

Gertatutakoa ingelesez azaldu beharra eta nire nagusiei komunikatu beharra ere agertzen ziren, ez zegozkidan erantzukizunak ezin nituela hartu.

Lan-gatazka hura beldur ekonomiko eta familiar bihurtzen hasi zen. Etxera dirurik ez ekartzeko beldurra agertzen zen, kaleratze posible bat, startup-aren egoera, adimen artifiziala, etorkizuneko bezeroak eta erretiroaren hurbiltasuna.

Emozio korporal nagusia mingostasunaren, amorru edukiaren eta ezintasunaren nahasketa bat zen. Puyk hori indar handiagoz noiz sentitu nuen kokatzeko eskatu zidan.

Orduan aurreko enpresa baten oroitzapena sortu zen, bezero asegabeekin, epaiketekin edo software-arazoekin. Pasadizo hura lanbide-beldur sakon bati lotuta zegoela zirudien.

Ondoren nire lan- eta heldu-bizitzaren hasierara egin nuen atzera. Nire lehen lan-egunaren oroitzapena agertu zen, 18 urterekin, Madrilen. Nire aitak han uzten ninduen, pisu batean kide ezezagunekin.

Sentimendu nagusia bakardadea zen. Une hura laburbiltzen zuen esaldi emozionala hau zen: «bakarrik geratu naiz».

Tristura ere agertzen zen eta inpostore-sentsazio bat, edo hasten dudana ezin amaitzearena.

Ondoren gaztaroko gau bat arakatu zen. Jatorrizko transkripzioaren zati hau zalantzazkoa zen, baina bloke emozionala argia zirudien: ni bakarrik ateratzen nintzen, gela batera itzultzen nintzen eta bakardade bizi bat sentitzen nuen, beldurrez lagunduta.

Lasaitzeko esaldiak errepikatzen ziren, «ez kezkatu» bezalakoak. Nahiz eta eszenaren xehetasun literala guztiz fidagarria ez izan, hondoko emozioa bai: isolamendua, zaurgarritasuna eta euskarri-falta.

Puyk sentsazio horiek gaur egungo egoerarekin alderatu zituen. Nik antzekotasunak antzematen nituela zirudien, nahiz eta ñabardurak ere agertzen ziren. Nire bizitzan ez zen dena gaizki amaitu. Gauza onak eta txarrak ere egon ziren.

Saioak atzerantz jarraitu zuen, beldurraren jatorria bilatuz.

Orduan haurtzaroko oroitzapenetan sartu nintzen. Nire gurasoak agertu ziren, eskakizuna, eredu gisa jartzea eta ondo egitearen eta huts egitearen arteko anbibalentzia.

Ondoren familia-eszenak agertu ziren eta, geroago, fobia edo beldur zehatzak: intsektuak, armiarmak, gorputz-izua eta arnasketa edukia.

Intsektuekiko eta armiarmekiko beldur bizi bat kontatu nuen, nahiz eta arrazoiz jakin beti ez zirela arriskutsuak.

Puyk patroi hori nahi ez den zerbaiti aurre egiteko gaur egungo beldurrarekin lotu zuen.

Beste beldur batzuk ere agertu ziren: altuerak, bertigoa, behera begiratzea eta gorputz-arriskuaren sentsazioa.

Puyk laburbildu zuen beldur asko zeudela eta jatorririk goiztiarrenera joatea proposatu zuen.

Orduan haurtxo- edo haurtzaro oso goiztiarreko eszena baterako erregresio bat hasi zen. Zutik nengoen nire sehaskan, barroteei indarrez helduta nire esku txikiekin. Aurrera eta atzera astintzen nintzen. Pixoihala zikinduta neukan, ipurtxoari itsatsita. Kaka zen eta ez zitzaidan gustatzen, baina okerrena ez zen hori. Okerrena bakardade-sentsazioa zen.

Oroitzapen hau nire bizitza osoan izan dut. Nire buruan «zein izan da nire haurtzaroko lehen oroitzapena?» galdera agertzen zen bakoitzean, irudi hau sortzen zen.

Uda zen, arratsaldean. Nire gurasoen gelan nengoen, bakarrik. Denbora luzez nengoen zain norbait etor zedin garbitzera, baina batez ere samurtasuna ematera. Denbora luzez nengoen bakarrik.

Saioaren amaieran, Puyk adierazi zidan hura haur-trauma baten arrazoia izan zitekeela. Hain adin goiztiarrean laguntzarik ez izateak oroitzapen oso negatibo eta ahazteko zaila ekar dezake.

Ni nire aitaren edo nire gurasoen zain sentitzen nintzen. Esaldi emozional nagusia hau zen: «ez datoz» edo «bakarrik zaude».

Oraindik gogoratzen dut nora begiratzen nuen. Korridorerantz begiratzen nuen. Argia piztuta ikusten nuen, nire etxeak korridore oso luzea baitzuen eta baziren leihorik gabeko zatiak. Argia piztu behar zen gela batetik bestera mugitu ahal izateko, eguna izan arren.

Hala ere, nik zain jarraitzen nuen. Eta inoiz ez zen inor agertzen.

Orduak zain neramatzala bezala zen.

Itxaronaldi hura infinitu, betiereko, amaigabe gisa bizitzen zen. Puyk sentsazio horrekin bat egiteko eskatu zidan.

Ondoren eztarrian sentsazio bat agertu zen, irentsitako edo blokeatutako zerbait bezala. Amets handi batetik esnatzearen edo argazki bat bezalako zerbait ikustearen ideia ere sortu zen. Puy saiatzen zen ni eszena deskribatzen interpretazio bat behartu gabe.

Itotze- eta eztarri-blokeo sentsazio horrek zerikusia du geroago, saio berean, gertatu zen bizipenarekin, zehazki bere amaierarekin.

Gorputza informaziorako sarbide-bide nagusi gisa agertzen zen: eztarria, eskuak, nerbioak, loa eta irudia.

Puyk sehaskaren eta barroteen eszenara itzuli ninduen. Emozioa areagotu egin zen.

Kartzelaren metafora agertu zen, laguntza-beharra, iluntasuna, irteteko ezintasuna eta nire gorputza non bermatuta zegoen jakiteko zailtasuna.

Honelako zerbait esatera iritsi nintzen: «iluntasuna naiz».

Ondoren «hilda» hitza edo heriotza-sentsazio bat agertu zen. Puy aurreko unera eramaten saiatu zen.

Geroago haurtxoaren eszenara itzuli zen eta norbait etorri arte aurrera egiteko eskatu zidan.

Ama-figura bat agertu zen, baina eskuragarritasun emozional gutxikoa. Aurpegia behera edo alde batera zuen, niri zuzenean begiratu gabe. Horrek jasotzen ez zen edo begiratzen ez zen laguntza-eskaera baten ardatz zentrala indartzen zuen.

Batasuna, maitasun infinitua, berraragitzea eta beldur asko bezalako hitzak agertu ziren. Galdera zentrala zen zer ikasi behar nuen. Transkribatutako erantzunik argiena izan zen maitasuna «beti infinitua dela».

Puy esperientzia hura antsietatearen sendatze posible batera itzultzen saiatu zen. Formulatu zuen maitasun infinitu hori izango zela haurrak haurtzaroan behar izan zuena.

Eszena orduan material sinbolikoago batera aldatu zen: armairu zahar bat, egur erreta, oihuak, ura korrika, kea edo sute bat.

Emakumeen eta haurren urrutiko oihuak entzuten nituen, etsituak, gertaera katastrofiko bat gertatzen ari balitz bezala. Nik sentitzen nuen «jada hilda nengoela» edo kanpotik behatzen nuela. Hori guztia saio bereko geroagoko erregresioan sortuko ziren gertaerekin harremana zuela zirudien, oso tragikoa zen zerbaitekin.

Ondoren gorputzetik irtete bat deskribatu nuen, blokeoa, pentsatzeko ezintasuna eta «hainbat munduren artean» egotearen sentsazioa.

Puyk interpretatu zuen ni konektatutako edo batasuneko dimentsio batean nengoela, eta antsietaterako soluzio bat han bilatzeko eskatu zidan.

Saioaren bigarren fasea: erregresio ekialdetarrean sartzea

Puyk izuaren oihuak entzuten ziren lekuan sartzeko eskatu zidan; orduan hasten da bizipen hau.

Eremu ireki batean aurkitu nintzen, harkaitz-hormez inguratuta. Horma haiek odola zirudienaz zikinduta zeuden. Bi mantxa mota zeuden. Batzuk beltzaranak ziren, ilunak, euliz beteak. Nik banekien hark gaizki usaindu behar zuela, zerbait kirasduna izan behar zuela, nahiz eta ezin nuen usaina hauteman. Ez dakit zergatik ezin nuen usaindu. Beste mantxak askoz argiagoa zen ton gorrixka batekoak ziren, oso odol berria bezala.

Lekuaren lehen deskribapen horren aurretik edo bitartean, zaldiekin lotutako sentsazioak eta irudiak ere agertzen hasi ziren. Zaldi asko zeuden. Izan nuen inpresioa zen zaldiek harreman zuzena zutela estatus sozialarekin. Zaldi asko edo gutxi izateak nolabait definitzen zuen mailaketa edo posizioa gizarte hartan.

Lehen momentu batean galdetu nuen ea hark Txinako estepa mongoliarren batekin zerikusirik izan zezakeen, baina inoiz ez nuen ziurtasunez jakin Txinaz, Japoniaz edo beste lurralde ekialdetar batez ari ginen. Sentsazio orokorra ekialdetarra zen, baina ezin izan nuen lekua zehaztasunez kokatu.

Ondoren peto huts baten irudia agertu zitzaidan aurrean, hura betetzen zuen gorputzik gabe. Peto nahiko polita zen, kolore beltzekoa. Hasieran ez nekien zehazki zer zen. Kolore argiko sorbaldakoak zituen, nahiz eta ez nuen bereizten iritsi metalikoak, zilarkarak edo beste material batekoak ziren.

Bular-aldea, aldiz, oso argi ikusi ahal izan nuen. Batzuk besteen gainean gainjarritako ezkatez osatuta zegoen. Ez dut zehazki gogoratzen metalikoak ziren, baina bai gogoratzen dut punta biribildu batean amaitzen zirela. Kolorea beltz-azabatxea zen.

Peto horren gainean, nonbaitetik zintzilik edo haren gainean jarrita balego bezala, kasko bat zegoen. Kaskoa zilar-kolorekoa zen eta hartatik zaldi-adats bat zintzilikatzen zen. Adats hori kaskoaren goiko aldeko ile moduko batetik ateratzen zen eta ton argi batekoa zen, nahiko argia.

Ondoren txabolaz betetako herrixka baten ikuspegira pasatu nintzen. Han ni ofizial moduko bat nintzen. Hainbat gizonekin nengoen eta lekuko jendearekin hitz egiten genuen. Jende hark nirekin loturaren bat zuen, nahiz eta ez dakidan guraso-harreman zuzena edo zeharkakoa zen. Tentsioa zegoen.

Norbaitek ordaindu behar ziren tributu batzuk erreklamatzen zituen. Tributu horien artean emakumeak lagatzea zegoen. Une hartan emakume bat nire hankari helduta zegoen, zehazki nire eskuineko zangarrari uste dut. Bere aurpegia nire zangarraren gainean bermatzen zuen eta negar egiten zuen. Hura ez egiteko eskatzen zidan.

Ez dakit emakume hura ahizpa bat, lehengusina bat edo beste nolabaiteko senide hurbil bat zen, baina ahaidetasun-sentsazioa oso indartsua zen. Nire odol berekoa den norbait aurrean izatearen sentsazioaren antza zuen.

Emakumeak soineko luze bat zeraman, pobrea, kolore argikoa, landan bizitzeko prestatua. Ile luzea zuen. Gogoan dut ilea ez zela iluna, nahiz eta ezin izan nuen askoz gehiago zehaztu. Asko negar egiten zuen.

Nik ezintasun handia sentitzen nuen barruan, banekielako hura gaizki zegoela. Gizon asko zegoen nire inguruan eta gizon horiek harreman militarra zuten nirekin. Haiekin eztabaida moduko bat izan nuen. Uste dut gogoratzen dudala esaten niela ezin nuela entregatu, nire familiaren parte zela. Emakume hark eskatutako tributuaren parte izan behar zuen, baina nik erresistentzia egiten nion entregatzeari.

Ondoren itzuli nintzen, edo bete-betean sartu nintzen, harri odolduaren eszenan. Puyk hark zer esan nahi zuen aurkitzen saiatzeko eskatu zidan. Orduan etxebizitza ekialdetar bat zirudien gela baten barrura eraman nintzen.

Barruan emakume nahiko gazte bat zegoen, 40 eta 50 urte artekoa. Ile motza zeraman eta erakargarri samarra iruditu zitzaidan. Goiko alde zuri batekin eta oso luzea zen gona beltza zirudien beheko alde batekin janzten zen. Lurrean eserita zegoen eta norbait artatzen zuen. Bere azalpenak entzuten zituen.

Nik interes handia nuen eszenako elementu edo pertsonaia gehiago deskubritzeko. Lepoa eskuinerantz biratzen saiatzen nintzen han nor zegoen edo emakume hura nori begiratzen ari zitzaion ikusteko. Baina ezinezkoa gertatzen zitzaidan. Sentsazioa zen nire lepoa harrizkoa balitz bezala eta nik, nire garunarekin, hura mugitzen saiatuko banintz lortu gabe. Mugimendua ukatzen zitzaidan behin eta berriz. Egun batzuk geroago eta beste erregresio batzuetan ulertu nuen higiezintasun horren jatorria, non ezin nuen lepoa biratu eszenako elementu gehiago ikusteko edo beste gela batzuetara, beste leku batzuetara mugitzeko ere. Berez lotuta dago leku horietara iristeko edo gauza jakin batzuk ikusteko energiarekin. Zure arimak edo zure kontzientziak energia-birkarga bat izan beharko balu bezala da eszena horretan sartu ahal izateko edo leku horretara mugitzeko; hau da, kable elektriko bat izango bagenu bezala elikatze-iturri batera konektatzeko eta jarraitu ahal izateko adina energia eman diezaguten, baina zalantzarik ez dago batzuetan beldurrarekin ere lotuta dagoela.

Hala ere, nire tematasunari esker, azkenean aurpegia biratzea eta bera begira zegoen gizabanakoaren aurpegia ikustea lortu nuen. Ni baino zaharragoa zen gizon bat zen. Ez zen nahitaez agurea, baina bai nirea baino askoz adin handiagoa zuen. Banekien militar-maila oso altua zuela.

Kasko moduko bat zeraman. Bekainen goiko aldetik, kaskoa bermatzen zen tokitik, xafla batzuk ateratzen ziren diagonalean. Bi zeuden eskuineko alderantz eta bi ezkerreko alderantz. Gogoan dut goiko xaflek zirkuluerdi bat zutela.

Gizon hark kezkaz begiratzen zidan. Bere aurpegiak kezka oso handia adierazten zuen.

Une hartan ulertu nuen emakumearekin lantzen ari zen gaia. Nire lagunetako batez ari zen, nirekin lotura nahiko bizia zuen norbaitez. Ez dakit adiskidetasun sakon bat zen, militar-mailan nire azpiko bat zen edo beste loturaren bat zegoen, baina haren eta nire arteko harremana oso bizia zen.

Bat-batean emakume haren semea bistaratu ahal izan nuen. Ez dakit gudu-zelai batean edo besterik gabe entrenatzen zegoen, nahiz eta iruditzen zaidan ez zela bataila bat. Katana bat maneiatzen ikusi nuen. Gerra-kimono zuri moduko bat zeraman goiko aldean. Gizabanako honen bistaratzea batez ere bere gorputzaren goiko aldera mugatzen zen.

Katana trebetasun handiz astintzen zuen. Zirkuluetan biraka egiten zuen esku batekin eta gero besteari pasatzen zion, ezpatarekin trebetasun izugarria erakutsiz. Berak irribarre egiten zuen, «garaiezina naiz» esango balu bezala.

Ondoren berriro itzuli nintzen emakume haren, hau da, amaren, eta goi-mailako gizonaren arteko elkarrizketaren eszenara. Bere semearen heriotza jakinarazten ari zitzaion.

Hala ere, zerbait arraroa antzeman ahal izan nuen. Amari azaltzen ari zitzaion bere semea ohore handiz hil zela, baina bazegoen zerbait kuadratzen ez zitzaidana. Berriro nire nagusiari begiratu nion eta ulertu nuen bere kezka kontatzen ari zenarekin lotuta zegoela. Gezurretan ari zen.

Seme haren heriotza beste kausa batengatik gertatu zen, eta hari ez zitzaion interesatzen besteek hura ezagutzea. Kezkati begiratzen zidan, ni hitz egitera nindoan beldurrez bezala. Egia agerian utziko nuen beldurra zuela zirudien.

Berriro biratu nuen aurpegia emakumearenganantz. Berak, shock emozionalagatik, ezin zuen begirada nire nagusiarengandik aldendu. Ez zuen keinurik ere egiten. Bazekien zertara joan ginen han. Nire nagusia eta biok bakarrik agertzen ikusi bezain laster, imajinatu zuen. Harri eginda geratu zen, ia keinu egiteko ere gai izan gabe.

Ama hari berria eman ondoren, Puyk haren zergatia aurkitzen saiarazi ninduen. Orduan harkaitz-horma odolduetara itzuli nintzen eta ez nekien zergatik itzuli nintzen hara.

Harkaitz-horma horien eskuinerantz burua biratu behar nuen. Amildegi txiki moduko bat ziren eta bazegoen goiko aldean begiratu nahi ez nuen zerbait. Lepoa berriro trabatuta geratzen zen, harri eginda bezala. Ezin nuen begiratu. Beldurra sentitzen nuen, larritasuna, baina batez ere tristura. Egun batzuk geroago ulertu nuen hura tristura zela eta benetan gertatu zena aitortzeko beldurra.

Mutilaren heriotzaren arrazoi nagusia urkamendi natural moduko hartan gertatu ziren beste gauza batzuekin ere lotuta zegoen.

Azkenean burua biratu ahal izan nuen eta jende kopuru izugarria ikusi nuen. Denak zibilak ziren, nekazariak, gizonak, emakumeak eta haurrak. Ez dakit haien artean ofizial hura zegoen. Begiratu ezin nuen arrazoia zen exekuzio masibo bat gertatuko zela, edo hobeto esanda, jada gertatzen ari zela.

Guztiak katanaz igaro behar genituen, errieta, zigor eta han zeuden gainerako herrixkentzako eredu gisa.

Ez dakit zenbat pertsona ziren zehazki. Jende gehiegi zen. Ezin dut esan hamarnaka edo ehunka ziren. Ziurta dezakedana da handik zerion odol kopuruak, eta hormetan ikusi nituen bi kolore desberdinek, ondorioztatzera eraman nindutela exekuzioak egun askotan luzatu zirela, eta biktimen odola horma horietan behera zerion.

Goi-mailako militar hark zerbait bidegabeki agindu zuen. Agian sarraski hartatik onura ekonomiko bat lortzeko egin zuen, edo agian merezimendu-kontu soil batengatik, benetan inoiz existitu ez zen matxinada bat itzali zuela itxurak egiteko.

Nolanahi ere, deskubritu nuenean, nire bihotza tristuraz bete zen saioan zehar. Nik agindu haiek exekutatu nituen. Nire agindupean gizonak nituen, eta bai nire gizonek bai nik biktima guztiak desmenbratzen genituen. Pertsona bat katanaz igarotzen genuen bakoitzean, bihotz hautsiaren sentsazioa izugarria zen. Ezin nuen jasan.

Ezin izan nuen ikusi zer gertatu zen zehazki mutil harekin, baina sentsazioa eman zidan berak bai ukatu behar izan zuela agindu haiek betetzea. Agian bere heriotza uko horrekin lotuta egon zen, sarraski hartan parte hartzea ez onartzearekin.

Puyk orduan gauza gehiago aurkitzen saiatzeko zerbait egiteko eskatu zidan, nahiz eta ez dudan zehazki gogoratzen zer adierazi zidan. Nik denbora-lerroan sakontzen jarraitu nuen, haren ondoren zer gertatuko zen ikusten saiatuz.

Orduan nire nagusiak agindu bat ematen zuela nabaritu nuen. Nire gizonek beraiek atzetik heltzen zidaten indar handiz. Bat jartzen zen nire sorbalda bakoitzaren alboan. Sorbaldatik eta besotik hartzen ninduten atxikitzeko. Ni mugitzen saiatzen nintzen, baina ezinezkoa zen.

Gizon hark nire exekuzioaren agindua eman zuen. Nahi zuena zen bera erantzule bakarra zen zerbaiten lekuko deseroso bat desagerraraztea.

Nire aurpegiaren ikuspegi bat gogoratzen dut. Hil zen mutilaren antzeko adina nuen. Ondoren nire burua lurrean jartzen zuten, harri lau handi baten gainean. Bizkarraren atzealdetik bultzatzen ninduten. Une hartan katana batek, edo antzeko ezpata batek, nire bizitzari amaiera ematen ziola sentitu nuen.

Hor gelditu zen kontzientzia hedatuaren esperientzia.

Esperientziatik itzultzea eta nire gaur egungo bizitzarekiko lotura

Itzuli nintzenean, Puyk bizipen hartatik jaso nuen irakaspenari buruzko ondorioren bat ateratzeko eskatu zidan. Nik esan nuen ezetz esaten jakin behar zela.

Komentatu nion nahiko mundutarra iruditzen zitzaidala plano fisiko honetara etortzea ezetz esaten ikastea bezalako itxuraz hain betebehar ergel batekin. Batek betebehar askoz jasoagoekin etortzea espero du, nolabaiteko goi-mailako botere metafisikoren batekin edo enkargu handiekin. Hala ere, hura sinpleegia iruditzen zitzaidan, absurdua ere bai.

Hala ere, saioan zehar irakaspen hau nire bizitzako zeregin nagusi gisa bizi izan nuen: garaiz ezetz esaten ikastea.

Une hartan, Puyk han zergatik nengoen gogorarazi zidan. Burn-out sindromea diagnostikatu zidaten eta trastorno antsioso-depresibo errepikakor handiaren diagnostiko medikoa nuen. Trastorno hori bi urte eta erdi lan biziren ondoren sortu zen, non une askotan ez nekien ezetz esaten.

Bizipenaren amaieran atera nuen ondorioa izan zen Lurrean une honetan haragitu nintzela itxuraz sinplea baina sakonki garrantzitsua den misio batekin: beharrezko unean ezetz esaten ikastea. Ez errebeldia doako baten modu gisa, baizik eta egoera anormal, bidegabe edo abusuzkoen aurrean nagusitzeko gaitasun gisa, nahiz eta sinesmenek, protokoloek, betebeharrek edo gizarteak berak baietzerantz bultzatu, betebehar edo obligazio gisa aurkeztuz.

Azken sei hilabeteetan esleitzen zizkidaten proiektu guztiak bideratzen saiatu banintzen ere behar nuen laguntza jasotzeko, laguntza hura ez zen inoiz benetakoa izatera iritsi. Nik legezko bideetatik erreklamatu nuen, nagusi guztiak kopian jarrita, ahalik eta zarata handiena ateratzen saiatuz. Baina hark ez zidan ezertarako balio izan. Beranduegi zen jada.

Orduan irakaspenak bere zentzu osoa hartu zuen. Askoz lehenago hasi behar nuen ukatzen. Era guztietako bileretan aurka egin behar nuen. Horrela, nagusiek ez zuten nirekin jokatuko edo, gutxienez, askoz zuhurragoak izango ziren.

Irakaspen nagusia

Erregresio honen irakaspen nagusia da ezetz esatea bizi-misio bat izan daitekeela. Ez da ukatzeagatik ukatzea, ezta kausarik gabeko errebelde bihurtzea ere. Egoera bat anormala, bidegabea edo suntsitzailea noiz den aitortzea da, eta aurka egiteko adina indar izatea, nahiz eta autoritateak, ohiturak, betebeharrak edo gizarteak baietzerantz bultzatu.

Erregresioan, ezetzaren gabezia sufrimendu-forma anitzi lotuta agertzen zen: emakume bat tributu gisa entregatzea, gazte baten heriotzari buruzko gezurra, zibilen exekuzio masiboa eta agindu bidegabeak ezartzen zituen egitura hierarkiko baten aurrean nire isiltasuna.

Mutilaren figurak garaiz esan ez nuen ezetza irudika zezakeen. Agian berak bai ukatu zuen, eta agian horregatik hil zen. Nik, aldiz, sisteman barruan iraun nuen, barrutik suntsitzen ninduten aginduak betez, ni ere lekuko deseroso bihurtu arte.

Irakaspenak erakutsi zuen ere ezetz beranduegi esateak agian ez duela kaltea saihesten, eta ondorio are konplexuagoak ekar ditzakeela. Bizipen hartan, nire eskuak jada odolez zikinduta zeuden. Nahiz eta azkenean hasieratik ukatzeagatik berdin exekutatuko ninduten, gutxienez nire eskuak garbi egongo ziratekeen.

Horregatik, ikaskuntza ez da soilik mugak jartzea, baizik eta kaltea itzulezina izan aurretik jartzea. Muga berantiarrak balioa izan dezake, baina ez du ordezkatzen hasieran agertu behar zuen muga.

Nire gaur egungo bizitzan, irakaspen hau zuzenean lotzen da nire lan-esperientziarekin eta bakarrik jasan behar ez nituen kargei denbora luzeegiz eusteagatik eratorritako gaixotasunarekin. Erregresioak erakutsi zidan muga ez zela xehetasun txiki bat: irakaspenaren muina zen.

Erakutsi zuen ere ezetz esateko zailtasunaren atzean askoz sustrai zaharrago bat egon zitekeela: haurtzaroko itxaronaldia, jaso ez zen laguntza-beharra, bakarrik geratzeko beldurra eta gehiegi jasateko joera, norbait agertu, begiratu, lagundu edo egoera konpon zezan itxaronez.

Saioak irakaspen beraren hiru plano batzen dituela dirudi: laguntza itxaroten duen eta jasotzen ez duen haurra, ez dagozkion lan-kargei eusten dien heldua, eta beranduegi den arte agindu bidegabeak obeditzen dituen ofiziala. Hiru kasuetan, ikaskuntza bera da: muga aitortzea, izendatzea eta jardutea norberaren osotasuna suntsitzen duen egoera batean harrapatuta geratu aurretik.

Azken gauza bat esateko geratzen da, eta hori da benetan axola duena. Saiotik ateratzean Puyri eman nion ondorio hark —ezetz esaten ikasi behar nuela— bi irakurketa onartzen ditu, eta bietako batek ere ez du ahultzen.

Bizipen hura benetan aurreko bizitza bati zegokion, orduan honetan haragituko nintzatekeen irakaspen bat zintzilik nuela: han eusten jakin ez nuen muga garaiz eustea. Eta hura guztia nire subkontzientearen berreraikuntza izan bazen, mezua ez da ezertan aldatzen: nire gogamenak berak eskura zituen irudirik gogorrenak aukeratuko zituzkeen zehazki gauza bera esateko. Erregresioaren izaera alda daiteke; irakaspena ez da aldatzen.

Eraman ezazu zeure bizitzara

Erregresio honen irakaspenak ez du eskatzen inolako eszena militarrik bizi izatea.

Galdetu zeure buruari: non ari zara baietz esaten barrutik ezetz esan behar duzula dakizunean? Zer beldurrek eusten dio baietz horri: onarpena, dirua, harreman bat, zeure buruaren irudi bat galtzeak? Muga bat jartzeko itxaroten ari zara jada gaixotu, lehertu edo erabat leher eginda geratu arte? Zer muga txiki jar daiteke orain, kaltea handitu aurretik? Egoera bat dokumentatu, laguntza eskatu, profesional batekin hitz egin edo norbaiti sostengua eskatu behar duzu?

Ezetz esateak ez du beti arazoa konpontzen. Egoera batzuek negoziazioa, babesa, aholkularitza edo kanpoko laguntza behar dute. Irakaspena ez da bulkadaz erreakzionatzea, baizik eta garaiz aitortzea jada eutsi ezin zaion hori.

Atal honetako audioa

Saiorik berriena antsietatearekin lotutako gaiez hitz egiteko hasi zen.

Bat-batean jauregi moduko batean agertu nintzen. Zuziak zirela uste nuenak argiztatutako jauregi bat zen, argia urrekara baitzen. Nire ezkerrean itxura humanoko izaki bat ikusi ahal izan nuen. Oso pertsona argala zen, ile oso beltzarekin eta bizar oso beltz eta fin batekin. Begiak makillatuta zituen.

Oihalezkoa zirudien buruko moduko bat zeraman, nahiz eta aldi berean banekien ez zela oihala. Oso estua zen bekokiaren aldean eta oso zabala garondoaren inguruan. Bere jantzia zuria zen, apur bat urdinxka zen zuri batekin, antzinatean gizonek zein emakumeek zeramatzaten tunika edo soinekoen modukoa.

Burukoak zeru-urdin koloreko zerrenda moduko bat zuen eta, halaber, lepoaren ondoan, ton bereko beste banda bat. Tematzen naiz nire kolore-pertzepzioa zehatza ez izatean nire ikusmen kromatikoaren arazoagatik. Ikusi ahal izan nuen bakarra beste pertsona batzuek zeru-urdin deitzen dutena gogorarazten zidan zerbait zen.

Izaki hark ez zidan niri begiratzen. Tenpluko puntu bati begiratzen zion. Hura tenplu bat zirudien hain zuzen. Pertsona hartaz galdetu nuen eta errege baten eta apaiz baten arteko zerbait zela, oso garrantzitsua zen norbait zela, transmititzen zidan pentsamendu edo sentsazio bat jaso nuen.

Errege eta apaizaren artean zegoela zirudien izaki hura ikusi eta berehala, edertasun handiko urrezko egitura batzuk sumatu ahal izan nituen. Haien artean biziaren ontziaren antzeko zerbait agertu zen. Biziaren ontzia Egiptorako bidaian ikusia genuen, tenpluetako baten sarreran. Lehenago ere ikusia nuen liburu edo dokumentalen batean. Kultura egiptoarraren barruan, faraoiarekin lurperatzen zen ajuarraren parte zen.

Biziaren ontzi hura urrezkoa zen. Ez zen urre itzali bat, baizik eta urre bizi eta bikain bat, zuzenean ikusi ezin nituen zuzien distira jasotzen zuena. Zuzi ikusezin haiek argi-izpiak jaurtitzen zituztela zirudien, urrezko egitura haietako bakoitzean islatzen zirenak, distira bakoitzak beren azalerak zeharkatzea eraginez.

Urrezko hego batzuk ere ikusi ahal izan nituen, urrez eginak halaber. Haietan hobeto erreparatzen saiatu nintzen. Disko solar hegodun egiptoarraren erreplika moduko bat ziren, baina berezitasun oso argi batekin: hegoak alderantzizko V forman jarrita zeuden, eta goiko erpinean disko solarra zegoen. Hego haiek ere zuzi ikusezinen distirak jasotzen zituzten, argia urrearen gainean errebotatuko balitz bezala eta isla bizi, ia sakratuak sortuko balitu bezala.

Tenplu hura handia zen, baina amaiera bat zuen. Iluntasuna ikus zitekeen hondoan, eta hori zen nik espazioaren amaieratzat interpretatzen nuena. Dena urrezko argi batean bainatuta zegoen. Bazeuden zutabe oso altu eta argalak arku batzuetan amaitzen zirenak. Erdi-puntuko arku ertarokoak ziruditen, nahiz eta ez ziren zehazki hala izatera iristen. Zerbait sotilagoa eta aurreratuagoa zen.

Teilatuaren aldean, urrekara hura ere, zerrenda beltz txikiak ikusten ziren, marratxoak bezala, denak norabide berean orientatuta.

Nire ondoan nuen izaki hura begira zegoen norabidean begiratzen saiatu nintzen. Nik sentsazioa nuen berak ematen zizkidan aginduak betetzen nituela. Begiratzean, deskubritu nuen tenplu haren oinplanoak askoz zutabe gehiago zituela. Konparazio bat erabiltzeagatik, meskita baten antzeko zerbait zen, meskita askok barruko zutabedi handi bat duten zentzuan. Hura antzekoa zen, nahiz eta ez berdina.

Orduan zerbait garraiatzen zuen pertsona-segizio bat hauteman ahal izan nuen. Oso zerbait handia zen, izugarria. Andak ziren. Bi anda zeuden, bata ezkerrean eta bestea eskuinean. Haietako bakoitza hogei eta hogeita hamar izakiren artean garraiatuta egon zitekeen. Itxura humanoidea zuten eta denak zehazki berdin jantzita zihoazen.

Platino matearen koloreko traje moduko bat janzten zuten. Beheko aldea gona bat bezalakoa zen. Zangar erdiraino igotzen zen oinetako bat ere zeramaten, platino mate kolore bera zuena. Jantziaren goiko aldea ezin nuen ondo ikusi, nahiz eta hautematen nuen guztiak kolore-kontsonantzia zuela.

Argi ikusi ahal izan nituena beren burukoak izan ziren. Ez ziren kasko zurrunak, baizik eta puntan amaitzen ziren ezkata luzanga anitzez osatutako kasko moduko batzuk. Ezkata horietako bakoitza mugitzeko gai zela zirudien. Burukoak bekokiaren zati bat, buru osoa estaltzen zien eta lepoaren zati batetik luzatzen zen.

Denak sinkronizazio apartekoarekin mugitzen ziren, izaki bakar bat balira bezala.

Asko intrigatzen ninduen anda haien gainean zer zegoen, nire angelutik ezin bainuen ikusi. Galdetu nuen eta norbaitek esan zidan: «Erregina da».

Banekien edozein angelutan mugitzeko gaitasuna nuela, goiko puntu batetik eszena gainhegan egin ahal izango banu bezala. Segiziora hurbiltzea erabaki nuen. Haiek norabide batean mugitzen ziren. «Erregina da» entzutean eta andak zerbait laua zeramatela ikustean, galdetu nion neure buruari ea erregina hila izango zen. Emakume zendu bat aurkitzea espero nuen.

Hala ere, segizioa gainhegan egin nuenean, ikusi nuen emakume bat zetzala begiak irekita. Niri begiratzen zidan. Ez zidan sentimendu berezirik gabe begiratzen; besterik gabe zuzenean begietara begiratzen zidan. Sentsazioa lasaitasunekoa zen. Ez ninduen asaldatzen.

Galdetu nion neure buruari zer egiten zuen segizio hark, nora zihoan eta zergatik garraiatzen zuten emakume bat etzanda. Bat-batean, atzerantz biratu nintzen eta ikusi nuen segizioa lehen han ez zegoen zerbaiterantz zihoala. Jauregiaren edo tenpluaren amaieratik gertu ate moduko bat ireki zen.

Galdetu nuen zer zen hura, atea ezerezaren erdian ireki baitzen. Ez zegoen horma batean, ezta ezagutzeko moduko leku fisiko batean ere. Atari bat zela esan zidaten.

Atariak erabateko argitasuna zuen, baina erabat erabatekoa. Beste muturrean beste jauregi mota bat ikusten zen, geunden lekutik oso desberdina. Hasierako tenpluan urre-koloreak nagusitzen ziren.

Esperientzia honen uneren batean, Puyk galdetu zidan: «Galdetu iezaiezu non zauden eta nor diren». Nik galdera hori egin nuen eta oso argi etorri zitzaidan zerbait, sentsazio moduan: Shemsu-Hor ziren.

Aitortu behar dut nik jada nahiko irakurria nuela Shemsu-Horri buruz. Zehazki, azken dinastietako azken faraoietako batekin lotutako erreferentzia baten bidez nuen haien berri. Gogoratzen nuenez, faraoi hark bere apaiz nagusiari eskatu zion, oso pertsona gai eta talentu handikoa, erlijio egiptoarrean, jainkoen panteoian eta beste alderdi batzuetan gertatutako aldaketen deskribapen bat egiteko.

Apaiz nagusi hark Menesen edo Narmerren manifestua aurkituko zuen —ez dut ondo gogoratzen izena—. Manifestu hark, nolabait, esaten zuen faraoiak berak bere burua deklaratzen zuela hura ondorenduko zituzten dinastia guztien lehen faraoitzat. Honelako zerbait: «Ni naiz Menes, ni ondorenduko nauten dinastia guztien lehen faraoia, eta Lurrean hamar mila urtez gobernatu zuten Shemsu-Horren oinordekoa naiz».

Nik informazio hori jada ezagutzen nuenez, zalantzak izan ditut nire subkontzienteak eszena hura fabrikatu zuen edo benetan urte askotan intrigatu ninduen zerbait ikustea baimendu zitzaidan: nor ziren Shemsu-Hor ospetsuak.

Burua biratu eta atari hura irekita zegoela egiaztatu nuenean, itxura humanoko entitateak ikusi ahal izan nituen oinez, jada ataria zeharkatu eta argizko jauregi hartan sartu balira bezala. Uste dut Puyk galdetu zidala zer egiten genuen han, zer egiten zuten han Shemsu-Horrek, eta nik erantzun nuen gure lana jada amaitua genuela.

Une hartan kidetasun-sentimendu bat sentitu nuen indar handiz haiekiko. Hau argitu nahi dut gaizki uler ez dadin: ez dut uste erregresio honek erakusten duenik nire aurreko bizitza Shemsu-Hor batena izan zenik. Are gehiago, sentsazioa dut, arrazoiren batengatik —nire subkontzientea edo hari arrotza zen zerbait izan— nor ziren ezagutzeko sarbidea baimendu zitzaidala, haien artean une batez bizitzea kontzeditu balitzait bezala zer egitera etorriak ziren ulertu ahal izateko. Gure misioa zein zen eta zergatik nengoen ni han galdetzean, sentitu nuen erantzuna hori izan zen: ez nik haietako bat izan nintzenik beste bizitza batean, baizik eta hori ulertzeko han egotea baimentzen zitzaidala.

Badago esan beharreko beste aukera bat ere. Hura guztia nire subkontzientearen eraikuntza izan bazen, orduan ezin dut besterik egin giza gogamenak horrelako zerbait sortzeko duen gaitasunaren aurrean amore eman baino. Hasieran agertu nintzen tenpluak zein atariaren beste aldean aurkitu nuen lekuak edertasun, harmonia eta perfekzio bat zuten, niri apartekoak iruditzen zitzaizkidanak. Ez ziruditen inprobisatutako eszenatokiak, ezta ordenarik gabeko irudiak ere: guztiak azaltzen zaila den koherentzia bat gordetzen zuen, forma bakoitza, proportzio bakoitza eta xehetasun bakoitza egon behar zuten tokian egongo balira bezala.

Hura nire gogamenaren barruan erabat sortu bazen, miresgarritasuna ez da txikiagoa. Alderantziz: sakonki hunkitzen nau pentsatzeak giza subkontzienteak, gure kontzientzia arruntarentzat eskuraezina den nonbaitetik, nik nahita inoiz imajinatzen jakingo ez nukeen edertasun bateko espazioak altxa ditzakeela.

Eta, aitzitik, hura ezagutzen ez dudan planoren bateko benetako bizipen bati zegokion, nire harridura zehazki bera da. Aukera batean miresgarritasuna gure barruan legoke; bestean, gugandik haratago. Bietako edozeinetan, ikusi nuena aparteko iruditzen zait oraindik.

Orduan ataria zeharkatzera joan nintzen. Haiek baino lehen zeharkatu nuen, oso intrigatuta bainengoen beste muturrean ikusten nuenaz.

Ataria zeharkatzean, jauregi baten eta zeregin tekniko-zientifiko berezi bat zuen eraikin baten arteko zerbait bezala deskriba zitekeen leku batean agertu nintzen. Tenplu-konnotazioren bat ere bazuen. Bazeuden zutabe oso altuak, erdiko aldean lodiagoak. Beren kapitelak petaloen antzeko formez osatuta zeuden, eta petalo horietako batzuk nik zafiro-urdin gisa interpretatu nuen kolore batekoak ziren, nahiz eta tematzen naizen agian ez ditudala koloreak ondo deskribatzen nire ikusmen kromatikoaren arazoagatik.

Eraikin berri honetan ez zegoen islarik ez itzalik, aurreko tenpluan, bizi ginen edo geunden hartan, gertatzen zenaren kontrara. Argia desberdina zen.

Atearen atalasea zeharkatzean, nire eskuinean irudi femenino bat ikusi ahal izan nuen. Guztiz ziur nengoen femeninoa zela. Esperientziaren hasieran, apaiz eta errege itxurako izakia ikusten nuenean, iruditu zitzaidan egiptoarrekin nolabaiteko antza zuela, baina aldi berean banekien ez zirela egiptoarrak. Ezaugarri komun batzuk zituzten, baina ez ziren zehazki egiptoarrak.

Ataria zeharkatzean emakume hura ikusi nuen. Ehun eta laurogei graduko plano bat balitz bezalako ibilbide bisual bat egin nuen, bere eskuineko belarritik bere ezkerreko belarrirantz. Ikusi ahal izan nuena da emakume hark ere zeru-urdin motako tonalitateak janzten zituela. Ilea apainduta zuen, bi lokietan, kolore zurixka leunduko harriak ziruditenekin, guztiz biribilak.

Bere ilea beltz-azabatxe oso sakon batekoa zen. Txirikorda askorekin orraztuta zegoen eta garrezko kasko moduko baten antzeko forma zuen. Irudikapen hura nik jada ikusia nuen bisitatu genituen hilobi egiptoarretako muraletako emakumeengan.

Diadema moduko bat ere zeraman, lokia, garondoa eta bekokia osorik zeharkatzen zituena. Ezin izan nuen diademaren kolorea ondo bereizi. Badakit argia zela, baina ez nekien urrekara, zuria edo urdina zen.

Eraikinaren lehen gela hartan zehar ibilbide bisual bat egiten aritu nintzen. Ikusten nuen bi aldeetan bi korridore zeudela, bat ezkerrean eta bestea eskuinean. Korridore horiek zirkuluerdikoak edo eliptikoak ziren. Lurraren zatiak elipsea mozten zuen, baina gainerakoak obalo-forma zuen.

Dena zirkunferentziaz eta elipsez gainezka zegoen, bai hormetan bai teilatuetan. Zirkunferentzia edo elipse haietatik izugarri harrigarria zen argi bat sartzen zen. Itsutzen ez zuen argi bat zen, baina dena erabateko argitasunez ikusteko aukera ematen zuena. Han ez zegoen itzalik ez distirarik inon.

Eraikin berri honetan, Puyk galdetu zidan zer egiten genuen han. Nik erantzun nuen han bizia eta harmonia sortzen genituela.

Galdera horri, norbaitek zerbait erakutsi zidan. Hodi edo kondukto bat bezalakoa zen, hondo zuri baten gainean kokatua. Kondukto hark argi-paketeak jariatzen zituen leku batetik bestera. Argi hori-berdexkako paketeak ziren, koloreak ezagutzeko dudan gaitasun mugatuaren arabera. Kondukto horretatik sortzen eta beste leku batzuetara bidaltzen ziren bizia eta harmonia hori.

Une berean informazio gehiago eman zitzaidan nor ginen jakiteko, gure lan zehatzetik haratago. Ulertu nuen han ez zegoela hierarkiarik ez maila sozialik Lurrean ulertzen ditugun zentzuan. Ez zegoen nagusitasun sozialean, estatusean edo menderatzean oinarritutako botere-egiturarik.

Hala ere, bai zeuden goi-mailako entitateak. Jarraibideak ematen zituzten entitateak ziren, eta gainerako entitateok betetzen genituen. Nagusitasun hori ez zen ezarritako autoritate-modu gisa hautematen, baizik eta lanaren eta izaki bakoitzak bete behar zuen funtzioaren antolaketa natural gisa.

Ulertu nuen ere zeregin tekniko-zientifiko batzuk hain zirela konplexuak, ezin zituela izaki bakar batek egin. Kasu horietan, hainbat izaki elkartzen ginen, izaki kolektibo bakar moduko bat osatuz, zeregin hori exekutatu ahal izateko. Ez zen besterik gabe lankidetza, baizik eta gaitasunen benetako batasuna, hainbat kontzientzia aldi baterako bakar batean integratuko balira bezala, bereizita ezinezkoa izango zen zerbait egiteko.

Ondoren, Puyk han nire papera zein zen tematzen jarraitu zuen, edo hobeto esanda, nire papera eta besteena zein ziren. Ni apur bat desbideratu nintzen informazio pertsonala ezagutzeaz interesatzen hasi bainintzen, terapeutak zuzenean gidatu gabe.

Arimari buruz galdetu nuen.

Orduan azal zuriko liburu moduko bat erakutsi zitzaidan. Ez ziren modu uniformean zuriak. Liburu hark orrialde sorta bat zeukan, eta orrialde bakoitzak esfera hori gardena zirudien marka bat zuen. Esfera horiek oso azkar mugitzen ziren orrialde batetik bestera.

Azaldu zitzaidan arimaren izaera ez dela hemen, Lurreko plano fisikoan, ulertzen duguna. Arimaren izaerak askoz gehiago hartzen du eta ezingo genuke bere kontzeptu osoa ulertu.

Oso azkar eskatu nuen konparazio bat emateko. Orduan esan zidaten orrialde horietako bakoitzak arimaren zati moduko bat irudikatzen zuela. Haietako bat plano fisikoan bizitzen ari dena da, baina gainerakoak beste plano, beste unibertso edo beste dimentsio batzuetan dauden arimaren beste zatiak irudikatzen ditu.

Tematzen naiz: ez da zehazki espazio-denboraz, ezta modu sinplean ulertutako multibertsoaz ere. Guretzat nahiko kontzeptu abstraktua da.

Pentsamendu iheskor batean sumatu ahal izan nuena konparazio bat izan zen. Denboran bidaiatzeko gaitasuna bagenu eta esku artean irrati analogiko bat bagenu, diala aurrera edo atzera mugitzea denboran aurrera edo atzera bidaiatzearen baliokidea izango litzateke. Baina kontzeptu hori sinpleegia zen haiek transmititu nahi zidatena azaltzeko.

Hobeto ulertzeko, imajinatu behar zen diala ez zela existitzen lerro bat bezala, baizik eta esfera bat bezala. Esfera horrek ez luke dimentsio finkorik izango: infinitua izango litzateke. Eskuen artean sartzeko bezain txikia izan liteke, baina baita planeta bat bezain handia ere.

Espazio hirudimentsionaleko puntu baten mugimenduak esfera horren barruan nonbait kokatuko gintuzke. Bazegoen puntu bat gaur egungo Lurrari legokiokeena, eta beste puntu desberdin bat beste aro bateko Lurrari legokiokeena.

Etengabe errepikatzen ariko balira bezala zen Lurrak igarotako eta gizateriak igarotako aroak, eta batek une batean edo bestean jaiotzea aukeratuko balu bezala. Baina, halaber, puntu hori esferaren barruan mugituz, beste unibertso mota batera joan zitekeen. Tematzen naiz: ez unibertso paralelo batera ohiko zentzuan, baizik eta beste bizi-entitate global mota batera.

Une horretatik aurrera, eman zitzaidan informazioagatik oso pozik sentitu nintzenez, pixkanaka kontzientzia hedatuaren egoera uzten hasi nintzen. Esnatzen hasi nintzen. Nik jada ez nuen han jarraitu nahi irakaspen handi bat jaso bainuen, edo hobeto esanda, hainbat.

Irakaspen horietako bat Shemsu-Horrena izan zen: misio batekin Lurrera etorri ziren izakiak, hura bete zuten eta joan egin ziren. Berriro tematzen naiz nire subkontzientearen sorkuntza bat edo gertaera erreal bat izan daitekeela. Garrantzitsuena ez da hainbeste esperientzia literala den ala ez, baizik eta daukan mezua. Agian mezua nire subkontzientetik dator, terapeutaren jarraibideek gidatuta, edo agian hori guztia plano ez-fisikoren batean gertatu zenaren errealitateaz ari da.

Beste irakaspen nagusi bat arimaren kontzeptua izan zen. Jaso nuen irudiak —liburua, orrialdeak eta esfera horixkak— arima haragitze bakar batera edo existentzia-plano bakar batera mugatzen ez zen zerbait gisa irudikatzen zidan. Hori da atera nuen ulermen espirituala; ezin dut errealitatearen deskribapen faktiko gisa frogatu.

Erakutsi zitzaidan arimaren zati bat plano fisikoan bizitzen egon daitekeela, beste zatiak beste plano, unibertso edo dimentsio batzuetan existitzen diren bitartean. Ez zen zehazki espazio-denboraz, ezta modu sinplean ulertutako multibertsoaz ere, baizik eta askoz kontzeptu zabalago eta giza pentsamendura itzultzeko zailagoa.

Esfera infinitu bihurtzen den irrati baten dialarekiko konparazioa irakaspen horretara hurbiltzeko modu sinboliko bat izan zen: ez legoke denbora-lerro bakar bat, baizik eta askoz errealitate konplexuago baten barruko posizio posibleen izugarritasun bat.

Leku hartako lan-moduari buruzko irakaspen bat ere jaso nuen. Han ez zegoen hemen ulertzen ditugun hierarkia sozialik, baina bai antolaketa funtzional bat. Goi-mailako entitate batzuek jarraibideak ematen zituzten eta besteok betetzen genituen. Zeregin bat konplexuegia zenean, hainbat izaki elkartu zitezkeen eta entitate bakar gisa jardun hura burutzeko. Batasun hori ez zen identitate-galera gisa hautematen, baizik eta lan handiago bat betetzeko gaitasunen aldi baterako integrazio gisa.

Kontzientzia hedatuaren egoeratik atera nintzenean, Puyrekin hizketan egon nintzen. Liburuaren konparazioarekin sortu zen arimaren gaia gehiago zehaztu genuen, eta azaldu nion.

Une hartan irakurria nuen liburu bateko pasarte bat etorri zitzaidan gogora. Liburu hartan, hipnosi kliniko bidezko erregresioa erabiltzen zuten psikologoek beren pazienteak haragiz gabetzen ziren unera itzularazten zituzten, plano astraletik igarotzen ziren eta argirantz joaten ziren. Askori harrigarria egiten zitzaien han Lurreko plano fisikoan oraindik bizirik zegoen jendearekin topo egitea.

Irakurketa hura kontzientzia hedatuan zehar transmititu berri zidaten irakaspenarekin lotu nuen, eta dena ulertzen nuela sentitu nuen. Gure arima ez legoke soilik plano honetako gure gorputzari lotuta, baizik eta beste plano askotan existituko litzateke.

Puyrekiko elkarrizketan déjà-vu delakoei buruzko liburu baten irakurketa zeinen bitxia egin zitzaidan ere komentatu nuen. Liburu hark azalpen espekulatibo bat proposatzen zuen, fisika kuantikoaren kontzeptuetatik hartua, zeinaren arabera déjà-vu bat gure gaur egungo kontzientziara beste mundu paralelo bateko beste ni batengandik iristen den oroitzapen bat izan zitekeen, esperientzia bera segundo edo minutu batzuk lehenago bizi izan duena. Ez dut fisikaren emaitza ezarritzat aurkezten: aipatzen dut nire memorian zegoelako eta ikusi nuena interpretatzeko moduan eragina izan zuelako.

Teoria horren arabera, beste ni hori erabaki bitar baten emaitza gisa sortuko litzateke. Adibidez: «Ezkontzen naiz ala ez naiz ezkontzen pertsona honekin?». Galdera hori irekitzen den unean, bi unibertso sortuko lirateke: batean nire kopia batek pertsona horrekin ezkontzea erabakitzen du, eta bestean nire kopia batek ez egitea erabakitzen du. Bi bizitzak uneren batean gurutza litezke oso modu sotilean.

Hori guztiaz haratago, bereziki esanguratsua egin zitzaidan mezu bat egon zen. Esperientzian, Lurreko tenplu batetik espazioko, denborako edo unibertsoko beste puntu batean kokatutako eraikin batera pasatzen den unean, atari bat irekitzen da. Mezua argia zirudien: ez dira gureak bezalako espazio-ontziak behar espazioan edo denboran zehar bidaiatzeko.

Trantsizioa ez zen ontzi baten bidez egiten, baizik eta atari baten bidez. Eta irudi horrek, bere forma literalaz haratago, adierazten zuela zirudien badirela guk jakintzat ematen ditugun muga fisikoei obeditzen ez dieten desplazamendu- edo konexio-moduak.

Saioaren amaieran bi zalantza geratu ziren irekita. Lehena Shemsu-Horrekin izandako esperientzia izan zen. Haiei buruz jada irakurria nuenez, ezin dut baztertu nire subkontzienteak eszena aurretiko informaziotik eraiki izana. Aldi berean, argitasuna, koherentzia bisuala, kidetasun-sentsazioa eta jasotako mezua hain izan ziren biziak, ezin baitut ukatu benetako informazio batera iristea baimendu zitzaidan aukera ere, plano ez-fisiko batetik izan bazen ere.

Bigarrena hori guztia eta nire gaur egungo antsietatearen, tabakoaren eta alkoholaren arteko harremana izan zen. Saioa itxuraz helburu zehatz batekin hasi zen: antsietate-begiztak eta tabakoaren eta garagardoaren kontsumoari lotutako jokabide konpultsiboak ulertzea. Hala ere, plano astralekin, Shemsu-Horrekin, atariekin, bizia eta harmonia sortzearekin eta arimaren izaerarekin lotutako irudiak zabaltzen amaitu zuen.

Agian hori guztia beste planoetako benetako esperientzia baten parte zen. Agian terapeutikoki gidatutako subkontzientearen eraikuntza bat izan zen. Agian biak izan ziren aldi berean.

Nik erdiko bidean mantentzea nahiago dut.

Ez dut behar erabateko sendotasunez baieztatzea dena erreala izan zela, ezta ukatzea ere seguru sentitzeko. Garrantzitsuena da saioak barne-mugimendu bat sortu zuela, irakaspen bat eta sendatze-aukera bat. Eta irudi, entitate, tenplu, atari eta azalpen horiek nire subkontzientetik sortu baziren, orduan nire subkontzientea, terapeutak lagunduta, nire prozesurako beharrezkoa zen zerbait erakusten saiatzen ari zen.

Nire subkontzienteak sortutako zerbait izan ala beste planoetan bizitako benetako esperientzia bat izan, saioaren ondorengo egunetan behatu nuen antsietate handiko egoeretan alkohola kontsumitzeko nuen bulkada gutxitu egin zela. Denbora-kointzidentzia hori nire esperientziaren parte da, baina ez dit uzten berez frogatzen saioa aldaketaren kausa izan zenik. Nire prozesurako garrantzitsua izan zena da nire sendatzea kaltetu zezakeen jokabide bat argitasun handiagoz begiratzen hasi nintzela.

Egia da agertzen jarraitzen zuela bi garagardo besterik ez bazen ere edateko aukera izatearen ideia. Baina zerbait aldatu zen. Orain argiago ikus nezakeen eta neure kabuz pentsa nezakeen, nire gaur egungo egoeran, alkohol-kontsumoak, txikiena izanda ere, edo baita kontsumo neurrigabeak ere, nire sendatzea eta nire suspertzea kalte zitzakeela.

Saioaren ondorengo egunetan, bai baiezta dezaket zerbait aldatu zela.

Norbaitek alkoholaren edo beste substantzia batzuen kontsumoa kontrolatzeko zailtasunak baditu, erregresio bat ez da erabili behar ebaluazio edo tratamendu profesional baten ordezko gisa.

Eraman ezazu zeure bizitzara

Erregresio hau da zuzenean eramaten zailena, arimari, beste planoei eta bizia sortzeari buruzko baieztapenak eta irudiak dituelako. Ez duzu haietako bat ere onartu beharrik irakaspenaren zati bat erabiltzeko.

Galdetu zeure buruari: zer ideia espiritualek laguntzen dizute eta zein ari zara azkarregi ziurtasun bihurtzen? Esperientzia esanguratsu bat manten dezakezu hura frogatzera behartu gabe? Zer ohitura dakizu gaur egun zure sendatzea edo ongizatea kaltetzen duena? Zer aldaketa behagarri egin zenezake galdera metafisikoak inoiz ebatziko ez bazenitu ere?

Esperientzia batek gure galderak zabal ditzake. Eguneroko bizitza da oraindik nola bizi aukeratzen dugun egiaztatzen dugun lekua.

Hemendik aurrera liburuko zatirik interpretatzaileenean sartuko zara. Kanala, sentiberatasuna, komunikazio hutseginak eta birkalibrazioa deskribatuko ditut nik ulertu ditudan bezala. Irakur itzazu nire esperientziaren mapa pertsonal gisa, ez eredu zientifiko ezarri gisa, ezta hartu behar duzun azalpen gisa ere. Ideia bat eguneroko bizitzara itzul daitekeenean bere interpretazio espirituala onartu beharrik gabe, irakurketa hori ere adieraziko dut.

Ezagutzen duzu jada kanala eta badakizu zerez dagoen egina sentiberatasuna. Orain zabaltzea tokatzen da.

Hau da liburuko kapitulurik luzeena, eta abisatu nahi dut: horrela iritsi zen. Hilabeteetan zehar erori ziren ideiak dira, batzuk erregresioekin zuzenean lotuak eta beste batzuk beren kabuz iritsi zirenak.

Hemen sentiberatasuna bere forma guztietan aurkituko duzu: jokatzen jakitearen hezkuntza, hotzikarak, irekitzen ez diren gogoak, ehiza eta damua, eta apurtuta iristen diren komunikazioak ere bai.

Atal honetako audioa

1. Birkalibrazio-etapa bat

Birkalibrazio-etapa honetan zehar, pixkanaka ordenatzen joan diren ideia, pentsamendu eta irakaspen sorta bat iristen jarraitu dute niregana. Ez dira beti modu erosoan iristen, ezta une egokian ere. Batzuetan pentsamendu-segida deskonexu gisa agertzen dira; beste batzuetan, nire gogamenaren gainean erortzen den informazio-euri-jasa gisa, nik gelditu ezinik. Esperientzia hura guztia definituko zuen laguntza bat eskatu nuen eta nire gogamenean hitz bakar bat agertu zen: «Birkalibrazioa».

Birkalibrazioa termino industrial bat da, makineria baten eta antzekoen optimizazioa definitzen duena, haien funtzionamendua hobetzeko.

Ideia hauek guztiak bi motatako egoeratan iristen zaizkit: Batzuetan gertatzen zait korrika egin ondoren nekatuta etxera iristen naizenean. Dutxatu egiten naiz, ohe gainean etzaten naiz eta atseden hartzeko minutu batzuk hartzen ditut beste zeregin batzuetara sartu aurretik. Une horietan ere iritsi daiteke informazioa, nahiz eta gutxi izan ohi den. Hala ere, kitzikadura nerbioaren uneetan areagotzen da iristea hori. Han ez da ideia solte bat agertzen, baizik eta asko, bata bestearen atzetik, konporta bat ireki eta ideia-uholde bat batera iritsiko balitzait bezala.

Hau gertatu zait gidatzen, zeregin konplexuak egiten, hunkitzen nauen musika entzuten edo bere ekintzak ikuslearengan kitzikadura nerbioa eragiten duen film-eszena bat ikusten. Une horietan amorru izugarri batek hartzen nau, badakidalako zerbait garrantzitsua iristen ari dela, baina ez daukat esku artean bolalumarik, paperik ez ordenagailurik hura diktatu ahal izateko. Orduan nire memoria erabili behar dut, eta nire memoriak batzuetan huts egiten du. Ideia batzuk galdu egiten dira, nahiz eta beste batzuk denbora batera itzultzen diren.

Oroitzapen hauek gordetzeko eman zidaten mnemoteknia funtzionatzen du. Baina ezin dut beti erabili. Beste pertsona batekin hizketan banago, edo kitzikadura- edo tentsio-egoera baten erdian banago, ezin naiz iritsi berri zaidana ozen errezitatzen hasi. Besteek pentsa lezakete tara moduko bat dudala, TOC bat edo antzeko zerbait. Eszena barregarria izango litzateke, eta askotan, etsipenez, informazio hori galdutzat ematen dut.

Nekea ere agertzen da. Badira egunak goizerdian leher eginda nagoenak. Ez da soilik neke fisikoa. Iristearen, harreraren, ordenaketaren eta birkalibrazioaren prozesu honek guztiak energia kopuru izugarri bat kontsumituko balu bezala da. Nire gogamenak eta nire nerbio-sistemak orduak lan egingo balute bezala, eguna aurreratu aurretik ere.

Etapa honetan itxuraz solteak diren flashak ere agertu dira, umorez kargatutako txantxa-irudiak bezala, ni animatzen eta ontasun-ukitu bat ematen saiatuko balira bezala, oroitzapenak, sinboloak edo oraindik kokatzen ez dakizkidan zatiak. Ez ditut behartu nahi. Zain dauden pieza gisa anotatuta uzten ditut, agian aurrerago aurkituko baitut multzoaren barruan hartzen duten leku zehatza.

2. Dakidana baino gehiago ez baieztatzea

Zerbait oso argi utzi nahi dut hasieratik. Agian beste kapitulu batzuetan komentatu ditudan gauza eta komunikazio-kanal asko ez dira benetan Puyrekiko erregresioen ondorioz ireki. Bera izan liteke hausnartzera eta haien existentzia antzematera eraman nauen bektore aldatzailea. Agian aspalditik zeuden irekita. Agian ez zait niri bakarrik gertatzen, baizik eta konturatu gabe pertsona askok bizi duten zerbait da. Puyk egin zuena aurrean jartzea izan zen, modu kontziente edo inkontzientean. Ziurta dezakedana da bere terapiak «Esnarazi ninduela», mendebaldeko pertsonok konturatu gabe geure buruari eragiten diogun gure bizitzetako automatismotik ateratzea, gure bizitzak inerteak, zentzugabeak bihurtzen dituen bukle batean sartzen garela, sistema industrial bateko produkzio-androide moderno horietako bat bagina bezala.

Pertzepzioak jasotzen ditugunean, normalean uste dugu gure gogamenetik datozela. Pentsatzen dugu pentsamendu normalak direla, elkarketa mentalak, lan-ideiak edo besterik gabe erabilgarritasunik gabeko okurrentziak. Askotan entzun aurretik ere baztertzen ditugu. Gure memoriatik aldentzen ditugu ez baitirudi ezertarako balio dutenik.

Puyrekiko erregresioen ondorioz, pertzepzio horiek indar handiagoz fluitzen hasi ziren. Baina nik ezin dut ziurtatu horiek jada lehendik hor zeuden eta ni nintzen haiek baztertzen zituena. Ez dakit nire gogamenaren beraren sorkuntzak diren, nire subkontzientetik datozen edo norbaitek, beste plano batetik, niri komunikatzen saiatzen den.

Horregatik ezin dut aukera bat ukatu, ezta bestea sendotasunez baieztatu ere. Biak aukera erreal gisa begiratu behar ditut. Agian nire gogamena da. Agian nire subkontzientea da. Agian kanpoko entitate bat da. Agian hainbat gauzaren nahasketa bat da. Garrantzitsuena, momentuz, informazioa iristen dela da.

Eta iristen denean, prudentzia galdu gabe entzuten ikasi behar dut.

3. Kitzikadura nerbioa etengailu gisa

Nire memoriara iritsi den ideietako bat da kitzikadura nerbioak komunikazio-kanala aktiba lezakeela. Telebista bat piztea bezalakoa da. Urrutiko agintearen botoia sakatzen duzu eta, bat-batean, zirkuitu osoa lanean hasten da.

Gogoan ditut fisika-eskolak, elektrizitatea eta elektroien mugimendua azaltzen zizkigutenean puntu batetik bestera, polo batetik bestera, abiadura bizian. Irudi hori etorri zitzaidan gogamenera. Kitzikadura nerbioa telebistaren botoia bezalakoa izango litzateke. Sakatzen den unean, zirkuiteriako elektroiak mugitzen hasten dira, dena aktibatzen da eta informazioa agertzen hasten da.

Adibide oso argi bat gidatzea da. Ondo ezagutzen duzun kale batetik zoaz. Urrunean semaforoa berde jarri berri dela ikusten duzu. Badakizu garaiz iristen bazara kale berrira sartu ahal izango zarela, baina iristen ez bazara hainbat minutu itxaron beharko duzula, semaforo hori ezagutzen baituzu eta badakizu zenbat denbora behar duen aldatzeko. Tentsio-, kalkulu- eta azelerazio nerbioko une txiki horretan, pentsamendu deskonexuak, desordenatuak agertzen hasten dira, batak bestearekin itxurazko harremanik ez dutenak.

Musikarekin ere gertatzen da. Gustatzen zaidan abesti batek barne-kitzikadura bat sor dezake, apertura moduko bat. Film-eszena batzuekin ere gertatzen da, pertsonaien ekintzak emozionalki arrastatzen zaituenean. Une horietan zerbait pizten da.

Ez dakit pizte horrek nire subkontzientearekin edo beste iturri mota batekin komunikazio bat irekitzen duen. Baina sentsazioa da aktibatzen den kanal bat dagoela.

4. Begirada zientifikoa tresna gisa, ez dogma gisa

Kapitulu honek zati analitiko bat ere badu, ia teknologikoa. Ez dut nahi dena bizipen emozional edo mistiko batean soilik geratzea. Zergatia aurkitzen saiatzen naiz. Edo, hobeto esanda, ulertzen saiatzen naiz ea baden erregresioetako komunikazioak hobetzeko modurik.

Horretarako uste dut zati zientifiko bat erabili behar dugula. Ez metodo baten oinarri absolutu gisa, baizik eta tresna osagarri gisa. Zientziak ez luke esperientzia ordezkatu behar, baina bai lagun liezaguke faktore batzuk ulertzen.

Beso elektronikoak erabiliz urrunetik ebakuntza egiten duten kirurgialariengan pentsatzen dut. Estatu Batuetan egon daitezke eta Indian pertsona bat ebakuntzatu sistema teknologiko seguru baten bidez. Kirurgiak kirurgia izaten jarraitzen du, ezagutza medikoak funtsezkoa izaten jarraitzen du, baina teknologiak aukerak zabaltzen ditu.

Antzeko zerbait planteatu nahi dut hemen. Agian ezagutza zientifikoak erabil ditzakegu erregresioak nola hobetu aztertzeko, edo baita komunikazio erregresiboen zenbait faktore indartzeko ere. Ez litzateke mistikoa teknikora murriztea, baizik eta teknikoa kanala fintzen lagunduko duen tresna gisa erabiltzea.

Komunikazio-sistema batean bezala, galdetu beharko litzateke zerk hobetzen duen seinalea, zerk sortzen dituen interferentziak, zein faktorek egiten duten mezua garbiago iristea eta zein faktorek distortsionatzen duten.

5. Sentiberatasuna pertzepzioaren hobekuntza gisa

Sentiberatasunaren inguruan jasotzen ari naizen sentsazioek ideia zentral batera jotzen dute: sentiberatasunak pertzepzio-gaitasuna hobetzen du.

Sentiberatasun handiagoa duen pertsona batek agian errazago jaso lezake informazio mota hau. Agian bere subkontzientea gutxiago lotuta dauka eta hori da, modu zuzenago eta ordenatuagoan, gauzak diktatzen joaten dena. Edo agian ez da subkontzientea, baizik eta kanpoko entitate bat. Ez dakit. Baina garrantzitsuena da informazioa iristen dela.

Horrek ez du esan nahi sentiberatasun gutxiago duen pertsona batek informaziorik jaso ezin duenik. Baina bai uste dut sentiberatasunak komunikazioa errazten duela. Etxe bat kalitate handiko kableekin, pantailatuekin eta interferentzien aurka babestuekin kableatzearen eta hormari txintxetekin zintzilikatutako behin-behineko kableatu bat muntatzearen arteko aldea bezalakoa da. Bigarren kasuan, bonbilla bat entxufatzen baduzu, keinuka has daiteke. Ez elektrizitatea existitzen ez delako, baizik eta kanala ondo prestatuta ez dagoelako.

Sentiberatasuna hori izan daiteke: kableatu garbiago bat, finago bat, interferentziarik gabe transmititzeko gaiago bat.

Baina sentiberatasunaz gain gogamen ireki bat behar da. Gogamen hedatu bat. Aldaketetara, ezagutza berrietara eta egoera berrietara irekitzen den gogamen bat. Jakin-mina behar da. Ez besteen kontu pertsonaletan sartzen den jakin-mina, baizik eta jakin-min tekniko, zientifiko, humano eta analitikoa.

Gogamen hartzaile batek ez du entzuten duen guztia sinesten, baina ez du berehala baztertzen ere. Jaso egiten du, behatu, aztertu eta atseden hartzen uzten dio.

6. Jokatzen jakitearen hezkuntza eta sentiberatasunarekiko harremana

Gogamenera etorri zait sentiberatasuna jasotako hezkuntzarekin lotuta egon daitekeela. Ez naiz hainbeste hezkuntza akademikoaz ari, baizik eta jokatzen jakitearen hezkuntzaz.

Nire gurasoek azpimarra berezia jarri zuten hezkuntza horretan. Nahi zuten besteekin atseginak izatea, leku batean sartzean agurtzea eta ateratzean agur esatea. Ni izugarri lotsatia zen haur bat nintzen eta hark asko kostatzen zitzaidan. Batzuetan nire aitak ez zuen ezer esan beharrik. Begirada bat aski zen agurtu behar nuela gogorarazteko. Orduan nik erreakzionatzen nuen eta esaten nuen: «Barkatu, egun on».

Denboraren joanarekin zerbait ezagutzen jakin dut pertsonengan. Ezagutu ditudan pertsona bikain haiek guztiek patroi bera jarraitzen zutela zirudien. Jokatzen jakitearen hezkuntza ona zuten eta hurkoarekiko kontsiderazioa. Ez dut esango beti hezkuntza bikaina zenik, baina bai hezkuntza sakon, errespetuzko eta arretatsua.

Pentsatzen hasi naiz jokatzen jakitearen hezkuntza horrek harreman arraro bat duela sentiberatasunarekin. Benetako hezkuntza duten pertsonek sentiberatasuna izan ohi dute. Eta sentiberatasun baxuko pertsonek, oro har, ez dute jokatzen jakitearen hezkuntza hori ondo integratu dutela ematen.

Agian jokatzen jakitea ez delako soilik arau sozialetan datza. Ez da bakarrik egun on edo eskerrik asko esatea. Bestea existitzen dela konturatzea da. Hura hautematea da. Norbera espazio batean nola sartzen den, nola hitz egiten duen, nola begiratzen, nola entzuten edo nola erretiratzen den zaintzea da.

Sentiberatasuna hortik ere jaio daiteke: dena ez okupatzen, besteak ez zapaltzen, begiratu gabe ez inposatzen ikasi izanetik.

7. Sentiberatasuna esperientzia fisiko gisa

Sentiberatasuna fisikoki ere agertzen da. Orain arte nik uste nuen hotzikara guztiak berdinak zirela, baina bereizten hasten ari naiz.

Bada harridura-estimulu bat jasotzen dudanean agertzen den hotzikara mota bat, izugarri entzun gabeko zerbait ezagutzen dudanean edo irakaspen berri bat niregana iristen denean. Trizepsen aldean eta belarrien atzeko garezurraren eremuan sentitzen da. Sentsazio elektriko eta atsegina da. Gorputzezko «wow» bat da, energia positiboaren deskarga bat. Irakaspen berri hori barne-festa batekin jasoko balitz bezala.

Ni beti izan naiz pertsona jakin-mintsua. Gustatu zait ikertzea, ikastea, ezagutzak nire bizitzan sartzea. Askotan ez nekien zertarako. Orain argi daukat ezagutza horietako asko nire bideko uneren batean lagunduko didaten tresna txikiak bezalakoak direla.

Bada beste hotzikara mota bat zerbaitek gainditzen nauenean agertzen dena. Ez du zerikusirik pozarekin. Gorputz osoa zeharkatzen duen hotzikara bat da, batez ere goiko eta beheko gorputz-adarrak. Deskarga sorbaldetan hasten dela dirudi, eskuetara jaisten da eta gero hanketan behera oinetaraino. Elektrikari batek bi mutur elkartzeko erabiltzen duen kablea banintz bezala da: oinetatik mutur batera engantxatzen naute, burutik bestera, eta deskargak osorik zeharkatzen nau.

Hotzikara horrek ez du «wow» esaten. Hau dio: honek gainditzen zaitu.

Bularrean geratzen diren hotzikarak ere badira, esternoiaren eta bihotzaren artean. Nire bizitzako maitasun-pasarteekin lotuta daude. Maitemintzen nintzenean, ohiko kilika sentitzen nuen, tximeleten hegal-hotsa. Haurra nintzela oso maitemintzailea izan nintzen. Ez dakit garai hartako haur guztiok berdin izan ginen, baina ni zerbait berezia zuten neskekin maitemintzen nintzen.

Gustatzen zitzaidan neska bat ezagutzen nuenean, bularreko sentsazioa zentzu zirkular batean biratzen zen, erlojuaren orratzak bezala. Baina handik gutxira ikusten banuen neska hura beste mutil batengana hurbiltzen zela eta musu bat ematen ziola, harekin jada lotura sentimental bat ezarri balu bezala, hotzikara alderantzikatu egiten zen. Erlojuaren orratzen kontrara biratzen zen.

Egitea eta desegitea bezalakoa zen. Gorputzak esperientzia sailkatuko balu bezala gogamenak azaldu ahal izan aurretik ere.

Iruzkin zakar batek ere oso barrura sar diezadake. Asmo txarrik gabeko iruzkin bat izan daiteke, baina sentitzen dudan lehena inunda nauen bularreko olatu bat da. Batzuetan gainditzea eta ulertzea lortzen dut ez zela nire aurkako gaitzespen bat, baizik eta zerbait esateko modu traketsa. Baina lehen harrera beti da fisikoa, sakona, berehalakoa.

8. Gogamen hartzaileak eta gogamen itxiak

Sinplifikatzeagatik, nahiz eta badakidan ez dagoela beltzik ez zuririk, baizik eta gris asko, uste dut bi gogamen mota handi daudela.

Bata gogamen hartzailea da. Ezagutza berrietara irekita dagoen gogamena da, hasierako objekzio gehiegi jarri gabe entzuten eta aztertzen duena. Horrek ez du esan nahi dena onartzen duenik. Besterik gabe entzun egiten du. Behatu. Jakin-mina baimentzen dio bere buruari.

Bestea ulertzen ez duenaz barre egiten duen gogamena da. Bere konbentzimenduek bultzatuta ixten den gogamena.

Gogoan dut laurogeiko eta laurogeita hamarreko hamarkadetan gutxi ginela Lurraz haratago unibertsoan bizitza adimenduna egon behar zela uste genuenak. Txantxa askoren jomuga ginen. Senideek eta lagunek iruzkin barregarriak egiten zizkiguten, gizontxo berdeetan sinesten zuten tipo arraroak bagina bezala. Gaur, hamarkada batzuk geroago, egoera aldatu da. Askoz esparru serioagoetatik beste planeta batzuetan estralurtar-bizitzaren aukeraz hitz egiten da.

Zenbait aukera ez ukatzera eraman gintuen sentiberatasun hark gure gogamena kontzientzia hedatuaren maila bat igoarazi zuen. Hartzaileago egin gintuen.

Nire esaldi kuttunenetako batek, Gerry Spenceri egotzia gogoratzen dudanak, honelako zerbait dio: nahiago dut nire gogamena jakin-minez ireki dadin, konbentzimenduz itxi dadin baino. Ideia horrek definitzen nau. Dudan jakin-min mota definitzen du, eta gogamen hedatua duten pertsonek dutela uste dudana: informazioa, ezagutzak eta sentimenduak xurgatzeko gai diren gogamenak.

Batzuetan pentsatzen dut gogamen hauek azkarrago eboluzionatzeko prest daudela. Edo agian bizitza askotan zehar lortu dute eboluzionatzea asimilazio-maila altuago batera iritsi arte. Agian beste gogamen batzuk oraindik maila baxuago batean daude eta egunen batean beste plano batera eboluziona dezakete, nahiz eta agian ez bizitza honetan. Baliteke halako aldaketa baterako hainbat bizitza behar izatea.

Errukia sentitu dut gogamen itxia duten pertsonengatik. Haiei laguntzen saiatu naiz, gauzak azaltzen, soluzioak erakusten. Nire bizipen pertsonaletan, gogoan dut denbora asko eman nuela pertsona hurbilei niretzat soluzio sinple bat edo hainbat aukera posible zituzten egoerak azaltzen saiatzen. Hala ere, uste dut pertsona horiek pasarte jakin batzuen aurrean jasaten duten larritasunagatik, ez zaiela posible esaten ari natzaiena arrazoitzea. Ezin dute gogamen-apertura une batera iritsi.

Horrek beti hunkitu nau eta tristura sortu dit. Haiengatik ezer ezin dudala egin sentitzea bezalakoa da.

Joaquín Sabinaren abesti bati lotzen diodan ideia bat datorkit gogamenera: ezin zaio lagundu laguntzarik nahi ez duenari. Sentsazio hori da. Ez dute jaso nahi hedatze-une batera iristeko jarraibiderik. Ia modu misteriotsu batean ixten dira.

Nire irakurketa budistetara joz, kontzientzia hedatua goizean irekitzen den eta bere edertasun osoa erakusten duen lore bat bezalakoa izan daiteke. Ezagutzara iristen zarenean, sentiberatasunari esker, ezagutza horrek indarrak ematen dizkizu, adorea ematen dizu eta erakusten dizu bizitzaren atzean irakaspen bat dagoela.

Aldiz, beste pertsona horiek inoiz irekitzera iristen ez den kimu bat bezalakoak dira. Petalo batzuk sumatzen dira kalizaren arrakaletatik, baina lorea ez da guztiz ateratzen.

Entzute errukitsu budistak lagun dezake. Pertsona bat haserre edo larrituta iristen denean, entzute-espazio bat eskaintzeak, epaitu gabe, lasai dezake. Baina horrek ez du beti kausa konpontzen. Medikuarengana joan eta medikuak sintomak baretzeko medikazio bat ematen dizunean bezalakoa da, baina jatorria bilatu gabe. Zorionez ez dute mediku guztiek hori egiten. Baina hemen antzeko zerbait gertatzen da: entzute errukitsuak ondoeza arintzen du, baina ez du beti sendatze sakonera eramaten.

Sendatzeko kausara jo behar da. Eta pertsona hauek inoiz kausara iritsi nahi ez dutela dirudi. Horrek tristura sakon bat sortzen dit. Trabatuta dauden izakiak ikustea bezalakoa da, eboluzionatzea lortzen ez duten izakiak.

9. Urduritasuna, informazio gehiegi eta ondorengo isiltasuna

Nire nortasunaren beste ezaugarri garrantzitsu bat da bereziki urduria den pertsona bat naizela. Informazio asko jasotzen dudanean, urduri jartzeko joera dut. Uste dut urduritasun horren iturria batera iristen den informazio kopurutik datorrela.

Nire barruan bada zerbait esaten didana informazio hori garrantzitsua dela, baina oraindik plano abstraktuegi batean dago. Ezin dut guztiz identifikatu. Eta horrek kezkatzen nau.

Batzuetan pentsamendu-uholde bat iristen da eta gero dena isiltzen da. Erabateko isiltasun bat sartzen da. Zerbaitek esango balu bezala da: «Agur, gero arte». Hausnarketarako espazio bat emango balitzait bezala.

Baina espazio hori txikiegia iruditzen zait. Hainbeste dira pentsamenduak, egun batzuk geroago ere lanean jarraitu behar dut haiek ordenatzeko. Apuntatu, diktatu edo mnemotekniaren teknikarekin ozen errepikatu behar ditut, bestela informazio horren zati bat gal baitaiteke.

10. Sentiberatasuna naturan: ehiza, damua eta bizitzarekiko errespetua

Beti izan dut sentiberatasuna animaliekiko, baina aitortzen dut ere ehiza belaunaldiz belaunaldi familia-errito gisa praktikatzen zen familia batekoa izan naizela. Hurrengoa azaldu behar dut Puyrekiko erregresioen ondoren eman zitzaidan erantzun bat komentatu aurretik; erregresioen ondoren egin nuen galdera bati erantzuna zen, egunsentian landan aurkitzen nintzenean.

Nire familian bi modalitate praktikatzen genituen: ehiza handia eta ehiza txikia. Ehiza txikian, abatutako animalia mahaira zihoan. Supermerkatura joan, oilaskoa erosi eta etxera itzultzea bezalakoa zen sukaldatzeko. Hala ere, ehiza handian hori ez zen beti horrela gertatzen. Batzuetan animaliaren haragia eraman zenezakeen, xerratu, xerra fin egin, marinatu eta despentsa gozo bat izan. Baina beste batzuetan ez zenuen haragia eramaten. Trofeo bat eramaten zenuen, edo ezta hori ere. Eta orduan askoz gogorragoa zen zerbait geratzen zen: animalia bati bizitza kendu izana…. zertarako?

Azken urteetan, batez ere nire irakurketa budisten ondoren, ulertu nuen bigarren modalitate hori sarraski bat izan zitekeela.

Sevillako mendi-ehizaldi bat gogoratzen dut. Orein-pare bat agertu zen, ehiztariok arriskutik ihes egiten duten bi arren bikote gisa identifikatzen genuena. Bereziki zehatza izan nintzen eta biak abatu nituen, «bikoitza egitea» deitzen denean. Bat lurrera erori zen eta berehala hil zen, ehiztari guztiek animaliak sufri ez dezan gerta dadin nahi duten bezala.

Bigarrena, ordea, zaurituta ihes egin zuen. Tiroak ez zuen puntu bital bat jo. Hasieran begiradaz bilatzen saiatu nintzen mendian zehar kokatu ahal izan nuen arte. Harriz betetako zanga natural moduko batean erori zen.

Korrika hurbildu nintzen errematatzeko labanarekin eta riflearekin, hura errematatzeko eta sufri ez zezan. Baina iritsi nintzenean ulertu nuen zanga hark harri gehiegi zituela. Ezin nintzen labanarekin sartu arrisku izugarri bat hartu gabe. Oreinak burua eta adarrak larriki zauri nintzakeen moduan mugitzen zituen, begi batean edo saihetsetan ere bai. Bere atzeko laurdenak eskuraezinak ziren zanga hartan, hori baita ehiztariok erabiltzen dugun bidea orein-adarkada bat saihesteko. Eta aurrez aurre sartzen banintzen, oreinak nire aurka egingo zuen.

Urduri jartzen hasi nintzen. Orein hark begiak guztiz irtenda zituen tiroagatik; nik kalibre handiko rifle bat erabiltzen nuen, ia beti berehalako heriotza eragiten duena, baina okasio hartan heriotzaren unea laburtu beharrean min infinitu bat eragin zion abere hari. Izugarri sufritzen ari zen. Ni izoztuta geratu nintzen. Ez dakit zenbat denboran.

Ezin nuen zangarantz tirokatu, balaren errebotea niregana irits baitzitekeen edo bala galdu bat bezala atera eta agian beste pertsona bat zauritu. Baina, denbora bat igaro ondoren, ulertu nuen soluzio bakarra zela. Ezin nintzen atzeko laurdenetatik sartu.

Adorez armatu nintzen, bihotzera apuntatu nuen eta tiro egin nuen.

Esperientzia hura izugarria izan zen. Nire bizitzako gainerakoan orein haren aurpegia ikusi dut, bere burua, bere begi irtenak, ihes egiteko bere onera etortzen saiatzen. Eta nire gogamenak beti esaten zuen: «barkatu, barkatu, barkatu…»

Izugarri damutzen naiz egin nuen hartaz.

Ez nuen inoiz gehiago ehiza handia praktikatu. Basakeria bat iruditzen zitzaidan.

Hala ere, ez dakit zergatik, ehiza txikia praktikatzen jarraitu dut. Aitortu behar dut haiek sukaldatzea gustatzen zaidala. Nire amak eta lehenago nire amonak egiten zuten gisatu tradizional bat egiten diet: untxia baratxuriarekin ardo-murrizketarekin. Untxi-kaldereta ere prestatzen dut, arroz saldatsu eta krematsu bat, Miguel Delibesen liburuetan irakurri nituen errezetetan inspiratua.

Duela gutxi ehiza-egun bat gogoratzen dut, egunsentian, udan, Puyrekiko erregresioen ondoren. Bat-batean galdera bat egin nuen airera, erantzunik espero gabe. Untxiak animalia oso jatorrak dira; abatu eta jasotzera zoazenean beren aurpegia, beren muturtxoa eta beren bibotea ezagutzen dituzu, ipuinetakoak dirudite, badago haiengan ia haur-edertasun bat.

Orduan indarrez galdetu nuen: «Nahiz eta animalia hauek jaten ditudan, zergatik ehizatzen ditut? Zergatik ehizatzen ditut?».

Erantzuna berehalakoa izan zen: «Zuen elikagaia dira».

Une hartan gogora etorri zitzaidan Espainian eta Europan mixomatosiaren birusarekin gertatutakoa. Agertu zenean, untxia ia desagertu zen eremu askotan, eta haren atzetik espezie harrapari asko sufritu zuten, haien artean hegazti harrapariak eta katamotzak, suspertzera iritsi ez zirenak. Ulertu nuen untxia espezie askoren elikagai izan zela, ez soilik gizakiarena.

Horregatik zioen erantzun hark «zuen elikagaia». Ez soilik gizakion elikagaia, baizik eta beste animalia batzuena ere.

Ulertu nuen orduan untxi emeen ugalketa-zikloa, hain maiztasun handiz umatzeko duten gaitasuna, baita erditu eta gutxira berriro haurdun geratzea ere umeak hazten jarraitzen duten bitartean. Beste espezie batzuei mantenugaiak emateko eraginkortasun biologiko oso altuarekin diseinatutako animalia bat bezalakoa da.

Ez dut dena hortik justifikatzen, baina hobeto ulertzen dut iritsi zitzaidan esaldia: «Zuen elikagaia da».

Geroago bizitzarekiko nire miresmena irakurketa budistekin errukiaren puntu bateraino iritsi zen, edozein bizi motarekin, baita intsektuekin ere: entrenatzera ateratzen naizenean eta korrika noanean, lurrera begiratzen dut eta bidea zeharkatzen duen inurri-ilara ez zapaltzen saiatzen naiz. Bizi-forma gisa errespetatzen ditut. Beren lana egiten ari dira. Bizirauten saiatzen ari dira.

Lehenago ere errefusa sentitu nuen intsektu askorenganako.

Haurra nintzela errefus sakon bat sentitzen nuen liztorrenganako. Behin gogoratzen dut, landan, harri bat bota nuela sasi baten kontra eta zorte txarrez harri hark liztor-habia bat bete-betean jo zuela. Liztor guztiak amorratuta atera ziren niregana eta ziztatu ninduten. Agian zortzi edo bederatzi ziztada izan ziren. Aurpegia eta bularra hantuta utzi zizkidaten, puztuta, nire gorputzak eraso hari modu bizian erantzungo balio bezala. Esperientzia hura min handiz gogoratzen dut.

Ordutik, liztorrak niretzat izaki errefusagarriak izan ziren. Behin bizipen hau lagun bati kontatu nion, eta berak esan zidan: «Ez dira animalia errefusagarriak; polinizatzeko ere balio dute». Nik onartzeari uko egiten nion. Beldurra, mina eta arbuioa gehiegi neuzkan grabatuta.

Hala ere, orain, Puyrekiko esperientzien ondoren, sentsazio desberdin bat etorri zitzaidan, oroitzapen hura beste modu batera ulertua izateko itzuliko balitz bezala. Esaldi txiki, sinple baina oso argi bat iritsi zitzaidan: «Beren komunitatea defendatzen ari ziren».

Ondoren gertatutakoa arrazoitu nuen eta ulertu nuen intsektu haiek ez zutela errurik. Besterik gabe beren komunitatearen gaineko mehatxu-estimulu baten aurrean erantzun zuten. Beren funtzioa bete zuten. Errudun, egiaz, ni izan nintzen, nahiz eta nahi gabe egin. Eta intsektu batek ez du egoera aztertzeko gaitasunik.

11. Ondorioa: sentiberatasuna, komunikazioa eta irakaspena

Kapitulu hau guztia ideia baten inguruan bira da: sentiberatasuna komunikaziorako hobekuntza-kalitate bat izan daiteke.

Ez dakit oraindik komunikazioak nire gogamenetik, nire subkontzientetik, beste plano batetik edo kanpoko entitate batetik datozen. Baina bai hautematen dut sentiberatasunak harrera fintzen duela. Sentiberatasunak kableatua garbitzen du. Interferentziak murrizten ditu. Irakaspen jakin batzuk indar handiagoz iristea eragiten du.

Sentiberatasun hori ez da emozioa soilik. Jokatzen jakitearen hezkuntza da, errespetua da, jakin-mina da, errukia da, harritzeko gaitasuna da, animalien sufrimenduaren aurreko mina da, irekitzen ez diren gogoen aurreko tristura da, informazio gehiegiren aurreko urduritasuna da eta ulertzeko nahia ere bada.

Sentiberatasunak arazoak ekarri dizkit. Iruzkin zakarrak jasanarazi dizkit. Niri ez zegokidan lana bizkarreratzera eraman nau. Loturak, galerak eta oroitzapenak intentsitate handiegiz bizitzera eraman nau.

Baina agian sentiberatasun hori bera tresna bat ere bada.

Agian kanalaren funtsezko zati bat da.

Agian, hari esker, irakaspenak iristen dira.

Eta agian nire zeregina orain ez da iristen dena ukatzea, ezta prudentziarik gabe baieztatzea ere, baizik eta hura entzuten, ordenatzen eta nire bizitzaren ulermen sakonago baten zerbitzura jartzen ikastea.

Komunikazio hutsegina

Aspalditik galdetzen diot neure buruari zergatik agertzen diren irudiak, batzuetan, sekuentzia azkar eta zorabiagarri baten bidez. Ozta-ozta bereiz dezakedan informazio-uholde bat bezala iristen dira eta, ia berehala, desagertu egiten dira.

Nire barruan azkenean bidea egin zuen azalpena hau izan zen: komunikazio bat hasten dela dirudi, baina prozesuan zehar interferentziaren bat edo hutsegiteren bat agertuko balitz bezala. Kanala energia faltak edo oraindik ezagutzen ez dudan beste egoeraren batek alda lezake. Ondorioz, transmisioa osatu aurretik etengo litzateke.

Interpretazio horretatik, irudi desordenatu eta izugarri azkar haiek komunikazio-saiakera hutseginak izango lirateke: hasi diren transmisioak, baina nigana modu oso, ulergarri eta egonkorrean iristea lortu ez dutenak. Irrati-hargailu bat duzunean eta emisora bat sintonizatzen saiatzen zarenean bezala da: soinu bat baino ez duzu entzuten, norbait latorrizko lata baten barruan hitz egingo balu bezala, argitasun izpirik gabe.

Hasieran pentsatu nuen norbaitek beste aldetik egiten zidan txantxa moduko bat izan zitekeela: informazio pila bat bidali eta «hor konpon». Nire subkontzienteak berak sekuentzia haiek sortzeko aukera ere kontuan hartu nuen. Hala ere, orain nahiko argi sentitzen dut beste azalpen bat: norbait informazioa igortzen saiatzen da baina, arrazoia dena dela, bide erdian gelditzen da edo akastun egoeran iristen da.

Sentsazioa binilozko disko bat marratzen denean eta erreprodukzioa harrapatuta geratzen denean gertatzen denaren antzekoa da, errepikatuz edo deformatuz. Zinta-kasete bat ere gogorarazten dit, tentsioa galtzen hasten dena, korapilatu eta irrati-kasetearen barruan desegiten amaitzen duena. Edukia han zegoen eta erreprodukzioa hasita zegoen, baina hura garraiatzeaz arduratzen zen bitartekoak ezin izan zuen bere funtzioa behar bezala osatu.

Ezin dut frogatu azalpen hau objektiboki zuzena denik. Erregistratu dezakedan gauza bakarra da nire baitan agertu zela argibide bereziki argi gisa, irudi osatugabeen bolada haiei zentzua emateko.

Pertzepzioaren aldaketa eta doikuntza

Baja hartu nuen lehen hilabeteetako pasadizo bat dago gaur beste modu batera irakurtzen dudana. Orrialde batzuk atzerago kontatu nuen musika-aplikazioarena da: mugikorrean betiko aplikazioa irekitzen nuen eta ziur nengoen norbaitek erabat aldatu zuela, harik eta, pantailari begira une bat egon ondoren, dena bere lekura itzultzen zen eta ulertzen nuen berdina zela oraindik. Nire medikuari azaldu nion azterketetako batean, eta gogoan dut begiak zabal-zabalik entzun ninduela.

Nire gaixotasunaren hasieran nire gogamena aldaketa sakon bat zeharkatzen ari zen. Ziurrenik nire pertzepzioa aldatuta zegoen jasaten ari nintzen hondatze psikologikoaren ondorioz, eta hori, funtsean, nire lan-inguruan bizitakoarekin lotzen nuen.

Orduan sintoma desegonkortzaile gisa soilik interpretatu nuenak orain, nire esperientzia pertsonalaren barruan, esanahi sakonagoa hartzen du. Nire pertzepzio-sistema aldatzen, doitzen, eraldaketa bat zeharkatzen ariko balitz bezala zen.

Iristen zaidan sentsazioa da prozesu hark birkalibrazio moduko baten antza izan zezakeela. Errealitatea ezagutzeko, ordenatzeko eta interpretatzeko nire ohiko moduak une batez normaltasunez funtzionatzeari utzi eta berreraiki beharra izango balu bezala.

Nire gaur egungo interpretaziotik, eraldaketa hark nire gogamena prestatu ahal izango zuen ondoren agertzen hasi zen informazioa argitasun handiagoz hautemateko, nire subkontzientetik zein plano desberdin gisa bizi dudan hartatik etorrita ere.

Baina ezin dut jakin bi prozesuen artean benetako harremanik dagoen. Berdin posible da aldaketa hura, besterik gabe, une hartan zeharkatzen ari nintzen egoera psikologikoaren agerpen bat izatea. Argi gogoratzen dudana da ezaguna zen zerbaiti begiratzearen arrarotasuna eta, une batzuez, hala izateari utzi ziola sentitzea.

Gaur esperientzia hura nire pertzepzioaren desantolaketa eta ondorengo doikuntza fase posible gisa ikusten dut: nire gogamena mundua interpretatzeko bere ohiko modua desmuntatzen ariko balitz bezala, ondoren antolatzeko modu berri bat aurkitzen saiatzeko.

Laugarren zati honetan energia hitza nire esperientzian eta nire eredu pertsonalean agertzen den bezala erabiliko dut. Ondorio orokorrak ateratzen ditudanean, interpretazio gisa ulertu behar dira: atsedena, arreta, aktibazioa, karga emozionala eta gaitasun fisikoa dira hemen energia deitzen dudanaren itzulpen behagarria.

Hau da liburuko zatirik analitikoena, eta uste dut nabaritzen dela: hemen ulertzen joan naizenarekin eredu bat altxatzen saiatzen naiz.

Ez zait interesatzen mistikoa teknikora murriztea. Interesatzen zait teknikoa kanala findu dezakeen tresna gisa erabiltzea, kirurgialari batek beso elektronikoekin urrunetik ebakuntza egiten duen bezala, horregatik kirurgialari izateari utzi gabe.

Aurkituko duzuna energiaren ekonomiaren garapen osoa da: bere funtzioak, absentzien esanahia, tatxa seinale gisa, planeta desertikoa, bizi-ereilea eta haurtzaroko ezkatak.

Atal honetako audioa

1. Txosten integratuaren helburua

Txosten honek nire bizipen erregresiboen inguruan pixkanaka ulertu dudana jaso eta ordenatzen du, baita Puyrekin egindako erregresioen ondoren agertu ziren ikuspenak eta geroago iritsi ziren argibideak ere, ondo ulertzera iritsi ez nintzen eszenak osatzeko.

Lehen pertsonan idazten dut, ez baita kanpoko teoria bat, ezta errealitateari buruzko baieztapen objektibo bat ere. Nire barne-bizipenetatik eraikitako mapa sinboliko, emozional eta narratibo bat da. Bere zentzua ez dago kanpora ezer frogatzean, baizik eta barrutik sentitu, ikusi, gogoratu edo ulertzen saiatu naizena ordenatzean.

Prozesu honen barruan elkarrekin lotzen diren hainbat lerro agertzen dira: bizitza osoan egin nizkion galderei emandako erantzunak, eszena erregresiboak osatzen dituzten argibide-oroitzapenak, erakusten dena eta erakusten ez dena antolatzen duela dirudien energiaren ekonomia, Puyren figura gidari edo aktibazio-eragile gisa, ezetz esaten ikastearen irakaspena eta informazio-iturri hau agortu aurretik dena idazteko beharra.

Ez dut xehetasunik galdu nahi, baina ezta gauza bera modu beharrezkoan errepikatu ere. Horregatik txosten honek ideiak egitura bakar batean batzen ditu: bizipen bakoitzaren ñabardurak mantentzen ditu, bikoiztasunak ezabatzen ditu eta ulermen bakoitzaren garrantzitsuena gordetzen du.

2. Informazio-iturri baten irekiera

Ez dakit zenbat iraungo duten errebelazio hauek. Ez dakit denboran modu mugagabean mantenduko den zerbait izango den edo, aitzitik, denbora-leiho bat den, non nire bizitzan zehar nigan sortu diren galdera guztiei ez, baizik eta nire bidean lagunduko didatenei erantzuna emango zaidan.

Nolanahi ere, oroitzapen hauen erantzuna aprobetxatu nahi dut, nik ikuspen deitzea nahiago dudana, informazio-iturri hau agortu arte.

Ikuspen hauek guztiak agertzen hasi zirenean, pentsatzen hasi nintzen agian komunikazio-kanal bat ireki zela aldi baterako. Horregatik hura guztia idatzi behar nuen, azkenean nire memorian betiko gal ez zedin.

Sentsazio bat zen, pentsatzen nuen bakoitzean, gero eta indar handiagoa hartzen zuena.

Antzekotasun bat bilatzeagatik, musika-ekipo baten bolumena igotzen denean bezala zen: bere bozgorailuen bidez bibrazio batzuk igortzen hasten da. Eskua bozgorailu gainean jartzen baduzu, bibrazio hori nabaritzen duzu. Baina une bat iristen da non, bolumenak maila jakin bat gainditzen duenean, bibrazioa bularrean sentitzen hasten zaren.

Antzekotasun horrek modu sinple batean deskribatzen du pentsamendu horren inguruan nik sentitzen nuena. Hasieran ideia ahul bat zen, ia mentala. Gero gorputza izaten hasi zen. Eta azkenean behar fisiko bihurtu zen, hura jada buruan bakarrik ez, baizik eta bularrean ere balego bezala.

Horregatik sentitzen dut idatzi behar dudala. Ez badut egiten, beldur bainaiz irudi batzuk galduko ote diren, lotura batzuk ezabatuko ote diren eta erantzun batzuk berriro hondoratuko ote diren memoriako toki batean, non gero agian jada ezin izango dudan sartu.

3. Puyrekin egindako erregresioen ondorengo ikuspenen jatorria

Puyrekin egindako erregresioen ondoren, bizitza osoan egin nizkion galderei erantzunak hautematen hasi nintzen. Erantzun lauak, argiak eta sinpleak ziren, azalpen luzerik eskaini gabe.

Oso gaztetatik egin nizkion neure buruari galdera horiek, baina galdera erretorikoak ziren: norberak jada erantzuna ezagutzen duen galderak, edo besterik gabe airera botatzen dituenak, zerbait poetiko bezala. Ez ziren norbaitek erantzungo zuen benetako itxaropenarekin formulatutako galderak. Nire barruan bizi ziren galderak ziren, urteetan zehar flotatzen geratu ziren pentsamenduak.

Geroago, erregresio-saio haien transkripzioak egin ondoren, bazirudien komunikazio-kanal berri bat ireki zela nire buruan.

Kanal horretatik erantzunik espero gabe airera botatzen diren galdera erretoriko horiei erantzunak iristen hasi zitzaizkidan, dela jada ezagutzen duela uste duelako, dela erantzun zuzen bat bilatzen ez duelako, baizik eta pentsatzeko galdera bat.

Erantzunak, erregresioetan zehar nik egiten nituen galderei erantzun sotilak iristen zitzaizkidan modu antzekoan iristen zitzaizkidan. Baina asko antzematen zuten kontzientzia zabalduaren saioa erraztu nahi zuten entitateengandik jasotzen nituen laguntza haiei ere.

Egunak aurrera doazen heinean, argi daukat errebelazioak direla. Ireki den komunikazio-kanal bitxi horretatik, dela nire subkontzientearekin, dela beste entitateren batekin, informazioa fluitzen hasten da.

Deigarriena da erantzun horiek ez direla tratatu gisa iristen, ezta azalpen itxi gisa ere. Esaldi labur, irudi, sinbolo edo oroitzapen gisa iristen dira. Gero nik arrazoitu ahal izateko justua ematen balitzait bezala da. Ez zait dena ebatzita ematen. Pieza bat ematen zait, eta gero ni naiz bizi izandakoarekin, gogoratutakoarekin eta jada sumatzen nuenarekin lotu behar duena.

4. Bizi-erantzunak eta argibide-oroitzapenak

Ikuspen hauen barruan, bi oroitzapen mota bereizten hasten naiz.

Alde batetik, bizitza osoan egin dizkiodan galderei erantzuten dietela diruditenak daude. Galdera zaharrak dira, ia intimoak, ez nituenak beti modu kontzientean formulatu, baina nigan gaztetatik presente egon direnak.

Bestetik, kategoria horretakoak ez diren beste oroitzapen batzuk daude. Ez diote bizi-galdera zahar bati erantzuten, baizik eta erregresio batean ikusi nuen zerbaiten argibide gisa agertzen dira. Gero datozen irudiak edo ulermenak dira, nire barruan zerbaitek jada erakutsi zen eszena bat osatu, azaldu edo ñabartu nahiko balu bezala.

Ñabardura hau garrantzitsua da, ikuspen guztiek ez baitute funtzio bera. Batzuek erantzuten dutela dirudi. Beste batzuek argitzen dutela.

Bizi-erantzunek errebelazio zuzenetik zerbait dute. Kezka zahar bati esaldi batekin edo ulermen sinple batekin erantzuten diote. Argibide-oroitzapenek, aldiz, gero enkajatzen duten pieza gisa funtzionatzen dutela dirudi. Erregresioan zabalik geratu zen xehetasun, forma, presentzia, irudi edo eszena bat azaltzera datoz.

Badago dena antolatzen hasten den hirugarren dimentsio bat ere: energia. Bizipenak berrikustean, ikusten hasten naiz ez zaidala dena erakusten, irudi batzuk osorik agertzen direla eta beste batzuk ez, zentzumen batzuk aktibatzen direla eta beste batzuk blokeatuta geratzen direla, emozio batzuk indar izugarri batekin kontzentratzen direla eta absentzia batzuek ere esanahia dutela dirudiela.

5. Energia printzipio antolatzaile gisa

Dena antolatzen hasten den ideia da esperientzia hauetan energiaren ekonomia baten antzeko zerbait existitzen dela.

Ez zait dena erakusten. Ez zait dena ikusten, usaintzen, sentitzen edo berreraikitzen uzten. Irudi batzuk osatugabe agertzen dira. Sentsazio batzuk indar handiz iristen dira. Beste batzuk, aldiz, blokeatuta daudela dirudi. Horrek interpretatzera eramaten nau bizipenak ez duela film oso baten moduan funtzionatzen, baizik eta irakaspen nagusia ulertzeko beharrezkoa dena hautatzen duen sistema baten moduan.

Energia ez da zentzurik gabe kontsumitzen. Karga emozional, sinboliko edo espiritual garrantzitsuagoa duenarentzat gordetzen dela dirudi.

Forma hartzen hasten den hipotesia hau da: bizipenak optimizatzaile gisa jokatzen du. Ez du eszenatoki osoa berreraikitzen, baizik eta emozioa, mezua edo irakaspen zentrala uler ditzadan ezinbestekoak diren elementuak soilik.

Optimizatzaile horrek ez luke printzipiotzat osotasuna izango, baizik eta eraginkortasun sinbolikoa. Ez litzateke eszena batean existitzen den guztia erakustea, baizik eta beharrezkoa den egia emozionala edo espirituala daukana erakustea.

Horregatik, bizipen batzuetan, irudi osatugabe batek ez du zertan akats bat izan. Absentzia batek ere ez du zertan gabezia bat izan. Blokeatutako usain bat agian ez da ezintasun bat, baizik eta hautaketa bat. Zati batean soilik erakutsitako figura bat agian ez dago gaizki eraikita, baizik eta behar den arte eraikita.

Bizipenak emozio nagusia, irudi nahikoa, usain egokia eta sentsazio erabakigarria hautatzen dituela dirudi. Gainerakoa kanpoan geratzen da, energia kontsumituko lukeelako funtsezko ulermenik ekarri gabe.

6. Absentzia esanahi gisa

Bizipen hauetan, agertzen ez denak ere axola du.

Familia baten gainerakoa ez ikusteak ez du zertan hutsunea esan nahi. Odola usaindu ezin izateak ez du besterik gabe zentzumen-absentzia esan nahi. Maila apalagoko ofizial bat osorik ez ikusteak ez du irudi akastun bat esan nahi. Eszena batean lepoa biratu ezin izateak ez du soilik gorputz-zurruntasuna esan nahi. Energia-muga bat dagoela edo zerbaitek prestaketa handiagoa eskatzen duela adieraz dezake.

Absentzia sistemaren erabaki bat izan daiteke.

Absentziak adieraz dezake energia beste zerbaitetarako gordetzen ari dela.

Horregatik arreta jarri behar diot ez soilik agertzen denari, baizik eta falta denari ere. Falta bakoitzak galdera bati erantzun diezaioke:

Zergatik ez zitzaidan hori erakutsi?

Zer kontsumituko zukeen erakutsi izan balitz?

Zein elementuk jaso zuen energia haren ordez?

Zein irakaspen babesten zuen ez-esate horrek?

Horrela, absentziak gabezia izateari uzten dio eta informazio bihurtzen da.

7. Energiaren funtzioak bizipenen barruan

Orain arte, eredua energiaren hainbat funtziotan antolatuta geratzen da.

7.1. Bistaratze-energia

Irudiak eraikitzeko beharrezkoa den energia da. Energia nahikorik ez dagoenean edo gehiago gastatu beharrik ez dagoenean, irudia partzialki agertzen da.

Adibide bat izango litzateke ekialdeko ofizial asiarraren bizipenaren barruan maila apalagoko ofizialaren bistaratze osatugabea. Ezin nuen osorik bistaratu. Goiko aldea baino ez nuen ikusten. Irudia ez zen osatzen.

Orain arte hori ustekabeko muga bat irudi zitekeen, garbitasun-falta bat edo bistaratzeko nire zailtasun bat. Baina orain beste modu batera interpretatzen dut. Agian ez zitzaidan figura osoa erakusten beharrezkoa ez zelako. Gorputz osoa bistaratzeak energia kontsumituko zukeen. Bizipenak bere presentzia, bere maila, eszenaren barruko bere funtzioa edo ofizial asiarrarekiko bere harremana aitortzeko informazio nahikoa ematea baino ez zuen behar.

Goiko aldea nahikoa zen. Ez zen beharrezkoa energia gastatzea hanketan, oinetan, ingurune osoan edo bigarren mailako xehetasunetan. Eszenak justua hautatzen zuen.

7.2. Zentzumen-energia

Zentzumen zehatzak aktibatzeko beharrezkoa den energia da, usaimena kasu.

Energia-ekonomia honen lehen zantzuetako bat ekialdeko ofizial asiarraren bizipenean ere agertzen da. Esperientzia horretan usaimenarekin lotutako bi pasarte zeuden. Une batean egur errea usaindu ahal izan nuen. Usain hura niregana iritsi zen. Eskuragarri zegoen. Hauteman ahal izan nuen.

Hala ere, beste une batean odola usaintzen saiatu nintzen, baina ezin izan nuen. Sentsazio horretara sartzen saiatuko banintz eta zerbaitek utziko ez balit bezala zen. Ez zen besterik gabe usainik ez zegoela; nik usaintzen saiatzen nintzela zen, baina esperientziak ez zidan hartarako sarbiderik ematen.

Orain desberdintasun hori energia-kontu gisa interpretatzen dut.

Agian odola usaintzeak bizipenak ezin edo behar ez zuen energia-kontsumo bat eskatzen zuen. Agian ez zen beharrezkoa irakaspenerako. Agian esperientzia gordintasun, min edo zentzumen-inpaktu gehiegizko baterantz desbideratuko zukeen ere. Aldiz, egur errearen usaina eskuragarri zegoen funtzio bat betetzen zuelako: ni kokatzea, giroan sartzea, beste plano hartan sarraraztea energia alferrik galdu gabe.

Behin-behineko ondorioa litzateke zentzumen guztiak ez direla berdin aktibatzen. Bizipenak erabakitzen du zein sentsaziok merezi duen energia eta zeinek ez.

Geroago, erregresioa igaro ondoren eta jada transkripzio-fasean nengoela, mota honetako galderak barrutik botatzen hasi nintzen berriro: «Zergatik ezin dut hau irakurri?», «Zergatik ezin diot hau egin pertsonaiari?», «Zergatik ezin dut hura ikusi?». Orduan aurrekoen desberdinak ziren ikuspenak etortzen hasi zitzaizkidan. Oraingoan idatzitako hitzak ziruditen, hondo beltzeko eta letra zuriko Word dokumentu batean agertuko balira bezala. Letrek forma triangeluarra zuten, eta haien artean hitz bat agertzen zen modu etenkorrean errepikatzen, tic bat bezala: energia.

Hitza desagertu eta berriro agertzen zen. Energia. Energia. Energia. Ikuspenen bidez ematen zitzaidan erantzuna zen. Ez zen azalpen luze bat, ezta esaldi garatu bat ere. Ikusmen-tematze bat zen, erantzun minimo eta errepikatu bat. Zerbait irakurri, zerbait ikusi edo bizipenaren barruan pertsonaia batekin jardun zergatik ezin nuen galdetzen nuen bakoitzean, erantzuna berbera zen berriro: energia.

7.3. Emozio-energia

Emozio bat intentsitatez sentitzea ahalbidetzen duen energia da.

Aita gerrara doakion neskatoaren eszenak funtsezko zerbait sartzen du: energia ez da soilik eszena gogor, beliko edo mingarrietarako gordetzen. Zoriontasunerako ere gordetzen da.

Bizipen hartan ezin nuen nire familiako beste inor ikusi. Ez nuen beste seniderik ikusten. Esperientziak ez zidan familia-multzoa erakusten. Lehen une batean hori gabezia bat edo eszena osatugabe bat irudi zitekeen. Baina orain beste modu batera ulertzen hasten naiz.

Agian ez nuen nire familia ikusten pertsona gehiago bistaratzeak energia kontsumituko zukeelako. Bizipenak ez zuen energiarik gastatu nahi aurpegiak, gorputzak, kokapenak edo bigarren mailako familia-loturak berreraikitzen.

Energia askoz garrantzitsuagoa zen zerbaitetarako gorde behar zen: nire aitak nirekin jolasten zuenean egiten zidana sentitzeko.

Hark oso-oso goian jasotzen ninduen. Nire hankatxoak nire bizkarrerantz biratzen ziren. Horrek bularrean kilimen sentsazio bat sortzen zidan. Kilima horrek algara mordoa ateratzen zidan. Poz izugarria zen, gorputz-zoriontasun garbi, haurtzaroko eta erabatekoa.

Hura izan zen bizipen guztietan izan dudan zoriontasun-sentsaziorik handiena.

Orain ulertzen dut zergatik ezin izan nuen nire familia ikusi. Energia bizipen zehatz hartan kontzentratu behar zen: nire aitarekin jolasean, gorputz jasoan, kilimetan, algaran eta galeraren aurreko maitasun-sentsazioan.

Hemengo irakaspena oso argia da: energia ez zegoen guztiak erakusteko bideratuta. Lotura haren funtsezko zoriontasuna sentiarazteko zegoen bideratuta.

7.4. Narrazio-energia

Barne-historiak zentzua izan dezan eszenako zein elementu diren beharrezkoak antolatzen duen energia da.

Neskatoaren bizipenean, garrantzitsua ez zen jakitea zenbat pertsona zeuden familian, ezta etxe osoa edo ingurune osoa berreraikitzea ere. Funtsezkoa sentsazio bat berreskuratzea zen: nire aitak jasotzearen erabateko poza, bularreko kilima, eutsi ezinezko algara.

Ofizialaren bizipenean, garrantzitsua agian ez zen odola usaintzea, ezta beheko ofizialaren gorputzaren xehetasun guztiak ikustea ere. Garrantzitsua ulermen-, irakaspen- edo barne-egia batekiko aurrez aurreko plano batean sartzea zen.

Energia narratiboak ez du dena berreraikitzen. Beharrezkoa dena hautatzen du.

7.5. Ekintza-energia

Eskaera bati erantzuteko edo erabaki bat gauzatzeko beharrezkoa den energia da.

Puyk zerbait eskatzen didanean, ez dut beti modu jariakorrean erantzuten ahal. Zirkuitulaburra egiten hasten naiz, totelka hitz egiten, blokeatuta geratzen. Horrek iradokitzen du bere eskaerek karga berezi bat dutela.

Ez dira eskaera hutsalak. Barne-ekintza bat eskatzen dutela dirudi, energia, borondatea edo erabakia konprometitzen duen erantzun bat.

Erregresio batzuetan, Puyk bere pazienteei toki batetik bestera lekualdatzeko eskatzen die. Mugimendu hori laguntzeko hirura arteko kontaketa bat egiten du, esanez: «bat, bi eta hiru». Nire kasuan, desberdintasun esanguratsu bat ikusi dut. Zenbait okasiotan, bera kontatzen hasi baino lehen ere, ni jada han nengoen adierazi zidan tokian. Ekintza ia berehala gertatzen zen, barne-lekualdatzeak erresistentziarik aurkituko ez balu bezala.

Beste batzuetan, ordea, Puy hirura iristen zen eta niri asko kostatzen zitzaidan iristea, edo zuzenean ezin nuen egin. Orain arte zailtasun hori errefusaren arazo gisa soilik interpreta nezakeen: agian ez nuen toki hartara joan nahi, agian nire barruan zerbait erresistitzen zen. Baina energiaren gaiarekin lotuta ere egon liteke.

Hirurako kontaketari aurrea hartzen diodanean, agian energiaz oso kargatuta nago eta mugimendua erraz gauza dezaket. Kontaketa hirura iristen denean eta joan ezin izan naizenean, bi gauza gerta daitezke: edo ez dut toki hartara joan nahi erresistentzia emozional, sinboliko edo espiritual bat dagoelako, edo energiaz oso baxu nago eta ez daukat lekualdaketa egiteko karga nahikorik.

Horrek gako berri bat gehitzen dio ereduari: erregresioaren barruko mugimenduak ez daude borondatearen mende bakarrik. Une hartan eskuragarri dagoen energiaren mende ere egon daitezke.

7.6. Birkarga-energia

Bizipenak eskuragarri dudana baino gehiago eskatzen duenean tarteko plano batean berreskuratu behar dudan energia da.

Batzuetan, Puyk zerbait eskatzen didanean, zirkuitulaburra egiten hasten naiz. Kostatzen zait erantzutea. Totelka hitz egiten hasten naiz. Orain arte ez nion zentzurik aurkitzen. Zerbait blokeatuko balitz bezala zen, eskatutako ekintzak une hartan nik eman nezakeena baino gehiago eskatuko balu bezala.

Orain irudi desberdin bat iristen zait: agian totelka hitz egite edo zirkuitulabur horrek energia birkargatzeko behar bat irudikatzen du.

Energia ez litzateke zuzenean plano fisikotik etorriko, ezta eszena bizitzen ari naizen plano erregresibotik ere. Beste toki batetik etorri beharko luke: tarteko plano batetik.

Tarteko plano hori plano fisikoaren eta bizipen erregresiboaren artean kokatuta legoke. Ez litzateke eszena erabat uztea. Nire zati batek toki hartara joan, energia hartu eta nengoen puntura itzuli beharko balu bezala litzateke.

Ez naiz erabat joaten. Eszenari lotuta jarraitzen dut. Baina nire zati bat justu birkargatzeko adina lekualdatzen da.

Bizipenak nire energia eskuragarria gainditzen duen erantzun bat eskatzen duenean, zirkuitulaburra agertzen da. Totelka hitz egitea litzateke jarraitu ahal izan aurretik tarteko plano batean birkargatu behar dudalako seinalea.

Horrek eredua zabaltzen du: ez dago energiaren ekonomia soilik; birhornitze-mekanismoak ere badaude.

7.7. Bizi-energia

Nire bizitza errealeko energia da, sufrimendua eusten gastatu dudana, eta orain agian nire duintasunerako, nire osasunerako eta nire etorkizunerako gordetzen ikasi behar dudana.

Hemen energiak erregresioak ulertzeko gako soila izateari uzten dio. Nire egungo bizitzari buruzko irakaspen bihurtzen da.

8. Totelka hitz egitea trantsizio-seinale gisa

Totelka hitz egiteak besterik gabe zailtasun bat izateari uzten dio.

Seinale bat izan liteke. Trantsizio-marka bat. Nire barruan zerbait oraindik energia nahikorik ez duen ekintza bat gauzatzen saiatzen ari delako sintoma bat.

Puyk zerbait eskatzen didanean, eskaerak oso erantzun emozional, sinboliko edo espiritual bizia eska dezake. Une hartan energia nahikorik ez badut, sistema huts egiten hasten da: trabatu egiten naiz, eten egiten naiz, totelka hitz egiten dut, kostatu egiten zait jarraitzea.

Baina huts hori ez litzateke alferrikakoa. Barne-eragiketa bat martxan dagoelako adierazpen bat litzateke.

Hipotesia litzateke zirkuitulaburra agertzen dela nire zati batek hiru plano aldi berean eusten saiatzen denean: fisikoa, erregresiboa eta birkargatzeko tartekoa.

Horregatik ez naiz erabat joaten, baina ezta eszenan erabat egonkor egon ere. Tentsio-puntu batean nago.

Ideia hau planeta basamortutsuko makineria izugarriko esperientziarekin ere lotzen da, lepoa trabatuta geratzen zitzaidanean, gogortuta bezala, eta gelditzearen, oxigenoa arnastearen eta indarra hartzearen antzeko zerbait egin behar izan nuenean. Geroago ulertu nuen energia-gaiekin lotura izan zezakeela: gainkarga energetiko bat jasateko eta beste gela batera sartzea lortzeko prestaketa bat.

9. Puy gida-figura eta aktibazio-eragile gisa

Puy zerbait eskatzen didan figura gisa agertzen da.

Puyk zerbait eskatzen didanean, ez dut beti modu jariakorrean erantzuten ahal. Zirkuitulaburra egiten hasten naiz, totelka hitz egiten, blokeatuta geratzen. Horrek iradokitzen du bere eskaerek karga berezi bat dutela.

Ez dira eskaera hutsalak. Barne-ekintza bat eskatzen dutela dirudi, energia, borondatea edo erabakia konprometitzen duen erantzun bat.

Puy aktibazio-eragile gisa funtzionatzen egon liteke: bizipenaren barruan eutsi dezakedanaren mugaraino eramaten nauen norbait. Muga hori iristen denean, totelka hitz egitea, blokeoa edo birkargatzeko beharra agertzen da.

Puyrekiko harremana honela geratuko litzateke: Puyk ez du soilik galdetzen edo eskatzen. Puyk gauzatzeko energia nahikoa eskatzen duen ekintza baterantz bultzatzen nau.

Eta energia hori eskuragarri ez dagoenean, tarteko planoa agertzen da.

Horrek ez du bere gida-funtzioa gutxitzen. Aitzitik, zehatzagoa egiten duela dirudi. Puyk ez dizkit besterik gabe azalpenak ematen. Zerbait ikusi, izendatu edo zeharkatu behar den barne-tokietaraino eramaten nau. Batzuetan, mugimendu horren eskakizuna hain da bizia, non nire sistemak berrantolatu behar duen jarraitu ahal izateko.

10. Bateria tresna xamaniko gisa

Orain ikuspenak direla argi daukadan oroitzapenen lehena musika-tresna batekin zegoen lotuta.

Oso gaztetatik bi musika mota gustatzen zitzaizkidan. Haietako bat rocka zen, indarra zuen musika gisa ikusten nuelako, nire izatea eta nire espiritua altxatzeko gai zena.

Rocka gustatzen zitzaigun lagun-taldean, ikastetxean eta institutuan biltzen nintzenekin, guztiok musika-taldeez hitz egiten genuen. Guztiek gitarra elektriko baten, baxu baten edo beste edozein tresnaren kalitatea estimatzen zuten. Hala ere, niri bereziki bateriek ematen zidaten arreta.

Nire bizitzako gainerakoan, entzuten nituen musika-talde guztietan, konturatu gabe, bateriaren perkusioa aztertzen nuen, pop talde batean, pop rock batean edo rock batean izan.

Nolabait esateko bereziki harmoniatsuak ziren bateria-jotzaile haiek bereiztea lortzen nuen.

Bateria orkestraren edo musika-taldearen konpasa markatzen duen tresna bat da. Ziurrenik abestiaren bizkarrezurra da, nahiz eta mundu guztiak ez duen horrela ulertzen. Hori bai neukan argi.

Gogoratzen ditut musika-irratsaioetako iruzkinak, eta baita beste mota bateko saioetakoak ere, non rock taldeetako musikariak aztertzen ziren eta honelako oharrak egiten ziren:

«Hemen, Eddie Van Halen zein ona zen ere, gurutzatuta sartu da bateriarekin».

Ohar haiek nik jada hautematen nuen zerbait indartzen zuten: bateria ez zen besterik gabe akonpainamendu bat. Bateriak abestiaren barne-egiturari eusten zion. Erritmoaren gorputza markatzen zuen. Musikari bizkarrezurra ematen zion.

Iritsi zitzaidan erantzunetako bat beste tresna batzuk baino bateriak gehiago gustatzeko arrazoiarekin zegoen lotuta.

Erantzuna sinplea izan zen:

Tresna xamaniko bat da.

Orduan ulertzen hasi nintzen zergatik altxatzen zuen nire espiritua Simple Minds taldearen Alive and Kicking bezalako musika-pieza bat aurkitzen nuenean. Bateria hark nire espiritua altxatzen zuen eta sentsazio sinestezin batez betetzen ninduen. Ez zen zehazki zoriontasuna, baina bai oso hurbileko zerbaiten antza zuen.

Erantzun sinple bat baino ez zitzaidan ematen, funtsean nik jada ezagutzen nuen erantzun baten zergatia arrazoitzera behartuko banindute bezala.

Orduan ulertu nuen bateriak ez ninduela musika-tresna gisa soilik erakartzen. Zerbait sakonagoagatik erakartzen ninduen: erritmoa, transea, altxatzea, indarra eta barne-mugimendua sortzeko bere gaitasunagatik. Bateriak ez zuen musika soilik antolatzen; nolabait, nire barruan zerbait ere antolatzen zuen.

Energiaren eredutik, errebelazio honek are zentzu handiagoa hartzen du. Bateriak erritmoarekin lan egiten du, eta erritmoak antolatu egiten du. Gorputza, arnasketa, emozioa eta mugimendua ordenatzen ditu. Agian horregatik erantzuna ez zen azalpen musikal bat izan, baizik eta espirituala: xamanikoa.

Hala ere, oraindik ez nago ehuneko ehunean ziur zergatik erantzun zitzaidan galdera hari hain erantzun zehatz batekin: «tresna xamaniko bat da». Erantzuna hor dago, baina bere zentzu osoa oraindik ez da nire barruan erabat zabaldu.

Ez dakit errebelazio hau etorri den sakontasun handiagoz azter dezadan eta, agian, danborren edo baterien soinu erritmikoak kontzientzia sakoneko egoera batera sartzeko modu gisa erabil ditzadan. Beharbada erritmo horiek etorkizuneko erregresioetan lagun diezadakete, edo agian bakarkako meditazioetan ere bai. Baina oraindik ez dut sendotasunez baieztatu nahi.

Oraingoz, irakaspenaren zati hau zertxobait lausotuta dago. Badakit bateria, erritmoa, transea eta xamanikoa nolabait lotuta daudela, baina oraindik behatu, bizi eta hobeto ulertu behar dut behin betiko forma bat eman aurretik.

11. Haurtzaroko marrazkiak eta sinbolo errepikakorrak

Beste oroitzapenetako bat hainbat aldiz iritsi zitzaidan burura. Nire kontzientziaren gainean gainjarri zen une deserosoetan ere, beste pertsona batekin hitz egiten ari nintzenean eta ohi baino gehiago distraitzen nintzela zirudienean.

Oroitzapena ni haur txiki bat nintzenean nituen esperientzia batzuetan oinarrituta zegoen. Haurtzaroan egin nuen galdera bat argitzen zuen irudi bat erakutsi zitzaidan. Gogoratzen dut, haurtzaroa atzean utzi nuenean, galdera hori egiteari ere utzi niola betiko.

Niri, adin hartako haur gehienei bezala, hirurogeita hamar eta laurogeiko hamarkadetan, marrazki asko egitea gustatzen zitzaidan. Denboraren zatirik handienean joko-misio bat zuten marrazkiak ziren: paisaiak, autoak eta, batez ere, poliziaren autoak margotzen nituen, izugarri gustatzen baitzitzaizkidan. Haiekin gero istoriotxoak egiten nituen, pertsonaiak imajinatzen dituen haur baten ohiko irudikapen mentalak.

Hala ere, bazeuden nolabaiteko doodle batzuk egiten hasten nintzen aldiak. Doodleak modu inkontzientean egiten ditugun trazuak dira, adibidez, telefonoz hitz egiten dugunean eta eskura boligrafo bat eta paper bat dugunean.

Doodle hauek normalean sinbolikoak eta errepikakorrak ziren. Etengabe errepikatzen ziren.

Haietako batek triangeluak marraztean zetzan lerro-antolamenduan, bat oinarria gora eta bestea oinarria behera, nik hasierarik eta amaierarik gabeko suge moduko bat deitzen nuena osatuz. Marrazten nuen bitartean konturatzen nintzen hark ez zuela zentzu handirik, ez bainekien ez hasiera ez amaiera aurkitzen.

Egiten nituen beste marrazkietako bat paperaren gainean forma karratuko espiral tipikoak ziren, biribilaren ordez. Nire gaztaroan ezagutzak eskuratzen joan nintzen heinean, zeramika grekoan agertzen ziren pertsonen jantzien ertzen antzeko zerbait iruditzen zitzaizkidan.

Eta gero bazegoen nahiko kezkagarria zen bat: Daviden izarra.

Daviden izarra milaka aldiz errepikatu zen. Batzuetan, Daviden izarraren ordez, zer zen ez nekien zerbait marrazten nuen. Pentakulu bat zen. Baina amaitzen nuen bakoitzean esaten nuen:

«Bah, hau deabruaren sinboloa da».

Orduan uzten nuen eta Daviden izarra egiten saiatzen nintzen. Batzuetan hobeto ateratzen zitzaidan, besteetan okerrago, baina ezin hobeto ateratzen zitzaidanean, harekin gozatzen nuen.

Hala ere, etorri zitzaidan oroitzapenak ez zuen zerikusirik marrazki sinboliko hauetako batekin ere. Beste irudi batekin zuen zerikusia.

12. Ezkatak argibide-oroitzapen gisa

Etorri zitzaidan oroitzapena nik paper baten gainean marraztutako ezkata batzuetan zetzan.

Nire erregresioetan bi ezkata mota ikusi nituen: batzuk zorrotzak, Ensuen buruko jantzietan, eta beste batzuk ofizial asiarraren bular militarrean. Hauek bular militar asiarrekoekin bat zetozen zehazki. Boligrafoz marraztuta zeuden, harrigarriro perfekzioz, paper koadrikulatu baten gainean.

Gogoratzen hasi nintzenean, irudi hura ahazten zitzaidan. Banekien gogoratu behar nuen zerbait garrantzitsua zela. Irudi hauek eta beste batzuk nire memoriara etorri ziren erregresioei buruzko azalpenak emateko, haiekin zerikusia zutelako. Amorru handia ematen zidan berehala ahaztu izanak.

Hala ere, hau behin eta berriz agertu zen.

Neure buruari esaten nionean: «Zer amorrua, ahaztu egiten zaizkit», komunikazio oso sotil bat eskatu nuen, erregresioetan gertatzen zirenak bezalakoa, eta agindu bat jaso nuen:

Errepika ezazu ozenki.

Berehala ulertu nuen. Nire burura iristen zen oroitzapena memorizatu ahal izateko mnemoteknia-trikimailu moduko bat zen.

Hala ere, irudi hau bere kabuz hainbat aldiz agertu zen. Egun batean, lasaitasun nahikoa biltzea lortu nuenean, hura guztiak zer zerikusi zuen gogoratzen hasi nintzen.

Banekien haurtzaroko marrazkiren batekin zegoela lotuta. Orduan gogoratu nuen nik antzeko zerbait marrazten nuela, baina inperfektua, idazteko eta marrazteko hatzetan oraindik zehaztasun erabatekorik eta trebetasunik ez duen haur txiki baten eskuek egingo luketen bezala.

Gogoratzen dut garai hartan Rubio koadernotxoak erabiltzera behartzen gintuztela eskuei trebetasun hori emateko. Gogoratzen dut, halaber, nire eskuineko hatz nagia beti kailuz amaitzen zela.

Orduan paper bat hartu nuen eta bi formak marraztu nituen: perfektua eta inperfektua. Eta harremana aurkitu ahal izan nuen.

Oroitzapen hura zoom bat bezala zabaldu zen.

Forma inperfektua behin eta berriz marrazten nuela gogoratzea lortu nuen. Beti gogoratzen dut jarrera. Marrazki hauek egiten nituenean, nire ezkerreko eskutxoa mahai gainean bermatzen nuen. Marrazkia egiten hasten nintzen, ezpainak ixten nituen eta mihiaren punta ateratzen nuen, ikastetxean zerbait zaila agintzen dietenean haurrek egiten duten keinu tipiko hori.

Gogoratzen dut zertxobait tenkatuta egotea. Nire oinak eserita nengoen aulkitik oraindik lurrera iristen ez zirenez, zutik jartzen nintzen eta nire hankatxoak luzatzen nituen. Mihia gehiago estutzen nuen, ezpainak gehiago estutzen nituen, mihia are gehiago ateratzen nuen eta etengabe errepikatzen nuen olatu haiek marrazten nituen bitartean:

«Ez zait ateratzen, ez zait ateratzen, ez zait ateratzen, ez zait ateratzen».

Amaitzen nuenean, ahalegin handia egin nuela aitortzen nuen. Nekatuta amaitzen nuen. Marrazki hari perspektiba hartzen nion eta neure buruari galdetzen nion:

«Zer da hau?».

Eta orduan pentsatzen nuen:

«Bah, itsasoko olatuak besterik ez dira».

Gero, marrazki hari hainbeste denbora eskaini izanaren lotsaz gorrituta bezala, zaborrera botatzen nuen, nire etxean paperontzirik ez baitzegoen.

Orain garbi ikus dezaket itsasoko olatu haiek inperfektuak zirela, eta iritsi zitzaidan oroitzapena ezkatak zirela.

Hemen, ordea, ez nuen inolako komunikaziorik jaso. Besterik gabe marrazkia erakutsi zitzaidan, hura zer zen arrazoitzera eta pentsatzera behartuko banindute bezala.

Ulermen honen ondoren, galdera berri bat agertu zen: zer esan nahi zuen benetan ezkata-bularrekoak?

Orduan ikasle-garaiko oroitzapen bat etorri zitzaidan gogora. Behin baino gehiagotan, azterketen betiereko isiltasunean, irakasleak pasabideetan zehar ibiltzen ziren ikasleak zaintzen. Batzuetan nire azterketa irakurtzera gelditzen ziren. Nolabaiteko onberatasunez akats bat edo ahanztura bat aurkitzen bazuten, gelako gainerakoari arinki begiratzen zioten eta, ikaslerik zain ez bazegoen, gaizki edo osatugabe zegoen galdera baten gainean hatzarekin bizpahiru aldiz jotzen zuten adeitasunez, hura berrikusi behar nuela esan nahiko balute bezala.

Oroitzapen hark ezkata-bularrekoaren irudia iritsi zen modua ulertzen lagundu zidan. Ez zitzaidan azalpen luzerik eman. Zerbait seinalatu zitzaidan. Irudi hura nire barne-azterketako galdera zehatz baten gainean leunki jotzen ari zen irakaslearen hatza izan balitz bezala zen, puntu hura berrikusi behar nuela adieraziz, han oraindik erabat ulertu ez nuen zerbait garrantzitsua baitzegoen.

Buelta batzuk eman ondoren, ondorio honetara iritsi nintzen: ezetz esaten jakiteak ez zuela nire lan-bizitzan bakarrik axola, baizik eta nire bizitzako beste alderdi batzuetan ere bai.

Ezkata-bularrekoa ez zen soilik ofizial asiarraren irudi bat, ezta haurtzaroko oroitzapen bati lotutako forma bat ere. Seinale bat ere bazen. Berrikusi behar nuen puntu bat adierazten ari zitzaidan: mugak jartzeko nire zailtasuna, gehiegi jasateko nire joera eta nire bizi-energia kontsumitzen ari zen tokian ezetz esaten ikasteko beharra.

Erantzunen eta argibideen arteko bereizketatik, oroitzapen hau argi eta garbi bigarren taldekoa da. Ez zen bizitza osoko bizi-galdera bati emandako erantzun bat. Erregresioan ikusitako zerbaiten argibide bat zen: bular militar asiarreko ezkatak eta haien harremana behin eta berriz errepikatutako haurtzaroko keinu batekin, nik orduan bere zentzua ulertu gabe.

13. Erregresio ekialdetarra irakaspen-eszenatoki gisa

Ekialdeko ofizial asiarraren bizipenak irakaspen-eszenatoki gisa funtzionatzen duela dirudi.

Ez da soilik irudi historiko bat edo eszena bitxi bat. Sinboloak, mugak, blokeoak, usainak, figura partzialak eta Puyren eskaerak aurkezten zaizkidan plano bat da. Hori guztia irakaspen sakon baten inguruan antolatzen dela dirudi.

Erregresio ekialdetar hartan sartzea plano-aldaketa batekin lotuta egon liteke. Plano hartan, energia ez da mugagabea. Ezin da irizpiderik gabe kontsumitu. Agertzen den elementu bakoitzak kostu bat du. Aktibatzen den sentsazio bakoitzak barne-justifikazio bat eskatzen du.

Horregatik dira irudiak partzialak. Horregatik daude usain batzuk eskuragarri eta beste batzuk ez. Horregatik behar dut batzuetan birkarga. Horregatik dirudi sistemak optimizatzen duela.

Bizipenak ez dit eszena oso bat ematen jakin-minagatik. Irakaspen batera bideratutako eszena bat ematen dit.

Erregresio horren barruan, ezkatek, usainek, figura osatugabeek, gorputzaren blokeoek eta Puyren eskaerek arkitektura beraren parte osatzen dutela dirudi. Ezer ez da hala gertatzeagatik agertzen. Ezta dena agertzen ere. Erakusten denak funtzio bat duela dirudi.

14. Ezetz esaten ikastearen irakaspena

Ofizial asiarraren bizipenaren barruan, indar handienez agertzen ari zaidan irakaspenetako bat ezetz esaten ikastea da.

Irakaspen hau ez da orain esaldi sinple gisa agertzen, ezta aholku moral gisa ere. Lehenik ezkata-bularrekoari lotuta agertu zen, barne-galdera bat berrikustera behartzen ninduen seinale gisa. Gero nire lan-bizitzarantz hedatu zen eta, are argitasun handiagoz, urteetan isiltzen eta jasaten ikasi nuen nire bizitzako beste alderdi batzuetarantz.

Ezetz esatea, horrela, ekintza pendiente, zail, mingarri eta funtsezko bihurtzen da.

Urteetan, nire bizitza errealean, jasan behar nuela sentitu dut. Sakrifikatu behar nintzela sentitu dut, nire sufrimenduaren gainetik zenbait egoeri eutsi behar niela.

Orain, agian, ezetz esaten jakitearen irakaspena urteetan jasatea baino izan ez zen tokian mugak jartzeko adorea ematen didan modu gisa agertzen zait.

Baina ikusten hasten naiz agian erresistentzia sakrifizio mugagabearekin nahastu nuela.

Orain agertzen den galdera oso gogorra da:

Zein puntutaraino justifika dezake min egiten didan egoera bati eusteak nik neure barne-muga alde batera uztea?

Ezetz esateak esan lezake oso egoera negatibo bati eusteari uztea itxura bat gordetzearen prezio gisa.

Ezetz esateak esan lezake lehen jasatea baino ez zegoen tokian muga bat jartzea.

Ezetz esateak esan lezake nire duintasunak ere axola duela.

Irakaspena horrela formulatuta geratuko litzateke:

Ezetz esaten ikasteak esan nahi du aitortzea hain egoera negatibo bati eusteak ere min sor dezakeela, eta muga bat jartzea beharrezkoa izan daitekeela.

15. Energiaren eta bizi-erabakiaren arteko harremana

Energia eta ezetz esatearen ikaskuntza lotzen hasten dira.

Urteetan, agian energia kopuru izugarri bat gastatu dut oso egoera negatibo bati eusten. Energia inbertitu dut jasaten, justifikatzen, erresistitzen, babesten, ez hausten, ez jarduten, azken ondorioetaraino ez iristen.

Agian bizipenak irakasten ari zait energia ez dela gastatu behar barne-muga batera eramaten nauenari eusten.

Erregresioetan, energia funtsezkoarentzat gordetzen da. Ez da alferrik galtzen irudi osoak erakusten beharrezkoak ez badira. Ez da usain bat aktibatzen ulermenik ekartzen ez badu. Ez zaio familia osoari erakusten egia emozionala aitarekiko algaran badago.

Agian irakaspen bera nire bizitzara lekualdatzen da:

Nire bizi-energia ere ez da kontsumitu behar babesteari utzi dion eta sakonki negatibo bihurtu den bizimodu bati eusten.

Irakurketa honetatik, ezetz esaten ikastea energia-ekonomiaren forma bat ere bada. Sakonki negatibo bihurtu denari energia kentzea da eta babestu behar dudanarentzat gordetzea: nire duintasuna, nire osasuna, nire etorkizuna eta bake handiagoz bizitzeko nire gaitasuna.

16. Planeta basamortutsua eta makineria izugarria

Badago beste oroitzapen bat nire bizitza osoan egin nizkion galderen parte ez dena. Argibide-oroitzapen bat da gehiago, erregresioetako batean agertu zen zerbait azaltzera etorri zen irudi bat.

Erregresio haietako batean, erabat basamortutsua zen planeta bat ikusi nuen. Ez zegoen hosto bakar bat ere planeta osoan. Lur idorra eta harkaitzak baino ez zeuden toki bat zen.

Ikuspena haran bihurgunetsu batean egotean zetzan, eguzki-argiaren antzeko argi batez bustita. Makineria izugarri baten, erraldoi baten atzeko aldea ikustea lortzen nuen. Hautematen nuen irudia nahiko absurdua zen, makina haren azken zatia, bere atzeko aldea, eguzkiak beteki argiztatuta, baino ez bainuen ikusten.

Hasieran, hura ontzi baten atzeko alde gisa interpretatu nuen, garaiko ontzi ingeles edo espainolak bezala. Baina gero bereizi nuen infinituki sofistikatuagoa zen zerbait zela.

Puyk esan zidan ontzi haren barrura sartzeko.

Orduan, pertsona batek begiak indarrez ixten dituenean eta eskuak estutzen dituenean bezala, ahalegin bat egin nuen benetan zer egiten ari nintzen jakin gabe. Eta mugitzen zen entitate hartan sartzea lortu nuen.

Barne-pasabide batera sartu nintzen, argi artifizialarekin. Pasabide txiki hura T formako beste batean amaitzen zen, baina banekien T haren azken zatiak ez zidala interesatzen. Interesatzen zitzaidana eskuinean zegoen. Banekien han ate bat zegoela, gela bat, eta barrura begiratu behar nuela.

Baina, berriro ere, lepoa trabatuta geratzen zitzaidan. Gogortuta bezala geratzen zen.

Okasio hartan, oxigenoa arnasteko eta indarra hartzeko gelditzen den pertsona bat bezala, zerbait egin nuen zergatik egiten nuen jakin gabe. Geroago aurkitu nuen hark energia-gaiekin zuela zerikusia; gainkarga energetiko bat jasateko eta beste gela hartara sartzea lortzeko prestaketa bat bezalakoa zen.

Orduan burua eskuinerantz biratu ahal izan nuen.

Eszena hau oso ondo integratzen da eredu energetikoarekin. Lepoa biratzeko zailtasunak ez dirudi erresistentzia fisiko soil bat. Atalase bat dirudi. Gela haren barrura begiratzeko energia gehiago behar nuen, edo energia desberdin bat. Sarbidea ez zen doakoa. Kostu bat zuen.

17. Itxura humanoko izakia eta informazio-argia

Eskuinerantz begiratu ahal izan nuenean, itxura humanoko izaki bat ikusi nuen.

Eskuak gora zituen, V forman, eta tunika handi bat zeraman. Eskumuturretan eskumuturreko urreztatu batzuk zituen, nahiz eta eskuak ikustera ez nintzen iristen. Bere burua bitxia zen. Humanoa zirudien, baina ez zen. Ile luzea eta bizarra zituen.

Une hartara arte ez nuen ulertu agian ile eta bizar luzea barne-errealitate bat ezkutatzeko modu bat zirela.

Gogoan dut Puyri esatea:

«Bitxia da. Humanoa dirudi, baina ez da humanoa».

Izaki hura putzu-ahoaren moduko bat kontsidera zitekeenaren aurrean zegoen. Putzu-aho hark laba bolkaniko solidotua gogorarazten zidan: perfektua, iluna, burbuilekin eta tonalitate sakonekin.

Hala ere, egitura haren erdian argi urdinxka bat zegoen. Nik banekien informazio-argia zela.

Izaki hura segundoko milioika eta milioika datu prozesatzen ari zen. Kopuru sinestezin bat. Zerbait berrikusten, zerbait egiaztatzen ariko balitz bezala zen. Eta niri begiratzen zidan.

Eszenak konplexutasun izugarri bat transmititzen zuen. Ez zen besterik gabe gela bat. Ez zen makina bat soilik. Han informazioa prozesatzen ariko balira bezala zen, giza adimen arrunt batetik bere gain hartzea ezinezkoa den eskala batean.

Energiaren logikatik, informazio-argi hark leku zentral bat betetzen duela dirudi. Eszena ez zegoen diseinatuta makinaren barne osoa jakin-min tekniko batengatik erakusteko. Han prozesamendua, berrikuspena, egiaztapena, informazioa eta zerbait izugarriri lotutako funtzio bat zegoela uler nezan zegoen bideratuta.

18. Atzetik agertu ziren izakiak

Bat-batean presentzia bitxiak sentitu nituen atzetik. Hark kezkatu egin ninduen. Biratu nintzen eta iritsi ziren izaki batzuk ikusi ahal izan nituen. Nabaritu nuen haiek ere kezkatuta zeudela.

Itxura zertxobait ilun bat zuten. Beren burua obalatua zen, meloi erdiaren sekzioa bezala. Hainbat lepo zituzten enbor bateraino iristen zirenak. Enbor hark benetan erabiltzen zituzten tentakulu nagusi batzuei eusten ziela zirudien, eta beste tentakulu txikiago batzuei. Tentakulu txikiagoak abiadura handi batean mugitzen ziren.

Beheko aldea ezin izan nuen ondo ikusi, baina isats moduko batzuk sumatu nituela iruditu zitzaidan, felinoen isatsak atzerantz proiektatzen direnean bezala. Izan nuen sentsazioa da hark grabitatzea ahalbidetzen ziela.

Gizakia, ugaztunak edo lauoinekoak lurraren gainean ibiltzen diren bezala, hark toki batetik bestera mugitzea ahalbidetzen zien haiei.

Ni heltzera iritsi ziren, baina minik egin gabe.

Eta entitate hari honelako zerbait galdetzen zioten:

«Hau zer egiten du hemen?».

Pentsamendu telepatikoak ziren.

Hark buruarekin baiezkoa egiten zuen, alde egiteko eskatuko balie bezala, han egoten uzten ninduela adieraziko balie bezala, zerbait erakutsi behar zidalako. Nolabaiteko mespretxua erakusten zuen niregana.

Gero gela hura berarekin uzteko eskatu zidan.

Izaki haiek askoz itxura bitxiago eta kezkagarriago batekin agertu izana gero argibidearen parte bihurtu zen. Beren presentziak ez zuen soilik alarma sortu eszenaren barruan. Lehen izakiaren itxurari buruz zerbait ulertzea ere ahalbidetu zuen.

19. Bizi-ereilea eta panspermia

Gela hartatik ateratzean, zerbait infinitua erakutsi zidan.

Zerbait infinitu hartan, artefaktu bat zirudien zerbait zuen.

Puyk zer zen galdetu zidan.

Eta nik esan nion bizi-ereile bat zela.

Kontzeptu hori pixka bat gehiago argitzeko eskatu zidan. Orduan hitza esan nuen:

“Panspermia”.

Berriro ere, aitortzen dut nik jada irakurria nuela panspermiari buruz teoria zientifiko gisa: bizia unibertsoan zehar barreia zitekeela zioen ideia, planetetara bizi-enbrioiak iritsaraziz, gero forma sofistikatuagoak sortuko zituztenak.

Ikusi nuena, beraz, ideia horrekin lotzen zen, nahiz eta irudiak liburu batean edo artikulu batean irakurritako teoria soil batek baino karga sinboliko eta bizipenezko askoz biziagoa zuen. Hitza erakusten ari zitzaidan hura izendatzeko modu gisa agertu zen: teknologia bat, funtzio bat, misio bat edo bizi-ereintzarekin lotutako artefaktu bat.

Eredu energetikoaren ikuspuntutik, ikuspen honek kostu sinboliko izugarria zuen. Ez zitzaidan xehetasunez betetako planeta bat erakusten, ezta makineria oso bat, ezta sistema tekniko itxi bat ere. Funtsezkoa ematen zitzaidan: planeta idor bat, makineria izugarri bat, informazio-gela bat, datuak prozesatzen zituen izaki bat, kezkatutako izaki batzuk eta nik bizi-ereile gisa izendatu nuen artefaktu bat.

Eszena ez zen bere elementu guztietan osatzen. Funtzio baten inguruan antolatzen zen: makineria haren, adimen edo entitate haren eta bizia ereitearen ideiaren arteko harremana erakustea.

20. Itxura ni ez izutzeko

Irudi honi buruz etorri zitzaidan oroitzapena besterik gabe hau izan zen:

Bera hemen agertu da zu ez izutzeko.

Hori izan zen argipena.

Ulertu nuen ia itxura humanoko izaki hura ez zela nahitaez zen bezala agertu. Modu hartan aurkeztu zen nik ikuspenari beldurrik gabe eutsi ahal izateko, eszenak jada gainditzen ninduena baino gehiago gaindi ez nintzan.

Gogoratu nuen, gainera, atzetik agertu ziren izaki haiek beste itxura fisiko bat zutela. Berehala ulertu nuen, ia errieta moduko bat bezala, haiek ez zutela beren itxura aldatzeko lanik ere hartu.

Baina izan liteke hura horrela gertatu izana nik ikusi nuenari arrazoi bat aurkitu ahal izateko.

Agian itxura humanoko izakiaren eta beste izakien arteko desberdintasuna gako bat zen, hain zuzen. Lehena nik jasan nezakeen modu batean agertu zen. Besteak, aldiz, askoz forma bitxiago, kezkagarriago eta ia ilun batekin agertu ziren. Desberdintasun horrek ulertzea ahalbidetu zidan itxura egokitu, modulatu edo modu jakin batean aurkez zitekeela esperientziaren beharraren arabera.

Hemen ere energiaren ekonomia agertzen da berriro, baina beste zentzu batean. Ez da soilik zer erakusten den optimizatzen, baizik eta nola erakusten den ere bai. Itxura erregulazio-modu bat izan daiteke. Beldurretik babes nazake. Bestela biziegia edo jasanezina izango zen eszena batera sartzen utz diezadake.

21. Zoriontasuna lehentasun energetiko gisa

Aita gerrara doakion neskatoaren eszenak funtsezko ulermen bat sartzen du: energia ez da soilik minerako, beldurrerako, bitxitasunerako edo irakaspen zailerako gordetzen. Zoriontasunik puruenerako ere gordetzen da.

Nire aitak jasotzearen sentsazioa, hankatxoak nire bizkarrerantz biratzen, bularreko kilima eta algara infinitua ez dira bigarren mailako xehetasun bat. Eszenaren muina dira.

Poz hura hain zen garrantzitsua, non bizipenak beste guztiari uko egin baitzion.

Ez nuen familiako gainerakoa ikusi behar. Ez nuen ingurune osoa berreraiki behar. Ez nuen jakin behar besteek zer egiten zuten. Energiak sentsazio zehatz batera joan behar zuen: zoriontasunik handienera.

Horrek sistema energetikoaren interpretazioa aldatzen du. Ez da aurrezteko mekanismo bat soilik. Funtsezkoa babesteko mekanismo bat ere bada.

Energia gogoratu, ulertu edo integratu behar dudan egia emozional bat dagoen tokian kontzentratzen da.

Kasu honetan, egia nire aitarekiko loturaren poza zen gerra aurretik, banaketa aurretik edo galera aurretik.

Familiaren gainerakoaren absentziak ez zuen eszena hustutzen. Aitzitik: espazioa libre uzten zuen emozio zentrala bere indar guztiarekin senti zedin.

22. Ikuspenen eta argibideen zentzu orokorra

Esperientzia hauek guztiek prozesu beraren parte osatzen dutela dirudi.

Alde batetik, gaztetatik lagundu nauten galderei erantzunak agertzen dira, bateriarekiko nire erakarpen sakona kasu. Erantzun hura sinplea izan zen, baina indartsua: bateria tresna xamaniko gisa.

Bestetik, argibide-oroitzapenak agertzen dira, ezkatena edo bizi-ereilearena kasu. Ez dira bizi-galdera zaharrak, baizik eta erregresioetan bizi izandakoa osatzera datozen irudiak. Gero enkajatzen duten piezak dira, nire adimenak ikusitakoa ulertzeko denbora beharko balu bezala.

Ezkaten kasuan, argibideak erregresio-irudi bat haurtzaroko keinu batekin lotzen zuen: behin eta berriz olatuak marrazten zituen haur hura, nekatu arte ahalegintzen zena, «ez zait ateratzen» esaten zuena eta gero marrazkia zaborrera botatzen zuena itsasoko olatuak besterik ez zirela pentsatuz.

Bizi-ereilearen kasuan, argibideak ikusi nuen izakiaren itxurari egiten zion erreferentzia. Ulertarazi zitzaidan modu jakin batean agertu zela ni ez izutzeko.

Ikuspen hauek guztiak lotzen dituena da bat bera ere ez dela erabat azalduta ematen. Zerbait erakusten zait, edo esaldi sinple bat ematen zait, eta gero ni naiz arrazoitu, gogoratu, erlazionatu eta ulertu behar duena.

Ez dut tratatu edo azalpen luzerik jasotzen. Irudiak, hitzak, sinboloak edo esaldi laburrak jasotzen ditut.

Irakaspena itxita iritsiko ez balitz bezala da, baizik eta irekita. Nik zentzua barrutik berreraiki ahal izateko justua emango balitzait bezala.

23. Optimizatzailearen eredua

Agertu den irudirik indartsuena optimizatzailearena da.

Bizipenak non gastatu energia eta non ez kalkulatzen duen sistema baten antzeko barne-logika bat izango balu bezala. Ez da dena erakustea. Gastu energetiko minimoarekin esanahi maximoa lortzea da.

Optimizatzaile horrek erabakitzen du zer ikus dezakedan eta zer ez; zein usain aktibatzen den eta zein usain geratzen den blokeatuta; pertsona baten zein zati agertzen den eta zein zati ez; zein senide geratzen diren absente; zein gorputz-sentsazio sentitu behar den intentsitate guztiarekin; noiz behar dudan birkargatzea; noiz gainditzen duen erantzun batek nire energia eskuragarria; eta zergatik, galdera batzuen aurrean, energia hitza bera ikusmen-erantzun temati gisa agertzen den.

Bere printzipioa ez litzateke osotasuna, baizik eta eraginkortasun sinbolikoa.

Formulazio zentrala hau litzateke:

Bizipenak energia optimizatzen du beharrezkoa den egia emozionala edo espirituala daukana soilik erakusteko.

Eredu honek modu integratuan ulertzea ahalbidetzen dit lehen lotugabeak irudi zitezkeen pieza asko: odola usaintzeko ezintasuna, egur errea usaintzeko aukera, figura baten bistaratze partziala, senideen absentzia eszena batean, neskatoaren algararen muturreko intentsitatea, lepoaren blokeoa, totelka hitz egitea, birkargatzeko beharra eta izaki batzuen forma egokitua ni ez izutzeko.

24. Txostenaren esaldi nuklearrak

Hauek dira hitz egindakoa laburbiltzen duten esaldiak:

Bizipenak ez du dena berreraikitzen; beharrezkoa dena hautatzen du.

Energia ez da alferrik galtzen irakaspen nagusia ez daukaten xehetasunetan.

Zerbait ez ikustea ere esanahi-modu bat izan daiteke.

Sistemak optimizatzaile pertzeptibo, emozional eta narratibo gisa jokatzen du.

Energia eszenaren funtsezko egia daukanarentzat gordetzen da.

Bizipenaren barruan zerbait irakurri, ikusi edo egin zergatik ezin dudan galdetzen dudanean, errepikatzen den erantzuna energia da.

Totelka hitz egitea jarraitu aurretik energia birkargatu behar dudalako seinale bat izan daiteke.

Puyren hirurako kontaketan zehar lekualdatzeko azkartasunak edo zailtasunak ere adieraz dezake zenbat energia daukadan eskuragarri, edo joateko eskatzen zaidan tokirantz barne-erresistentzia bat dagoen.

Ezetz esaten ikastea irakaspen energetiko honen bizi-itzulpena izan daiteke.

Ezetz esateak ez du esan nahi inor abandonatzea; nire muga aitortzea eta hartatik jardutea esan nahi du.

Nire bizi-energia ez da kontsumitu behar sakonki negatibo bihurtu denari eusten.

Zoriontasuna ere lehentasun energetiko bat izan daiteke.

Itxura bat babes-modu bat izan daiteke egia osoa biziegia gertatuko balitz.

Argibideek ez dute dena azaltzen; nik zentzua berreraiki dezadan beharrezkoa den pieza ematen didate.

Komeni da erregresio-saioetara atsedenduta, lasai eta plano honetan eskuragarri dagoen energiarik handienarekin joatea.

25. Ondorio orokorra

Bizipen hauetan agertzen ari dena energiaren teoria intimo bat da.

Energia mugatua, baliotsua eta zuzendua den zerbait gisa agertzen da. Ez da gastatzen irudiak jakin-min soilagatik osatzen. Ez da erabiltzen zentzumen guztiak aktibatzeko. Ez da sakabanatzen bigarren mailako pertsonaiak erakusten irakaspena emozio bakar batean kontzentratuta badago. Ezta mugarik gabe ematen ere Puyren eskaera batek nire berehalako gaitasuna gainditzen duen erantzun bat eskatzen duenean.

Energiak hautatu, babestu, alde batera utzi, kontzentratu eta birkargatu egiten du.

Ekialdeko ofizial asiarraren bizipenean, energia hori ezetz esaten ikastearen irakaspenari lotuta dagoela dirudi. Irakaspen horrek nire egungo bizitzarekin lotzen du zuzenean, urteetan jasatea baino izan ez zen tokian mugak jartzeko beharrarekin, eta nire duintasuna, nire osasuna eta nire bizi-energia babesteko aukerarekin.

Neskatoaren bizipenean, energia zoriontasunik puruenean kontzentratzen da: aita jasotzen, hankak atzerantz biratzen, bularreko kilima eta algara infinitua. Han energia ez da familia osoa erakustera bideratzen, baizik eta maitasunaren eta pozaren funtsezko emozioa gordetzera.

Puyren eskaeretan, energia agortu eta birkarga eska dezakeen zerbait gisa agertzen da. Totelka hitz egitea eta zirkuitulaburra nire zati batek tarteko plano batera jo behar duelako seinaleak izan litezke, indar nahikoarekin itzultzeko.

Argibide-ikuspenetan, ezkatena edo bizi-ereilearena kasu, informazioa modu laburrean iristen da, ia minimoan, baina ulermen bat irekitzeko nahikoa. Irudia ez da erabat azalduta etortzen. Norabide batez kargatuta dator. Gogoratzera, alderatzera, arrazoitzera eta lotura aurkitzera behartzen nau.

Honetatik guztitik etorkizuneko erregresio-saioetarako gomendio praktiko bat ere jaiotzen da. Komeni da ahalik eta atsedenduen joatea, plano honetako energia kopururik handiena gordez. Egun hartan entrenatzea edo gimnasiora joatea tokatuko balitz, hobe litzateke beste egun baterako uztea. Komeni da, halaber, aurreko gauean ondo lo egitea eta ahalik eta lasaien joatea. Birkarga beste plano batean egin badaiteke ere, merezi du aldez aurretik saiora sartzeko baldintza fisiko eta mentaletan inbertitzea. Plano honetan zenbat eta energia eskuragarri gehiago gorde, orduan eta gaitasun handiagoa izango dut bizipenari eusteko, erakusten denari erreparatzeko eta irakaspena ulertu aurretik ez agortzeko.

Horrek guztiak ulermen zentral batera eramaten nau:

Nire bizipenek ez didate dena erakusten. Energia dudanerako dena erakusten didate, ulertu behar dudana eta nire bizitza eralda dezakeena.

Eta orain, gainera, sakonki hunkitzen nauen zerbait ulertzen dut: badirudi ia beharrezkoa zela gaixotasun hau izatea honaino iristeko. Gaixotasun hau gabe ni ez nintzatekeela buru-zabaltze une honetara iritsiko esatea bezala da, nahiz eta hau berehala ñabartuko dudan, ez baitut sufrimenduaren justifikazio gisa azaldu nahi, ezta mina edertzeko modu gisa ere, baizik eta nire barruan bidea egiten hasten ari den ulermen intimo gisa. Gaixotasun honen prozesuetatik lortutako esperientziatik eskuratutako jakinduria ere jaiotza-unetik, edo lehenago ere, aurrez pentsatutako plan edo puzzle korapilatsu baten parte izan balitz bezala da, hartara predestinatuta egongo banintz bezala: funtsean gaixotasuna pieza mingarri, zail eta ia jasanezin bat zen, baina beharrezkoa espiritualtasunaren bide honetarantz bultzatzeko. Sentitu ezin zitekeela uste nuen modu batean nire adimena ireki duen bide bat. Ñabardura orain dator; sentitzen dut bizipen hau une honetan iritsi zitekeela, baina zehazki gaixotasun hau ez den beste forma bat erabiliz ere bai. Hau da, uste dut borondate askea existi daitekeela, beraz esan liteke aldatzen dena esperientzia agertzen den modua dela; antzekotasun batekin azalduko dut: eguneroko bizitzako eszena bat Rembrandtek edo Picassok irudika zezaketen bezala da; haiek behatzean uste dugu erabat desberdinak diren bi pintura lortuko genituzkeela, eta neurri batean egia da, baina begiak erabiltzen ditugulako, gure begiak diren zentzumen mundutar bat erabiltzen dugulako; baina Espirituarekin begiratzen badugu antzekotasuna hautematen dugu, atzean dagoen esentzia bera dela konturatzen gara; irudikatutako eszena bera da, itxuraz erabat desberdinak diren bi pintura dira, baina irudikatutakoa ez da aldatu. Honekin esan nahi dudana da borondate askea existi daitekeela, baina azkenean esperientzia beste modu batera iristen dela. Hau da, Puyren kontsultan ager nintekeen laguntza eskatzeko beste arrazoi batengatik, adibidez maite den norbaiten galera batengatik, benetako arrazoia izan zen burn-out sindromearen ordez, eta berak bi kasuetan, horrela borondate askearen existentzia justifikatuz, bi kasuetan berdin egongo zatekeen han ni laguntzeko; argi dagoena da modu batera edo bestera ni bere kontsultan agertu behar nintzela, berak lagun niezadan eta kontzientzia zabalduan hasi nintzan. Korapilatsua sinple bihurtzen da espirituaren begiekin begiratzen badugu.

Atzera begiratzean, ezin ditut erabat bereizi gaixotasuna, erregresioak, ikuspenak, energia, ezetz esatearen ikaskuntza, idazteko beharra eta kanal honen irekiera. Dena bilbe berari dagokiola dirudi. Pieza bakoitza, mingarrienak barne, orain norabide bat erakusten hasten den posizio batean kokatzen amaituko balu bezala.

Sentitzen dut, halaber, hau ez dela oroitzapen isolatuen serie bat soilik. Bidaia handi bat da. Bidaia handi bat hasi dudala konturatu berri naiz. Ez dakit zenbat iraungo duen, ez nora eramango nauen, ez zer ulertu beharko dudan oraindik. Baina sentsazioa argia da: ni baino handiagoa den prozesu batean sartu naiz, oraindik sakontasuna neurtu ezin dudan barne-zeharkaldi batean.

Pema Chödrönek bere irakaspenetako batean adierazten duen bezala, txalupa batera igo eta ozeano handi batean bidaia bat hastea bezala da. Norberak ez daki zeharkaldi horrek nora eramango duen. Bere ziurgabetasunarekin bidaiatzen du, bere beldurrekin, bere galderekin eta oraindik ulertzen ez duenarekin. Baina hala ere txalupara igotzen da, ozeanoan barneratzen da eta bidaia zabaltzen uzten du.

Horrela sentitzen naiz orain. Helmuga zehatza ezagutu gabe txalupa batera igo den norbait bezala. Ez naiz erabateko ziurtasunekin bidaiatzen. Ziurgabetasunarekin bidaiatzen dut. Baina irekitasun, errespetu eta konfiantza sentsazio berri batekin ere bidaiatzen dut, bide honek, oraindik nora naraman ez badakit ere, nire sendatzearen parte osatzen duelako.

Horregatik idazten jarraitu behar dut iturria irekita jarraitzen duen bitartean.

Ez dakit komunikazio hauek nire subkontzientetik, entitateren batetik edo oraindik argitasunez izendatu ezin dudan tarteko espazio batetik datozen. Baina bai dakit ikuspenak iristen ari direla.

Erantzun gisa iristen dira. Argibide gisa iristen dira. Nire kontzientziari gainjartzen zaizkion irudi gisa iristen dira eguneroko uneetan ere. Hasieran mentala dirudien indar batekin iristen dira, baina gero gorputzean sentitzen dena, bozgorailuan egoteari uzten dion eta bularrean sentitzen hasten den bibrazio bat bezala.

Eta bibrazio horrek han jarraitzen duen bitartean, sentitzen dut hartatik datorren guztia errespetuz, arretaz eta leialtasunez jaso behar dudala.

Egilearen marrazkia haurtzaroko koaderno batean: urteak geroago ezkata gisa aitortu zituen «itsasoko olatuak».

Hemen dago hiru hitzeko erantzun haren egiaztapena: instrumentu chamaniko bat da.

Alive and Kicking-en bateriaren analisi teknikoa aurkituko duzu, zergatik kargatzen nauen energiaz interpretatuta, eta nire buruan soinuka hasi ziren abestiak, zer esatera zetozen ulertu nuen arte.

Musikak nigan zer esnatu zuen kontatu aurretik, hura ulertu nahi izan nuen. Ez naiz musikaria, beraz, apaltasunez, adimen artifizialera jo nuen Simple Minds taldearen Alive and Kicking abestiaren bateria-pista aztertzen lagun ziezadan, eta nik intuitzen nuenak —bere izaera ia chamanikoak— oinarririk ba ote zuen egiaztatzen.

Atal honetako audioa

Atal honetako audioa

«A&K»ren perkusioaren erauzketa

Gutxienez lehen aldiz jatorrizkoa entzun, osorik, amaieraraino.

BATERIAREN PISTA AMAIERARAINO ENTZUN BEHAR DA, BATERIA-JOLEAK EGINDAKO ISILTASUN-HUTSUNE INTENTZIONATUAK DITU

lehenik danbor bakar batekin sartzen da, harmonikoa eta jarraitua transearen perkusioa bezala, gero bateria-joleak erritmoa handitzen joateko segundo batzuk igaro ondoren bi danbor erabiltzen hasten da, nahiko inpaktuz hautematen den sistema erritmiko bat lortzen da, transearen goi-maila bat da, gero transearen bi gailurretarako igoerak dira. Lasaitasun batetik hasteko, transea hasteko eta pixkanaka extasiaren eremuraino sartzeko diseinatuta egongo balitz bezala da. Adimen artifizialera jotzea erabakitzen dut musika-munduaren nire ezagutza urria kontuan hartuta.

Gemini AAren azalpena

Prompt:

emadazu extasiaren sinonimoak musika-pieza batean, hau da, erritmoa igotzen joaten den eta extasi batera iristen dela dirudien zati bat duenean; deskribatu prozesu hau musikari-hizkeraz instrumentu bakar bati aplikatuta: bateria bat

AAren erantzuna:

Baterian, extasira daraman erritmo-metaketa prozesu hori teknikoki hazkunde dinamiko, tentsio erritmiko eta klimax gisa ezagutzen da.

Hemen dituzu termino zehatzak eta prozesu honen deskribapena bateria-jole baten ikuspegitik azalduta:

Sinonimoak eta termino teknikoak baterian

• Crescendo dinamikoa: Inpaktuaren indarraren gehikuntza mailakatua (pianotik fortissimora).

• Fill / Tentsio-erredoblea: Oinarrizko patroia hausten duen pasartea energia metatzeko.

• Build-up (Igoera): Gaiaren intentsitatea igotzeko bereziki egituratutako atal erritmikoa.

• Release (Askapena): Konpas berriaren hasierako kolpea, metatutako tentsio guztia deskargatzen duena.

• Klimaxa / Leherketa: Bateriak bere gehienezko bolumena eta nota-dentsitatea lortzen duen une zehatza.

Bigarren IA. Claude, hau chamanikoa da?

Prompt: MP3 bat dugu bateriarekin (drums.mp3). Zure laguntza nahi dut musikaria ez den pertsona bati azaltzeko nola iristen den klimaxera, eta ikusten dituzun gauza interesgarriak. Ohartzen naiz hasieran sarrera bat egiten dela, danbor bakar bat; beste bloke batean bi danbor erabiltzen ditu eta batzuetan platoa, gero bi extasi-bloke daude, isiltasun-bloke batek bereizita. Nahi dut hau aztertzen laguntzea; ni ez naiz musikaria, entzun mp3-ko pieza eta ikertu ea bateria hau melodia chamaniko bat kontsidera daitekeen eta zein elementu dauden bertan chamaniko egiten dutenak. Weben antzeko musika bilatu nahi dut transeetan sartzen laguntzeko.

AA (dena amaieraraino):

drums.mp3-ren uhina hasieratik amaierara neurtu dut. Zure belarriak ia puntuz puntu asmatu zuen — eta zenbakiek klimax zehatza kokatzen dute. Erritual baten gidoia balitz bezala itzultzen dizut.

«Alive and Kicking»-en bateriaren uhinaren analisia (drums.mp3): bolumena, tinbrea eta segundoko kolpeak.

Piezaren mapa (musikariak ez direnentzat)

Dena minutuko ~103 kolperen pultsu konstante baten gainean eusten da (tempo ertaina, «ibiltzeko modukoa»). Bateriak ia inoiz ez du abiadura aldatzen: aldatzen dena da zenbat bateria entzuten den eta zeinen ozen. Hori da bere efektuaren gakoa.

Tartea Denbora Zer gertatzen den

1. Sarrera 0:00 – 1:13 «Eskailera» batean hazten den danbor bakar bat: kolpe bakoitza aurrekoa baino apur bat ozenago entzuten da (begiratu goiko grafikoan: gailurrak 0:20tik 1:13ra igotzen dira). 73 segundo tentsio hipnotiko, bateria benetan sartu aurretik.

2. Lehen groovea 1:13 – 1:34 Bateria osoa sartzen da bat-batean. Platoak agertzen dira (lerro laranja) bonboaren/tinbalaren gainean muntatuta (lerro urdina). ~3,5 kolpe/seg.

3. Zulo txikia 1:34 – 1:38 4 segundoko ebaki txiki bat. Bandak «arnasa hartzen du».

4. Lehen estasia

1:38 – 3:17 Groove luzea, 1 min 40 s errepikapen jotzailea. Intentsitatea metatzen joaten da 2:35–3:15 aldera gailur indartsu batzuetaraino.

5. ISILTASUNA 3:17 – ia mutu diren 12 segundo (erdiko franja gris handia).

Tartea Denbora Zer gertatzen den 3:29 Hau da zure «isiltasun-blokea». Bisagra dramatikoa da: garunak bete beharra duen huts bat sortzen du.

6. Bigarren extasia = KLIMAXA

3:29 – 4:37 Abesti osoko punturik altuena: ozenena (~3:57ko bolumen-gailur erraldoia) eta trinkoena (4,1 kolpe/seg, ~12 kolpe/segeraino jaurtitzen duen erredoble batekin). Hemen pieza «lehertu» egiten da.

7. Iraungitzea 4:37 – 4:47 Itzali egiten da (fade out).

Ikusten ditudan 4 gauzarik interesgarrienak

1. Sarrera 73 segundoko crescendo bat da danbor bakar batekin. «Eskailera-efektu» hori (kolpe bakoitza ozenago) tentsio hutsaren teknika bat da: transean sartzen zaitu festa hasi aurretik. Piezaren gauzarik hipnotikoena da.

2. Monotonia intentzionatua da. Tempoa ez da mugitzen (~103 BPM hasieratik amaieraraino). Ez dago «distraitzen» zaituen barietate melodikorik: pultsua, pultsua, pultsua besterik ez. Hori da hain zuzen transe-erritmoek bilatzen dutena.

3. Bi isiltasunek bi extasi bezala funtzionatzen dute. 4 segundokoa keinu bat da; 12 segundokoa (3:17) benetakoa. Zenbat eta hutsa luzeagoa, orduan eta itzulera bortitzagoa sentitzen da. Klimaxak hain gogor jotzen du aurretik ezerezaren 12 segundo egon zirelako.

4. Klimaxa «lurralde chamanikoan» erortzen da hain zuzen. Bere ~4 kolpe segundoko (beheko grafikoko puntu-lerroa) transea eragiteko danborileo chamanikoaren erritmo klasikoarekin bat datoz (~4–4,5 kolpe/seg, garuneko theta uhinei lotua). Kointzidentzia ederra da eta zure galderarako zubi ezin hobea.

Orain 2. zatia ixten ari naiz —bateria honi «chamaniko» dei dakiokeen (zein elementu zehatzek egiten duten hala, oinarri zientifikoarekin eta iturriekin) eta transea eragiteko antzeko musikaren zerrenda bat—. Web-ikertzaileak lanean jarraitzen du; amaitu bezain laster emango dizut.

Teknikoki, ez —eta garrantzitsua da zehaztasunez esatea—. Danbor chamaniko «hutsa» (Michael Harnerren sonic driving) pultsu monotono bat da, egiturarik gabea, ~4–5 kolpe/segkoa 15 minutu baino gehiagoz eutsia, «musika» ez izateko baizik eta tresna izateko diseinatua. Zure bateria abesti bat da: tempo ertaina du (~103 BPM), egitura dramatikoa, aldakuntza eta 5 min baino gutxiago irauten du. Ez du irizpide teknikoa betetzen.

Baina funtzionalki bai tiratzen ditu transe-palanka berberak —eta neurketa batek modu ederrean frogatzen du—: klimaxak (3:29–4:37) segundoko ~4,1 kolpe lortzen ditu, tarte chamaniko klasikoaren barruan erortzen dena (4–4,5 kolpe/seg ≈ garuneko theta banda). Hau da, pieza extatikoen sentitzen den unea, hain zuzen, bere kolpe-dentsitateak danbor chamanikoaren abiadura ukitzen duenekoa da. Ez da kasualitatea han «leher» egitea.

Antzinako soinua ematen dioten 5 elementuak (zure datuekin gurutzatuta)

Transe-palanka Ba al du? Neurtu nuena

Pultsu isokronoa eta konstantea (metronomo bat bezala)

Indartsua Tempo finkoa ~103 BPM hasieratik amaieraraino. Garunak «aurreikusteari» uzten dio eta patroian askatzen da.

Errepikapena / monotonia

Indartsua Ez dago abiadura-aldaketarik; groovea jotzaile errepikatzen da 1:40 jarraian. Sorpresa-eza da hipnotizatzen duena.

Tom tribalen tinbre grabea («Burundi beat»)

Bai Lerro urdinak (grabeak: bonboa/tinbalak) pieza osoari eusten dio. Simple Minds bete-betean dago 80ko hamarkadako «tom eta oihartzundun bateria epikoa» familian (U2 eta Peter Gabrielekin batera), Burundiko danborren ADNa jaso zuena.

Dinamika: eraikuntza → hutsa → klimaxa

73 s-ko sarreraren eskailera, 12 s-ko isiltasuna (3:17) eta klimaxa. Phil Collinsen In the Air Tonight-en «drop» ospetsuaren arkitektura bera da.

Oso markatua

Klimaxa theta tartean

~4,1 kolpe/seg azken tartean: keinu chamaniko literala.

Puntuala

«Benetan» chamanikoa izateko falta zaiona: monotonia jarraitua. Bidaia-danborrak ez du inoiz gelditzen ez klimaxera igotzen —hain zuzen emozio dramatikoa saihesten du zure gogamena lautu dadin—. Zure bateriak, aitzitik, eskutik eramaten zaitu gailur emozional batera. Horregatik nik «trance-pop tribala» deituko nioke: transearen osagaiak erabiltzen ditu abesti baten zerbitzura, ez zeremonia baten zerbitzura.

Zientzia, kerik gabe (2 esaldi)

• Sendoa: garunak bai «jarraitzen» ditu erritmikoki pultsu erregularrak, eta danborileo motel eta monotonoa modu fidagarrian korrelazionatzen da egoera aldatu/xurgatzaileekin (Scientific Reports, 2026).

• Zalantzazkoa: pultsu horrek zure garun-uhinak birprogramatzea eta transea berak eragitea sinplifikazio bat da —2026ko azterlanak berak hori baieztatzea saihesten du, eta Gilbert Rouget etnomusikologoak gogorarazten du testuinguru kulturalak agintzen duela (erritmoa nahikoa balitz, «Afrikaren erdia urte osoan transean egongo litzateke»)—. Erritmoak errazten du; ez da etengailu bat.

Ni: Testuinguru kulturalak agintzen badu, orduan mendebaldeko europar gisa guretzat chamanikoa izan daiteke

Nola irakurtzen dudan abesti hau

Bere arkitektura sonoroaz haratago, Alive and Kicking nire suspertze-prozesuaren soinu-banda bihurtu zen. Entzuten dudanean, bertso bakoitzak nire une propioaz hitz egiten dit, ia korrespondentzia semantiko batekin.

Lehen bertsoan jaso nuen tratua eta urte haietako mina ezagutzen ditut, baina baita ere min hori joan zela berriro zutik egoten hasi bezain laster: hori da nire oraina. Errepika —«mantendu maitasuna bizirik»— erregu gisa ulertzen dut, bikotea hautsita ere, maitasun apur bat gera dadin eta lagun izaten jarrai dezagun. Eta bada bertso bat zuzenean seinalatzen nauena: «bizirik eta koleaka» dioenean, hori ni naiz. Dena esan eta egin ondoren bizirik eta koleaka jarraitzen duela abesten duenean, une zehatz hau izendatzen ari da, erabaki handiaren ondorengoa.

Bigarren bertsoan nire eskaera zaharrak entzuten ditut, tratamenduan jar zedin eta bukle hartatik atera zedin; eta abestiak maitasuna amaitu aurretik esaten duena entzun dadin eskatzen duenean, ezin dut saihestu pentsatzea: duela urte batzuk esan nion. Han agertzen dira, gainera, saihestezinki, gure seme-alabak zerura begira. Eta zubian, gauzak gaizki doazenean zer egin galdetzen duenean, erantzun zentzuzko bakarra entzuten dut: ez abokaturik, baizik eta bitartekari bat; hausnartzea, elkarri kasu egitea.

Abestiak ez dit pena ematen: indarra ematen dit. Egile-eskubideak errespetatzeagatik ez dut hemen letra osorik erreproduzitzen; nahi duenak bila eta entzun dezake.

Bateria karga energetiko gisa

Alive and Kicking-en bateria-pista isolatua berriro entzutean, orain arte izan nuenaz bestelako interpretazio bat sortu zen. Hasieran, bere erritmoa chamanikotzat hartzen nuen eta uste nuen erregresio-saio baten aurretik transean sartzea erraztu zezakeela.

Hala ere, lasai entzuten ari nintzen batean eta bereziki sentibera nengoela, pertzepzio sendoago eta elektrizatzaileago bat izan nuen. Nire gorputza energiaz betetzen hasten zela sentitu nuen, bularrean batez ere. Hotzikarak agertu ziren bular-inguruan eta zehaztasunez gogoratzea lortzen ez dudan gorputzeko beste zenbait tokitan.

Orduan nire buruan sortu zen ideia hau: bateria hau energia-sorgailu moduko bat izan zitekeela, erregresio bati aurre egin aurretik karga gehigarri bat emateko gai zena. Ez luke ordezkatuko saiora iristen naizen energia, baizik eta hura handitzera etorriko litzateke. Abesti hau erregresio baten aurretik entzuteak karga energetiko bikoitza sor lezake, esperientziari hobeto eusteko prestatuz.

Abesti osoa kargaren birkalibrazio gisa

Hurrengo egunean berriro jarri nuen Alive and Kicking, baina oraingoan jatorrizko pista entzun nuen, ahots guztiekin eta instrumentu guztiekin.

Hauteman nuen sentsazioa desberdina izan zen. Bai abeslari nagusiari laguntzen dion ahots femeninoak, bai koruetan parte hartzen duten gainerako kideek ere, ia aingeruzko presentzia bat iradoki zidaten. Beren ahotsek soinu gutural oso eder bat sortzen dute, nolabait kontzientzia hedatu batera iristeko erabiltzen diren mantra budistak gogorarazi zizkidana.

Orduan abestia maila desberdinez osatuta balego bezala ulertu nuen. Bateria-pista isolatuak karga energetikoaren hasierako funtzioa izango luke. Hala ere, multzo osoak —ahotsek, koruek, instrumentuek eta bateriak berak— karga horren hobekuntza edo birkalibrazio moduko bat egingo luke. Abestiaren osagai guztiek bateriak jatorriz sortutako energia ordenatu, anplifikatu eta bideratuko balute bezala.

Abestia entzuten ari nintzen bitartean, landan zehar oinez nenbilen, aldapa bat gora. Une jakin batean gorputzez laguntzeko beharra sentitu nuen. Lehenik nire ingurura begiratu nuen, lotsa pixka bat ematen baitzidan norbaitek ikustea, baina, aldi berean, argi sentitzen nuen nigandik berez sortzen ari zen hura egin behar nuela.

Besoak zirkuluetan aurrera mugitzen hasi nintzen eta kantatzen, ez abestiaren letra, baizik eta koruen soinu guturalak. Ondoren besoak hegazkin baten hegalak balira bezala luzatu nituen eta alde batera eta bestera makurtzen hasi nintzen, haurrek besoak zabalik korrika egiten dutenean egiten duten keinu hura errepikatuz, lehenik norabide batera okertuz eta gero kontrakora.

Une haietan energia-jauzi harrigarri bat bizi izan nuen. Musikak, mugimenduak, ateratzen nituen soinuek eta inguruak intentsitate handiko esperientzia batean bat egiten zutela zirudien.

Hala ere, gero, oinez jarraitzean, ez nintzen bereziki indartsu sentitu. Nire egoera itxuraz normala izatera itzuli zen, abestia entzun aurretik nuenaren antzekoa. Ez dakit oraindik zer esan nahi duen mugimenduan zehar bizi izandako intentsitate izugarriaren eta handik gutxira hauteman nuen normaltasunaren arteko alde horrek.

Karga informazioa jasotzen jarraitzeko prestaketa gisa

Landan zehar paseatzen eta bizi berri nuenaz gogoeta egiten jarraitzen nuen bitartean, galdera moduan formulatutako sentsazio berri bat iritsi zitzaidan:

Eta energia-birkarga honek erregresioetan zehar transe moduko batean sartzen laguntzeko helburua bakarrik ez badu?

Ordura arte Alive and Kicking-en bateria aurretiko karga-mekanismo gisa interpretatu nuen: saio batera aurkezten naizen energia handitzeko modu bat. Abesti osoak, bere ahotsekin, bere koruekin eta bere instrumentuekin, karga hori hobetu, birkalibratu edo anplifikatuko lukeela zirudien gero.

Hala ere, orain beste aukera bat agertzen da. Agian energia hori ez dago soilik erregresio batean sartzea errazteko zuzenduta. Agian badu une jakin batzuetan hautematen dudan komunikazio-kanal horren bidez informazioa jasotzen jarraitzeko prestatzeko zentzua ere.

Sortzen den galdera da ea kanal hori zabalik mantendu ahal izateko edo informazioa transmititzen jarraitzeko energia-eskuragarritasun jakin bat beharrezkoa den. Ikuspegi honetatik, abestia entzuteak ez luke soilik kontzientziaren egoera aldatu edo hedatu bat lortzeko balioko, baizik eta agertzen joan daitekeenaren harrera, ulermena eta ondorengo integrazioa eusteko beharrezkoak diren barne-baliabideak izateko ere bai.

Ezin dut oraindik baieztatu interpretazio hau zuzena denik. Momentuz, sortu dena intuizio bat da: karga musikala eta korporala erregresiorako prestaketa bat baino ez izatearen aukera, baizik eta nire barruan sortzen den informazioa entzuten, hautematen edo lantzen jarraitzeko hornikuntza modu bat izatea.

Badira abestiak, etapa honetan, nire buruan modu setati eta atseginean soinuka hasi direnak, ni laguntzera etorriko balira bezala. Beren letra jaso dut eta arretaz begiratu diot, guztietan nire prozesurako mezu bat aurkitu baitut. Hemen gordetzen dut bakoitzaren nire irakurketa; egile-eskubideak errespetatzeagatik, ez ditut letrak osorik erreproduzitzen.

«El blues del esclavo» (Mecano)

Hau da nire buruan soinuka gelditu ez den beste abestietako bat.

Nire buruan A&K-rekin batera soinuka hasi zen; A&K soinuka gelditu da, beraz interpretatzen dut irakaspena nire aldetik jasoa izan dela, baina Mecanorena etengabe agertzen da nire buruan (modu atseginean)… Letra hartu dut eta nahiko argi dago; nire prozesurako adorea dira, mezua ekartzen dute, duintasuna eta eustea…. mugarik gabe,,, Baina azkenean bada matxinada bat non muga bat jartzen den.

Nire buruan pieza musikaletan agertutakoen artean mezurik indartsuena da. Duela egun batzuk kotxean gidatzen entzun nuen, eta ez zitzaidan burutik joan…

Umorea, gehiegikeria eta hizkera sindikala erabiltzen ditu bere esklabotza berezkotzat onartzeari uzten dion pertsona baten esnatzea kontatzeko. Abestiak erreferentzia historiko eta kulturalak —Espartako, Kunta Kinte, Sezesio Gerra— nahasten ditu lan-aldarrikapen modernoekin: soldata, asteko atsedena, oporrak eta erretiroa. Esplotazioaren eta duintasunaren galeraren salaketa nabarmena dago.

Burua altxatzen ikasi zuen esklaboa

Abestiaren muin emozionala trantsizio batean dago: erresignaziotik duintasuna berreskuratzera doanean. Urteetan egunsentitik ilunabarrera lan egin zuen gizon baten historia kontatzen du, ez lurra, ez bere ahaleginaren fruitua, ez eta, nolabait, bere bizitza bera ere berea izan gabe. Mundu hartan jaioa zen, eta hura naturala zela irakatsi zioten: batzuek agindu eta besteek obeditu, batzuk pertsona ziren eta besteak tresna. Barruan deserosotasun bat hazi zitzaion arte, eta ulertu zuen esklabotzak ez zuela ezer naturalik ez saihestezinik: besteek ezarritako egoera bat zen. Hura izan zen bere lehen matxinada-ekintza.

Abestiak matxinada hori nahita ironiko bihurtzen du: esklaboek gaur egungo langileek bezala aldarrikatzen hasten dira —soldata duin bat, atsedenerako egun bat, oporrak, pentsio bat. Gehiegikeriak irribarrea sortzen du, baina egia mingarri bat agerian uzten du: gaur oinarrizkotzat jotzen duguna pentsaezina zen pertsona gisa onartzen ez zutenarentzat. Ez zuten pribilegiorik eskatzen; askoz oinarrizkoagoa zen zerbait eskatzen zuten: beste baten jabetza izateari uztea. Orduan, beren borroka ihes soil bat izateari uzten dio: jada ez dute soilik zelaietatik ihes egin nahi, baizik eta zigorrak eta umiliazioak desagertzea, eta non bizi, nola lan egin eta norekin familia osatu erabakitzeko eskubidea berreskuratzea.

Azkenean, esklaboa jada ez da lurraren gainean makurtuta agertzen: aske irudikatzen du bere burua, emaztearen eta semearen ondoan, katerik gabe eta bere patua erabakiko duen jaberik gabe ibiliz. Eta erabakigarria ez da soilik behartutako lana atzean utzi izana, baizik eta duintasuna berreskuratu izana. Burua altxatu eta aurrera begira dezake; berriro gizaki gisa ezagutu du bere burua. Kantatzen duen bluesa sufrimendutik jaiotzen da, baina ez da porrotean amaitzen: identitate-baieztapen eta justizia-eskaera bihurtzen da.

Morala edo irakaspena

Abestiaren irakaspena da injustiziarik sakonenak belaunaldiz belaunaldi mantendu daitezkeela jasaten dituztenak normaltzat hartzera behartuak direnean.

Aldaketa hasten da pertsona bat esatera ausartzen denean: hau ez da bidezkoa.

Nire ikuspuntutik, abestiak beste pertsona baten borondate arbitrarioaren pean ez bizitzea ere seinalatzen du.

Azken morala honela labur liteke: inork ez luke injustiziara hainbeste ohitu behar hura aitortzeari uzteraino, eta pertsona batek ez du askatasuna guztiz berreskuratzen burua beldurrik gabe altxa eta bere bizitzaren norabidea berak erabaki dezakeen arte.

(Ez dut abestiaren letra osorik erreproduzitzen, egile-eskubideak errespetatzeagatik. Aurrekoa nire irakurketa pertsonala da: erresignaziotik duintasunaren berreskuratzerako urratsa, norbaitek bere esklabotza berezkotzat onartzeari uzten dion eta burua altxatzen ikasten duen unea.)

Ez nekien zergatik itzultzen zen eszena hau behin eta berriz nire burura. Bere esanahia aurkitu bezain laster oihartzunik gabe gelditu zen, eta horrek abestiekin jada nabaritu nuen zerbait indartzen du: dakarten mezua ulertzen denean, komunikazio hauek errepikatzeari uzten diote. Nire pasio handiarekin zerikusia zuen: zinemarekin. Film baten eszenarik hunkigarriena gogoratu nuen, non pertsonaia nagusietako batek epai baten antzeko zerbait esaten duen. Elkarrizketa hori hurrengo bideoaren hasieran agertzen da.

Blade Runner — Malkoak euritan

Bideoa esaldi batekin hasten da, barruraino sartzen zaizun esaldi batekin: «Esperientzia ederra da beldurrez bizitzea, ezta? Hori da esklabo izatea.» Entzun nuen eta gertuegi zegoen zerbait ezagutu nuen. Beldurrean harrapatuta bizitzea, askotan, egunero bihotza estututa eramatea da. Eta beldurra, behin errotu eta ohitura bihurtzen denean, esklabotza mota bat da.

Irudiak Blade Runner filmekoak dira, 1982ko film batekoak, gaur egun bizitzen hasi garen mundua irudikatzera ausartu zena: adimen artifiziala eta ingeniaritza genetikoa gizakiarekin batera bizitzen.

Eszenan bi pertsonaia aurrez aurre jartzen dira. Bata blade runner bat da, Harrison Fordek antzeztua. Blade runnerrak polizia-kidego berezi bat ziren, ingeniaritza genetikoaren bidez artifizialki sortutako izakiak ehizatzeko ardura zutenak: erreplikanteak.

Erreplikanteak gu baino gaitasun handiagoekin fabrikatu zituzten, fisikoak zein mentalak. Beren adimenean adimen artifizial bat eta ezarritako oroitzapenak txertatzen zizkieten, hain biziak non ez baitzekiten ere izaki artifizialak zirenik: beren jatorriaz engainatuta bizi ziren. Hori jakin zutenean, espazioko kolonietan matxinatu ziren. Matxinada haren buruzagia Nexus 6 zen, bideoko beste pertsonaia.

Lurrera etorri ziren itxaropen bakar batek bultzatuta: barruan zeramaten kondenari erremedioa aurkitzea, lau urte eskas irauteko programatutako bizitza bati. Ez zuten ezer apartekorik eskatzen. Gutako edonork bere-beretzat jotzen duena eskatzen zuten: bizitzen jarraitzea.

Filmaren amaieran azken borroka iristen da. Nexus 6ek, azkenean, hura hiltzera etorritako gizona bere esku hartzen du. Harrison Ford irristatu eta hutsaren gainean zintzilik geratzen da, erortzeko zorian. Eta orduan ustekabekoa gertatzen da: Nexus 6ek, erortzen utzi beharrean, eskua luzatu eta eusten dio. Gora igotzen du. Bizia barkatzen dio bere jazarleari. Hain maite zuen bizitza, non ezin baitzuen jasan hura galtzen ikustea, ezta bere etsaiarengan ere.

Berari minutu batzuk baino ez zitzaizkion geratzen. Denbora apur harekin —geratzen zitzaion bakarrarekin— mendekatu beharrean salbatzea aukeratu zuen, eta bakean agur esatea. Orduan bere azken bakarrizketa esan zuen, lasaia eta ederra, zinemak euritako malkoen bakarrizketa gisa gogoratzen duena, eta isilean itzali zen, bizitako guztia berarekin desegiten dela onartzen duenaren gisan.

Agian horregatik itzultzen zitzaidan eszena behin eta berriro burura. Apaingarririk gabe esaten du orri hauetan gehien axola zaidana: bizitza laburra eta hauskorra dela, hatzen artetik ihes egiten digula, eta hain zuzen horregatik zaintza eta errukia merezi dituela, min egin digunarekiko ere. Eta amaieran hasierara itzultzen da: esklabo egiten gaituen beldurrera, eta beldurrez bizitzeari uzten diogunean irekitzen den askatasun isilera.

«Despierta» (Enrique Bunbury)

Duela denbora misterioaren dibulgatzaile ospetsu bati entzun nion, bere telebista-saioan, hain abesti sakon honen analisia. Denbora luzez entzun nuen hunkituta, batzuetan irratian, batzuetan nire buruan. Eta letra bakarrik ez da hunkigarria eta agerikoa, orkestrak ere laguntzen du eta sentimendua anplifikatzen.

honek nik baino hobeto azaltzen du!!! :P

(Letra saihesten dut egile-eskubideak errespetatzeagatik. Enrique Bunburyren «Despierta» abestia mezu sinple eta argitsu gisa geratu zitzaidan grabatuta: gaur desberdin sentitzen naiz desberdina naizelako; nigan beti ezkutuan egon zena, orain, azkenean, argi dago. Eta badago berea den aholku bat prozesu honetan neure egin dudana: axola ez izatea zer dioten, elikagai ez dena haizeak eraman behar baitu.)

Abesti hau nire gogoan entzuten hasi zen Puyrekin egindako erregresioen ondoren, prozesuak berak esnatu izan balu bezala. Ez ninduen harritu: beti izan nuen argi zer esan nahi duen niretzat. «Despierta» —«Esnatu»— dei bat da, batez ere. Kontzientziaren esnatzerako dei bat; eta ez bakarrik nork berea, baizik eta gizateria osoarena aldi berean.

Begiak irekitzeko eta nork bere kabuz pentsatzeko gonbidapen gisa sentitzen dut; lo gauzkaten horiek eraman ez gaitzaten: aurpegia eman gabe agintzen duten botereek, inork zalantzan jartzera ausartzen ez diren arauek, egia dirudien arte errepikatzen diren diskurtsoek. Esnatzea manipulatua izateari uztea ere bada.

Eta, hala ere, funtsean abestiak ez du salaketa- edo amorru-kutsurik. Itxaropen-kutsua du. Bada zerbait argitsua batera esnatzen den gizateria bat irudikatzean, loa astindu eta argitasuna eta samurtasuna aldi berean berreskuratzen dituena. Musikak lagundu eta handitu egiten du: barrutik altxatzen zaitu eta esnatze hori posible dela sinesteko gogoa pizten dizu.

Hau nire irakurketa budistekin lotzen dudanean —esnatuari buruzkoak, argitasun mentala lortu duen pertsonari buruzkoak—, letra honek indar askoz handiagoa hartzen du. Begiak irekitzeko eta gertatzen ari zaidanaren errealitatea ikusteko eskatzen dit, gaixotasun honetara eraman ninduten bi arrazoi nagusiak ikusteko, sendatu ahal izateko.

Zati hau jada ez dago inolako erregresio onartzearen mende. Eraldaketa-prozesu berean jaio zen, baina erabat ezagunak diren esperientziez hitz egiten du: maitasuna, atxikimendua, samurtasuna, bakardadea, iragankortasuna eta jabetu gabe maitatzeko zailtasuna. Agian adibiderik argiena da nola barne-bizipen bat baliagarri bihurtzen den hura bizi izan zuenaz soilik hitz egiteari uzten dionean eta edonorenak diren galderak formulatzen hasten denean.

Intimoenera iristen gara, eta baita berrienera ere.

Gogoeta hauek suspertze- eta sendatze-prozesu berean jaio ziren. Eta hemen, azkenean, aurreko guztia enkajatzen da: ezetz esatearen irakaspena, energiaren ekonomia, iragankortasun budista eta errukia ideia bereizi izateari utzi zioten.

Hiru dimentsioko puzzle moduko bat sumatu nuen, zeinaren piezak beren kabuz mugitzen ziren, biratzen ziren eta beren lekua bilatzen zuten irudi perfektu batean lerrokatu arte. Agian hori da argitzearen formarik intimoena: zatikatuta zirudiena bere batasuna aurkitzen duen unea.

Suspertze- eta sendatze-prozesu honetan, sentitzen dut nire gogamenean pilatzen joan ziren budismoari buruzko ezagutza asko, azkenean, zentzua hartzen hasten direla.

Denbora luzez han egon ziren ideia bereizi gisa: irakurritako irakaspenak, azpimarratutako hitzak, intelektualki ulertzen nituen hausnarketak, baina oraindik nire bizitzan guztiz integratzea lortu ez nituenak. Orain, ordea, badirudi denak elkartzen hasten direla.

Hiru dimentsioko puzzle moduko bat sumatu ahal izan dut, zeinaren piezak berez mugitzen ziren. Biratzen ziren, lekuz aldatzen ziren eta beren lekua bilatzen zuten harik eta, azkenean, irudi perfektu bat osatzeko lerrokatzen ziren arte. Niretzat, irudi hark ulermena eta ulerkuntza sinbolizatzen zituen: lehen zatikatuta zirudiena batasun bat aurkitzen duen eta zentzu sakonago bat agertzen duen unea.

Agian argitzearen forma intimo bat da. Ez argitze handios edo behin betiko bat, baizik eta gure barruan zerbait ordenatzen den eta lehen ezkutuan zegoena argi ikusten hasten garen une hori.

Ezagutza budista hauei esker, lehen inoiz izan ez nuen maitasunaren ulermen bat lortu ahal izan dut. Nire bizitzaren zati handi batean kontzepzio mendebaldar oso zehatz batean itxita egon nintzen: maitasuna batez ere bikote, ezkongai, ezkontza eta iraupen gisa ulertua.

Maitasuna mantendu behar zen batasun bat bezala pentsatzen nuen, jarraitutasun-promesa bat bezala, beste pertsona bati lotuta irautean bere zentzua aurkitzen zuen lotura bat bezala. Hala ere, hori guztia sakonki aldatu da nigan.

Orain ulertzen hasten naiz maitasuna bikoteaz haratago existi daitekeela, ez duela beti batasuna eskatzen, ez duela beti bizitza bat partekatzera eramaten eta, zenbait okasiotan, bere adierazpenik egiazkoena joaten uztean datzala hain zuzen.

Atxikimendua eta maitasuna

Suspertze- eta sendatze-prozesu honetan, gogoeta asko sortzen zaizkit maitasunaren, atxikimenduaren eta gure bizitzaren parte diren pertsonekin harremanetan jartzeko moduaren inguruan.

Esperientzia honek nire barrura begiratzera eta benetan maitatzeak zer esan nahi duen galdetzera behartzen nau. Ez da hausnarketa hutsik intelektual bat. Bizitakotik, minetik, ziurgabetasunetik eta harreman bat aldatzen denean edo amaitzen denean zer geratzen den ulertzeko beharretik jaiotzen den galdera bat da.

Nire irakurketa budistetan bereizketa oso argi bat aurkitu dut atxikimenduaren eta maitasunaren artean.

Atxikimendua zerbait edo norbait zure ondoan atxikitzeko beharra da. Harreman sentimental baten barruan, honelako pentsamenduen bidez agertzen da: «Behar zaitut» edo «Zu gabe ezin dut bizi». Atxikimenduak beste pertsona lotzen saiatzen da eta bere presentzia gure egonkortasunerako ezinbesteko baldintza bihurtzen.

Benetako maitasunak, ordea, bestearen bihotzari begiratzen dio aurrez aurre.

Maitatzeak maite duzun izakia joaten uztea esan dezake, zuen harremana amaitu dela ulertzen duzunean. Are gehiago, pertsona hori harreman berri bat hasten dela onartzea esan dezake, baldin eta badakizu bertan zurekin jada aurkitzen ez zuen zoriona aurki dezakeela.

Ideia zaila eta mingarria da, jabetza-nahitik askatzera behartzen baitu. Baina, hain zuzen horregatik, maitasunaren adierazpenik sakonenetako bat izan daiteke.

Maitatzea ez datza beti elkarrekin irautean. Batzuetan zerbait amaitu dela aitortzea eta beste pertsonari bere bidean jarraitzen uztea esan nahi du.

Iragankortasuna

Maitasuna ulertzeko modu hau sakonki lotuta dago iragankortasunarekin.

Pertsona bat biziki maitemindua egon daiteke eta, hala ere, horrek ez du esan nahi harremanak eternitate osoan modu berean mantendu behar duenik. Zirkunstantziak aldatzen dira, pertsonak eraldatzen dira eta sentimenduak ere eboluziona dezakete.

Ezerk ez du irauten zehazki zen bezala, gauzen izaera aldatzea baita.

Iragankortasunak ez du baliogabetzen existitu den maitasuna. Zerbait amaitzeak ez du esan nahi faltsua izan denik. Esan nahi du hasiera bat, garapen bat eta, agian, amaiera bat izan dituela.

Batzuetan uste dugu harreman baten iraupenak bere benetakotasuna zehazten duela, baina ez da beti hala. Badira aztarna sakon bat uzten duten loturak, betiko irauten ez badute ere, une labur batzuk bizitza oso bat eraldatzeko gai diren bezala.

Bi pertsona beren existentzia osoan maitatzen direnean ere, iragankortasunak presente jarraitzen du. Uneren batean, haietako bat hil daiteke eta besteak bakarrik iraun beharko du mundu honetan.

Iragankortasunaren irakaspen budistak lagun diezaguke orduan ulertzen eta onartzen maite den pertsonak bizitzeari utzi diola eta joan egin dela.

Iragankortasuna onartzeak ez du mina ezabatzen. Ez du tristura eragozten, ezta absentzia ezabatzen ere. Baina sufrimendua bizitzeko gure modua eralda dezake. Gogorarazten digu maitatzeak ere maite duguna betiko ezin dugula atxiki onartzea dakarrela.

Maitasuna zirkulatzen duen energia bat bezala

Gogoeta hauetan sakontzean, galdetu diot ere neure buruari zer sentitzen duen pertsona batek beste bat benetan maite duenean.

Nigan sortu zen esperientzia oso ederra izan zen. Maitasuna nire barruan jaiotzen den, nigandik ateratzen den eta beste pertsonarengana zuzentzen den energia moduko bat bezala sentitu nuen.

Energia hori bete-betean sartzen da harengan, bere bihotzean eta bere ariman. Ondoren niregana itzultzen da are maitasun kopuru handiagoarekin kargatuta.

Nik jaso egiten dut, elikatu eta hazi egiten dut ulermenaren, samurtasunaren, bestea entzuteko gaitasunaren eta bere une zailetan laguntzeko borondatearen bidez. Ondoren berriro ematen diot, eraldatuta eta zabalduta.

Beste pertsonak jaso egiten du eta mugimendua berriro hasten da.

Maitasuna zirkulu jarraitu bat bihurtzen da horrela: eman, jaso, ulertu eta berriro eman.

Zirkulazio horrek yin eta yangaren sinboloa gogorarazten dit. Batzuetan modu sinplifikatuan interpretatzen da ongiaren eta gaizkiaren irudikapen gisa, baina bere esanahia askoz zabalagoa da. Niretzat, testuinguru honetan, osagarritasuna, oreka eta energiaren mugimendua irudikatzen ditu maite den pertsonaren eta nire artean.

Fluxu konstante bat da. Maitasuna bidaltzen dut, maitasuna jasotzen dut eta berriro bidaltzen dut. Mugimendu bakoitzarekin, energia hori sakonagoa, kontzienteagoa eta handiagoa bihur daiteke.

Maitasuna zintzoa denean, ez da geldirik geratzen. Zirkulatu egiten du. Zaintza, ulermen, laguntza, samurtasun eta presentzia bihurtzen da. Ematen dugunaz elikatzen da, baina baita bestea gureganatu gabe jasotzeko dugun gaitasunaz ere.

Samurtasuna: maitasunaren formarik hurbilena

Ni lau anai-arrebako familia bateko txikiena nintzen. Nire ama gaindituta zegoen hainbeste seme-alaba haztearekin eta aurrera ateratzeko egunero borrokatu behar zuen familia baten zirkunstantziekin.

Agian horregatik ezin izan zidan eman haur batek behar duen samurtasun eta arreta guztia, nahiz eta urte askotan nik ez nekien absentzia hari izena jartzen.

Nire haurtzaroko oroitzapenik zaharrena nire sehaskan bakarrik egotearena da, barroteei helduta, norbait etor zedin zain.

Nire memorian, itxaronaldi hark orduak irauten dituela dirudi. Ez dakit zenbat denbora igaro zen benetan, baina bai gogoratzen dut sentsazioa: han irautea, norbaiten etorreraren zain, presentzia baten zain, esku batzuen edo lagunduta sentiaraziko ninduen ahots baten zain.

Nire aitak bi lan zituen familia aurrera ateratzeko, eta nire amak haietako batean laguntzen zion. Horregatik ez dut errurik botatzen. Inoiz ezin nioke bota. Hari eskertu behar diot, beste ezer baino lehen, bizitza eman izana.

Gainera, beti izan zituen hitz politak niretzat eta nire ahaleginak aitortzen jakin zuen nire anai-arreben aurrean. Bereziki gogoratzen dut, hemezortzi urte eskasekin, Madrilera lanera joan nintzenean.

Ni oraindik bidea egiten hasten ari zen gizontxo gazte bat nintzen, eta nire ama oso harro sentitzen zen nitaz. Harrotasun hura ere maitasun-modu bat zen, nahiz eta agian ez zen zehazki nire lehen urteetan behar izan nuen samurtasuna.

Hala ere, nire haurtzaroa gogoratzen dudanean, arreta ematen dit nire ama pozez eta xehetasun ugariz hitz egiten entzuteak nire anai-arreba nagusiekin, batez ere lehen biekin, bizitako esperientziei buruz.

Nire beste anaiak eta biok komentatzera iritsi ginen behin: bazirudien gu ia ez ginela existitzen familia-oroitzapen haien barruan.

Ez dut uste nahita egindako absentzia bat izan zenik, ezta maitasun-falta bat ere. Ziurrenik, gu iritsi ginenean, nire ama jada nekatuta zegoen, gaindituta eta erantzukizun gehiegik xurgatuta.

Baina haur batentzat helduen zirkunstantziak oraindik ez dira existitzen. Haur batek ez du ulertzen nekea, arazo ekonomikoak, ezta erantzukizunen pisua ere. Bakarrik daki norbaitek besarkatzen duen, norbaitek entzuten dion, norbait etortzen den behar duenean eta besteen bihotzean benetako leku bat betetzen duen sentitzen duen.

Orain ulertzen dut zenbateraino den beharrezkoa samurtasuna pertsona batentzat, eta bereziki haur batentzat.

Maiteak sentitu behar dugu, baina baita maitasun hori keinu zehatzetan hauteman ere: laztan batean, besarkada batean, hitz atsegin batean, begirada arretatsu batean edo gure ondoan geratzea erabakitzen duen norbaiten presentzia soilean.

Agertzen ez den maitasuna pertsona baten barruan existi daiteke, baina nekez izango da aitortua jasotzeko beharra duenaren aldetik.

Horregatik uste dut samurtasuna maitasunaren osagai funtsezkoetako bat dela. Ez da bigarren mailako elementu bat, ezta azaleko adierazpen bat ere. Maitasuna besteari hurbiltzeko, ikusgai bihurtzeko eta sentitua izan ahal izateko modua da.

Samurtasunik gabe, harreman batek arriskua du behar, mendekotasun edo atxikimendu soil bihurtzeko: beste pertsonak gure hutsuneak bete ditzan, etengabe berresten gaituen edo geuk geure buruari eskaintzeko gai ez garena ematen digun itxarotea.

Benetan maitatzea ez datza soilik norberaren barruan zerbait sentitzean. Beste pertsona nola tratatzen dugun zaintzea ere esan nahi du.

Bere existentzia axola zaigula erakustea esan nahi du, bere minak eragiten digula, bere pozak poztu egiten gaituela eta gure aurrean ez dela bakarrik geratzen.

Samurtasunik, arretarik edo bestea ondo sentiarazteko nahirik ez dagoenean, zilegi da galdetzea ea hura benetan maitasuna den ala maitasunez mozorrotutako behar bat besterik ez den.

Agian nire haurtzaroan bizi izan nituen gabeziengatik ikasi dut orain keinu samur baten balio izugarria aitortzen.

Sehaskako itxaronaldi hura, barroteei helduta, ez da soilik urruneko oroitzapen bat. Izan nintzen haurra eta, modu batera edo bestera, norbait haiengana hurbil dadin zain dauden haur guztiak ulertzen laguntzen didan irudi bat ere bada.

Samurtasuna hurbiltzea da.

Etortzea da.

Besteari ikusia izan dela jakinaraztea da.

Agian horregatik da maitasunaren formarik sinple, puru eta beharrezkoenetako bat.

Errukia maitasunaren baldintza gisa

Pentsatzera ere iritsi naiz ezin dela existitu benetan maitasun sakon bat guztiarekiko eta guztiekiko errukia mantentzen ez duen pertsona batengan.

Norbait besteen sufrimenduari itxita dagoen bitartean, bere bihotzaren zati bat oraindik ez dago prest osoki maitatzeko.

Benetako maitasuna debekatuta egongo balitz bezala da, pertsonak inguratzen duen guztiarekin eskuzabala izaten ikasi arte: gizakiekin, animaliekin, izaki bizidun guztiekin eta existentziarekin berarekin.

Norbait mundua errukiz begiratzen hasten denean, bere bihotza irekitzen da. Eta ez da irekitzen soilik bikote batenganantz edo maitatu nahi duen pertsonarenganantz, baizik eta inguratzen duen errealitate osoarenganantz.

Pertsona zehatz batenganako maitasuna ez litzateke bihurtu behar salbuespen bat axolagabekeriak menderatutako bizitza baten barruan.

Benetako maitasuna disposizio sakonago batetik jaiotzen da: besteen balioa aitortzeko gaitasunetik, beren sufrimendua sentitzekotik eta beren ongizatea zintzoki desiratzekotik.

Bihotza mundurantz irekita dagoenean bakarrik egon daiteke benetan irekita maite den pertsonarenganantz.

Errukiak geure buruetatik ateratzen irakasten digu. Gogorarazten digu maitasuna ezin dela murriztu afektua, babesa edo laguntza jasotzeko nahira. Bestea begiratzea, bere beharrak aitortzea eta zer eskain diezaiokegun galdetzea ere badakar, gure emana eskakizun bihurtu gabe.

Maitatzea korrespondituta zauden jakin gabe

Aurrean duzun pertsona batenganako benetako maitasun bat ere sor daiteke, nahiz eta ez jakin berak zurekiko gauza bera sentitzen duen.

Batzuetan galdetzen diozu zeure buruari ea sentimendu hori korrespondituta izango den. Hala ere, pixkanaka ulertzen duzu galdera hori ezin dela guztiaren erdigune bihurtu.

Benetan garrantzitsua dena beste pertsonaren zoriona da.

Orduan itxarotea erabakitzen duzu.

Begietara begiratzen diozu eta adorez kargatzen zara. Sentimendua hain da indartsua, zure begiradan agerian gera daitekeen beldur zara. Ez dakizu beste pertsonak gauza bera sentitzen duen, eta horregatik saiatzen zara zure begiek oraindik adierazteko prest ez zauden hura agerian ez uzten.

Hala ere, samurtasunez begiratzen diozu.

Arimaz begiratzen diozu.

Onena opa diozu bere bizitzako bide propioa egiten jarrai dezan. Ez zara saiatzen atxikitzen, ezta erantzun bat behartzen ere.

Itxaropena mantentzen duzu, pertsona horrek antzeko zerbait sentitzen badu, egunen batean errebelazio-une bat irits dadin non biok aitortu eta elkarrekin bizitza sentimental bat hasi ahal izango duzuen.

Baina itxaropen hori zintzotasunetik eutsi behar da: gogoetetan, jokatzeko moduan eta jokatzen jakitean.

Ez da bihurtu behar isilpeko eskakizun bat, ezta beste pertsonak ordaindu beharreko zor bat ere.

Beharrezkoa da itxaroten ikastea jabetu gabe eta sentitzen ikastea inbaditu gabe. Pema Chödrönek bere irakaspenetan aipatzen duen pazientzia da: geldirik irautean besterik gabe datzan pazientzia bat ez, baizik eta ziurgabetasuna bizitzean datzana, gertaeren joana behartu gabe.

Baina maitatzea askatzen jakitea ere bada.

Batzuetan, beste pertsonak bere zoriona beste norbaiten ondoan aurkitzen du, eta orduan maitasunak bere probarik zailenetako baten aurrean jartzen zaitu: onartzea zuretzat desiratzen duzuna agian ez dela bizitzak harentzat aukeratu duena.

Une horretan ulertzen duzu maitatzea ez datzala soilik batasun bat irrikatzean. Eskuak irekitzea eta joaten uztea ere esan dezake, nahiz eta barrutik min eman.

Pertsona hari begiratzea esan nahi du, aurkitu duen zoriona aitortzea eta desiratzea, gai zaren zintzotasun guztiarekin, zorion horrek iraun dezala, nahiz eta zu haren parte ez izan.

Askatzeak ez du esan nahi maitatzeari uztea.

Zenbait okasiotan, hori da hain zuzen egiteko modurik purua.

Sentimendua eskakizun bihurtzeari uko egitea da. Pertsona horrekin partekatzea gustatuko litzaizukeen bizitzan soilik pentsatzeari uztea da eta benetan zoriontsu egin dezakeen bizitzan pentsatzen hastea.

Barne-edertasun oso sakon bat dago keinu horretan. Edertasun isil bat, inork ez baitu zertan ikusi, ezta aitortu ere.

Jaiotzen da maitasunak «Zein leku beteko dut nik zure bizitzan?» galdetzeari uzten dionean eta esaten hasten denean: «Zoriontsu izatea desiratzen dut, nahiz eta zure zorionak nigandik urrun eraman zaitzan».

Agian orduan uzten dio maitasunak desira soila izateari eta emate bihurtzen da. Jada jabetu, atxiki edo korrespondituta izan behar ez duenean egiazkoa izaten jarraitzeko.

Horrela maitatzea samurtasunez joaten uztea da, geratzen den hutsa onartzea eta beste pertsonari bizitzak eskain diezaiokeen argi guztia desiratzen jarraitzea.

Maitasunaren bilaketa

Maitasuna gogoeta-objektu gisa hartuta meditatzen dudanean, gure gizartean normalizatu ditugun jokabide batzuk ere behatzen ditut.

Haietako bat sare sozialen edo pertsonak ezagutzeko aplikazioen bidez bikotea bilatzea da.

Alta ematea, profil bat eraikitzea, argazki batzuk hautatzea eta norberaren deskribapen bat idaztea tristura sakon bat sortzera irits dakidake.

Zenbait okasiotan merkatuan jartzeko modu gisa hautematen dut, pertsona bakoitzak bere burua erakutsi, bere balioa frogatu eta nor dagoen haren alde apustu egiteko prest egiaztatu beharko balu bezala.

Gustatuko litzaidake pertsona horiek guztiekin konektatu ahal izatea eta gogoraraztea hori ez dela bide bakarra.

Benetako bidea bizitzan zehar ibiltzean datza.

Agian bizitza honetan aldi luzeak eman beharko dituzu bakardadean. Agian norbait agertuko da zurekin zure existentzia partekatzeko. Baina bi aukera horietako batek ere ez luke erabat zehaztu behar zure bizitzaren zentzua.

Garrantzitsuena bizitzen ikastea da.

Une bakoitza estimatzea.

Zure bidean agertzen joan diren pertsonekin modu kontzientean harremanetan jartzea.

Haiei laguntzea behar dutenean. Entzutea, laguntzea eta topaketa bakoitzak zer irakats diezazukeen aitortzea.

Bizitzak ez luke bihurtu behar bikotekide bat agertu arte eserita gaudeneko itxarongela bat.

Ezta osatugabetzat jo behar genuke ere gu maitatuko gaituen norbait iritsi arte.

Maitasuna ager daiteke, baina ez litzateke jarraitu behar falta zaigula sentitzen dugun guztia osatzeko gai den objektu bat balitz bezala.

Iristen denean, bizitzen, hazten eta gure bide propioa egiten aurkitu beharko gaitu.

Eta agertzen denean, agian garrantzitsuena ez da harrapatzea, baizik eta aitortzea, esker onez jasotzea eta fluitzen uztea jabetza bihurtu gabe.

«Humo» (Pau Donés)

Pau Donési, Jarabe de Palo taldeko abeslariari, minbizi bat diagnostikatu ziotenean, «Humo» jaio zen, bizitzari maitasun-abesti bat. Barruan mezu oso argi bat, ia premiazkoa, daraman kantu bat da: «bizitzea premiazkoa da, utz ditzagun ipuinak, gaur hemen gaude eta bihar ez».

Maitatzen ikastea

Gogoeta hauek guztiak ondorio berera eramaten ari naute: benetan maitatzeak ez du esan nahi jabetzea, kontrolatzea, ezta bestea etsipenez behar izatea ere.

Maitatzeak bere zoriona desiratzea esan nahi du.

Espetxeratu gabe laguntzea esan nahi du, inposatu gabe ulertzea eta dena betierekoa izatea eskatu gabe irautea.

Bide partekatua bere amaierara iritsi denean joaten uzteko adorea izatea ere esan nahi du.

Benetako maitasunak errukia, pazientzia, zintzotasuna eta iragankortasunaren onarpena eskatzen ditu. Baina samurtasuna ere behar du. Begirada batean, laztan batean, hitz atsegin batean eta hurbiltzea erabakitzen duen norbaiten presentzian ikusgai bihurtu behar du.

Maitasunak bihotza irekitzera gonbidatzen gaitu, ez soilik pertsona batenganantz, baizik eta gure existentziaren parte diren izaki guztienganantz.

Agian maitatzea hori da hain zuzen: energia bat gure barruan jaio dadin uztea, baldintzarik gabe ematea eta onartzea inoiz ezin izango dugula erabat kontrolatu itzuliko den modua.

Harreman bat amaitu daitekeela ulertzea da, bizi izandako guztiak bere balioa galdu gabe. Pertsona bat urrundu daitekeela onartzea da, horregatik maitasuna herra bihurtu behar izan gabe.

Partekatutakoa eskertzea da, izan ezin zena errukiz begiratzea eta ibiltzen jarraitzea.

Maitasuna ez baita bi pertsona lotzen dituen kate bat.

Mugimendu bizi bat da, zirkulatzen duen energia bat eta bestea arimaz begiratzeko modu bat.

Samurtasuna da energia hori hurbiltzen den, bestea ukitzen duen eta bakarrik ez dagoela jakinarazten dion forma.

Errukia da maitasuna gure desiretan soilik ixtea eragozten duena.

Iragankortasuna da gogorarazten digun irakaspena ezer ezin dela betiko atxiki.

Eta askatzea da, agian, maitatzen ikasi duen bihotz batek egin dezakeen keinurik mingarrienetako bat eta, aldi berean, ederrenetako bat.

Orrialde hauek idazten hasi nintzenean, iturria itxi eta dena galduko zen beldurrez egin nuen. Gaur, berriro irakurtzean, ulertzen dut beldurra bestelakoa zela: neure buruari aurrez aurre begiratzeko beldurra. Gaixotasuna, kondena gisa bizi izan nuena, argia sartu zen arrakala izan zen.

Ez dakit erregresioak beste bizitza batzuetako oroitzapenak izan ziren, nire gogoaren eraikuntzak ala izendatzen ez dakidan izaera duten esperientziak. Ez dakit ere kanala deitzen dudana kanpoko plano batetik, subkontzientetik ala lehen arretarik jartzen ez nien gogoaren mekanismo arruntetatik datorren. Berehalako erantzun bat behar izateari utzi diot. Galdera gorde dezaket eta, aldi berean, aldatu zena begiratu: ezetz esaten ikasi nuen, ni kontsumitzen ninduena askatzen hasi nintzen, errudun-sentimenduak berrikusi nituen, nire sentiberatasuna hobeto ulertu nuen eta maitasunari jabetzeko behar gutxiagorekin begiratzen saiatu nintzen.

Liburu honek ez du amaierarik, bidaia ez baita amaitu. Zabalik uzten dut, itsasaldia ere zabalik jarraitzen duen bezala. Eta idatzi dudanetik zerbaitek bere iluntasuna zeharkatzen ari den beste pertsona bati balio badio, orduan ur-tanta ez da eguzkitan lehortuko: ozeanoan eroriko da, eta han ez da inoiz desagertuko.

Eta bada orain hobeto ulertzen dudan beste zerbait. Ez nituen orrialde hauek idatzi beste pertsona batek nire erregresioak berregin ditzan. Idatzi nituen agian norbaitek haietan berea ere baden galdera bat aitor dezakeelako.

Nire eszenak arrotzak egiten bazaizkizu, dauden lekuan utz ditzakezu. Gorde metodoa: begiratu zer gertatzen den, aitortu zer sentitzen duzun, bilatu ulermen sinple bat eta galdetu zeure buruari zer aldatu behar den zure bizitzan.

Agian zure irakaspena ez da saio baten barruan iritsiko. Iritsi daiteke kontsulta psikologiko batean, elkarrizketa batean, idatziz, meditatuz, gaixotasun bat zeharkatuz, muga bat jarriz, dolu bat biziz edo, besterik gabe, zerbait modu berean egiten jarraitu nahi ez duzula aitortuz.

Iristeko modua ez da funtsezkoena. Funtsezkoa da gero zer egiten dugun ulertu dugunarekin.

Oharra irakurleari

Liburu honek egilearen esperientzia pertsonalak, interpretazio espiritualak eta gogoetak biltzen ditu. Ez du diagnostikorik, ezta tratamendu mediko edo psikologikorik ere eskaintzen. Erregresioetan edo egoera hipnotikoetan sortutako eszenak ez dira berez egiaztatutako oroitzapen historikotzat jo behar. Gai bat kanpoko gertaeren, osasunaren, segurtasunaren edo beste pertsona batzuen eskubideen mende dagoenean, bide independenteen bidez egiaztatu behar da eta, dagokionean, profesional kualifikatuekin.

Eskerrik asko, Puy. Eskerrik asko maite ninduten guztiei eta irakatsi zidaten guztiei, askotan jakin gabe. Eta eskerrik asko bizitzari, barka honetara igo ninduelako.

Idazten jarraituko dut itsasaldiak dirauen bitartean.