Este libro está pechado

Este libro non naceu coa intención de ser un libro. Naceu dunha necesidade.

Espero que este libro sirva para axudar a persoas que chegan a un momento na súa vida no que parece que non hai saída para a angustia ou os problemas que atravesan. É un libro que está orientado a inicialas nun camiño para obter toda a claridade posible para afrontar eses puntos dolorosos.

Non necesitas ter vivido unha regresión, crer en vidas anteriores nin sentir curiosidade pola hipnose para que estas páxinas che poidan servir. As escenas que aparecerán son miñas; as preguntas que deixaron detrás son moito máis universais. Culpa, medo, dificultade para poñer límites, perda, apego, necesidade de cariño, canseira, incerteza ou necesidade de perdoarse forman parte de moitas vidas. A miña intención non é que reproduzas a miña experiencia, senón que poidas utilizar o que aprendín para mirar con máis claridade a túa.

Nalgúns capítulos inclúense audios para facilitar o uso do libro. Moitas persoas, cando atravesan momentos de moita intensidade emocional, non poden soster a lectura con facilidade; para elas pode ser mellor escoitar un audio, deixar que a voz acompañe e volver ao texto cando teñan forzas.

Hai un tempo enfermei. Os médicos puxéronlle nome: síndrome de burn-out e un trastorno ansioso-depresivo maior recorrente, despois de dous anos e medio sostendo cargas laborais que non souben soltar a tempo. A miña doutora, a quen tanto debo, insistiu en que non podía seguir así, en que necesitaba axuda, e mandoume á consulta de Puy. Fun con escepticismo. Saín daquela primeira sesión, e das seguintes, coa sensación de ter espertado.

Nesas sesións de conciencia expandida —regresións guiadas— empezaron a aparecer vivencias, imaxes e ensinanzas. E, pouco despois, algo máis difícil de nomear: unha canle pola que comezaron a chegarme respostas a preguntas que me fixera durante toda a vida. Non sei se veñen do meu subconsciente, doutro plano ou dunha mestura de ambos. Por iso empecei a escribir: para non perder nada do que chega antes de que a fonte, un día, se peche.

Aquí quero determe un instante para dar as grazas, con todo o meu corazón, a Puy. Ao longo destas sesións nunca me xulgou nin me dixo o que tiña que facer. Deume algo moito máis grande: comprensión real e un respecto absoluto por cada decisión que fun tomando durante este proceso. O seu acompañamento, a súa paciencia e a súa presenza serena foron, sen esaxerar, o sostén que fixo posible que este libro poida existir. Podes coñecer o seu traballo aquí.

Quero deixalo dito aquí, ao principio, con toda claridade: decidín chamarlle «regresións» a estas sesións de conciencia expandida porque é o termo que mellor me permite ordenar e narrar o que vivín. «Conciencia expandida» é tamén a expresión coa que describo ese estado dentro do meu propio proceso; non pretendo presentala como unha categoría clínica universal nin como unha explicación científica pechada.

Cada vez que neste libro leas a palabra «regresión», estarei a falar de sesións realizadas con acompañamento profesional nas que permanecía consciente, podía escoitar e responder, e nas que aparecían imaxes, sensacións corporais, emocións e comprensións de procedencia incerta. Algunhas remitían a recordos recoñecibles da miña propia vida; outras parecían pertencer a escenarios que eu vivía coma se fosen outras vidas ou realidades distintas.

Non podo demostrar que estatuto tiñan esas escenas. Podo contar o que experimentei, que emoción provocaron, que interpretación fixen despois e que cambiou na miña vida a partir delas. Esa distinción será importante durante todo o libro.

Cando reunín todo aquilo, decateime de que tiña un problema. Había vivencias moi intensas, pero estaban escritas para min, coas miñas palabras e os meus atallos. Quen as lese sen coñecer o terreo perderíase axiña: falo de conciencia expandida, de economía da enerxía, de recalibración, de bodhichitta, de planos astrais, coma se todo o mundo soubese de que falo. E non é así. Eu mesmo tardei meses en entendelo.

Unha nota importante. Este libro relata unha experiencia persoal e non substitúe atención médica, psicolóxica ou psiquiátrica. Unha regresión tampouco debe utilizarse para abandonar un tratamento indicado, demostrar que un recordo ocorreu realmente, atribuír a outra persoa feitos non corroborados ou establecer por si soa a causa dun problema psicolóxico. Se atravesas un sufrimento intenso, unha crise, un trauma, un problema de consumo ou síntomas que interfiren seriamente na túa vida, a prioridade debe ser recibir axuda profesional axeitada. As prácticas contemplativas, a escritura, o acompañamento espiritual ou unha experiencia de exploración da conciencia poden ser, para algunhas persoas, recursos complementarios; non son unha obriga nin unha única vía.

Por iso este libro ten dous movementos.

O primeiro chámase As claves. Son capítulos curtos, e a súa única misión é que asimiles, sen présa e sen esforzo, cada un dos conceptos dos que falarei despois: que é unha regresión, que é a canle, que é a sensibilidade, que é a enerxía, que entendo por alma, cales son as ensinanzas que o ordenan todo, como pasar da vivencia á vida, por que a música e quen é Pema Chödrön. Ningún deses capítulos pretende esgotar o tema. Só pretende que, cando chegues ao territorio, xa teñas o mapa.

O segundo movemento é a profundación. Aí están as vivencias completas, tal e como ocorreron e tal e como as escribín: as regresións, a canle, a sensibilidade, a enerxía, a música e unhas meditacións sobre o amor nacidas durante este proceso de recuperación e sanación.

Se es dos que prefiren botarse á auga, podes saltar directamente ao segundo movemento. Pero se me permites un consello, leo en orde. As claves son curtas, e fan que todo o demais encaixe.

Subín á barca. Non sei aínda a onde me leva. Pero decidín escribir mentres dure a travesía.

O que vén agora son capítulos breves. Cada un presenta unha soa idea, explícaa con calma e déixaa repousar. Non hai vivencias completas aínda, nin probas, nin detalles: só os conceptos que necesitarás para que, máis adiante, todo o que conte teña sentido.

Leos como quen mira un mapa antes de entrar no bosque.

Antes de contar nada, necesito pedirche algo. Non é unha condición: é un pacto.

Nas páxinas que seguen vas ler que fun un neno oriental que introduciu unha serpe na súa casa coma se fose un xoguete e que aquela serpe matou a súa nai. Que fun un oficial que pasou pola katana a campesiños inocentes. Que crucei un portal e aparecín nun edificio onde se creaba a vida. Se me pides que xure que todo aquilo ocorreu literalmente, non podo facelo. E se me pides que o negue, tampouco.

Procedo dunha familia católica. Xamais deixei de crer en Deus nin na chegada do seu fillo á Terra; a compaixón de Cristo, a súa entrega e a súa mirada cara aos que sofren seguen formando parte esencial da miña fe. Pero cos anos incorporei tamén dentro da miña alma as ensinanzas do Buda.

Conta a tradición que o Buda, camiño da iluminación, meditaba xunto a un río. Polo seu curso descendía suavemente unha barca na que un mestre ensinaba os seus discípulos a tocar un instrumento de corda. E o Buda oíulle dicir: «Vedes? Se tensades demasiado as cordas, estas romperán. Pero, en cambio, se non as tensades, o instrumento non soará». Alí comprendeu o que chamamos o camiño do medio.

Iso é o que che pido. Nin tensar ata romper, afirmando que todo isto é literal. Nin afrouxar ata o silencio, despachándoo como un delirio. Eu non teño medios para asignar unha probabilidade a ningunha das dúas posibilidades. Por iso prefiro non finxir unha precisión que non posúo. Non afirmo que todo sexa literal, pero tampouco necesito negar o vivido para poder examinalo. Manteño aberta a pregunta e traballo con aquilo que si podo observar.

E quero ser moi claro nunha cousa, porque é unha das vigas que sosteñen o libro enteiro: para o propósito práctico destas páxinas, non necesito resolver primeiro a natureza última de cada escena.

Se estas vivencias fosen recordos reais doutras vidas, o seu significado espiritual sería evidente dentro dese marco. E se fosen construcións da miña mente ou da miña imaxinación xurdidas durante a sesión, seguirían tendo para min un valor diferente pero real: terían posto diante emocións, medos, conflitos e patróns que posteriormente puiden relacionar coa miña vida presente. O que non podo facer é converter esa utilidade nunha proba sobre a súa orixe nin afirmar que unha escena, por si soa, revele a causa clínica dunha enfermidade.

En ambos os casos podo traballar co que sentín e co que fixen despois. A interpretación pode permanecer aberta; a responsabilidade sobre a miña vida presente, non.

Tamén debo facer outra distinción. Unha imaxe vivida cunha nitidez enorme non se converte por iso nun recordo histórico demostrado. A memoria humana é reconstrutiva, e os estados hipnóticos ou moi suxestivos non garanten unha maior exactitude do recordo. Por iso, se algunha escena destas páxinas se parece a un recordo, tratareina primeiro como unha experiencia subxectiva. Só os feitos corroborables por vías independentes deberían presentarse como feitos.

Esta precaución non diminúe o que sentín. Ao contrario: permíteme ser fiel á experiencia sen obrigala a demostrar algo que quizais non pode demostrar.

Convén tamén que saibas onde non está a miña dúbida. Non está posta en Puy, a miña terapeuta. Confío profundamente nela e na forma en que me acompaña. A miña dúbida está na natureza última daquilo que aparece durante a conciencia expandida, que é xustamente o que non sei nomear.

Por iso non atoparás aquí a ninguén tratando de convencerte de nada. Atoparás a un home que enfermou, que viu cousas, que as anotou con honestidade e que decidiu quedar no centro.

Se aceptas ler así —sen a obriga de crer e sen a présa por negar—, este libro pode servirche. Ese é o pacto.

Para asimilar

Ante calquera vivencia do libro, proba a separar tres preguntas: que experimentei, ou que se describe que apareceu? Que interpretación estou a facer sobre iso? Que cambio concreto se pode observar despois?

Despois pregúntate: se a escena fose simbólica, seguiría habendo algo útil que aprender? Se fose literal, cambiaría a ensinanza práctica? Cando a mesma comprensión axuda a vivir mellor en ambos os escenarios, non é necesario precipitar unha certeza metafísica.

Todo isto empezou porque enfermei.

Durante dous anos e medio sostiven unha carga de traballo que non me correspondía. Reclamei axuda polas vías legais, con correos en copia a todos os meus superiores, tratando de facer o maior ruído posible. Non me serviu de nada. Xa era demasiado tarde.

O diagnóstico foi síndrome de burn-out e trastorno ansioso-depresivo maior recorrente.

A miña doutora actual, á que non podo falar de ti senón de vostede, tivo moita paciencia comigo. Un día, nunha das revisións, díxome que non podía seguir así, que non estaba progresando, que necesitaba axuda. E mandoume á consulta de Puy. Teño que recoñecer que decidín ir porque era ela quen mo recomendaba, xa que eu mantiña bastante escepticismo.

A enfermidade non veu soa. A ansiedade empurrábame a condutas compulsivas: fumar máis da conta, beber unha cervexa tras outra, coma se ao facelo puidese analizar mellor a situación ou calmar o que me estaba a ocorrer. E chegou a alterar a miña percepción dun modo que aínda me impresiona: un día abrín no móbil a aplicación de música que usaba desde sempre e tiven a certeza de que alguén a cambiara enteira. Non atopaba as opcións, non recoñecía onde estaba a miña biblioteca. Só despois dun anaco mirando a pantalla empezaba a recoñecelo todo e comprendía que a aplicación seguía sendo a mesma.

E agora teño que dicir algo con moito coidado, porque non quero que se malinterprete.

Ás veces sinto que era case necesario ter pasado por esta enfermidade para chegar ata aquí. Non o digo como unha xustificación do sufrimento, nin como unha forma de embelecer a dor. Dígoo como unha comprensión íntima que empeza a abrirse paso dentro de min: coma se a sabedoría obtida destes procesos formase parte dun quebracabezas complicadísimo ao que eu estivese destinado.

Pero matízoo axiña, porque creo que o libre albedrío existe. Sinto que esta vivencia podería ter chegado igualmente por outro camiño. Eu podería ter aparecido na consulta de Puy por outro motivo —pola perda dun ser querido, por exemplo, en lugar de por un burn-out— e ela estaría alí para axudarme de todos os xeitos. O que cambia é a forma en que aparece a experiencia, non a experiencia mesma. É coma se unha mesma escena a pintasen Rembrandt ou Picasso: ao mirármolas cos ollos cremos ver dous cadros totalmente distintos, e en parte é certo; pero se miramos co espírito, percibimos que a esencia que hai detrás é a mesma. O representado non cambiou.

A enfermidade foi unha peza dolorosa, difícil e case insoportable. Pero foi tamén a fenda pola que entrou a luz.

O matiz

A enfermidade foi a fenda pola que entrou a luz, pero iso non a converte nun agasallo nin xustifica o sufrimento. O libre albedrío existe: o que cambia é a forma en que a experiencia aparece, non a experiencia.

Convén que saibas que é isto, porque a palabra «regresión» arrastra moita fantasía.

Na miña experiencia, unha regresión non se vivía como estar durmido nin como perder por completo o control. Permanecía consciente da voz de Puy, podía responderlle e sabía que estaba a participar nunha sesión. A ese estado, dentro deste libro, chámolle conciencia expandida. É unha forma de nomear como o experimentei, non unha categoría clínica que pretenda definir nada de maneira universal.

Nese estado aparecían escenas, imaxes, sensacións corporais, emocións e asociacións que eu non vivía como un razoamento voluntario ordinario. Que algo apareza dese xeito non permite determinar automaticamente de onde procede. Precisamente por iso separarei sempre a experiencia da interpretación.

O que aparece tampouco é unha película. Case sempre empeza como unha fotografía dentro dun portarretratos que eu estivese mirando. Ás veces esa foto cobra un lixeiro movemento. En xeral, as miñas percepcións visuais foron moi tenues; salvo algunhas, que chegaron a ser extraordinariamente nítidas, sobre todo cando miraba paisaxes doutros planetas ou interiores de edificios: alí as cores e as estruturas tiñan unha vibración e unha harmonía incribles.

O método é sinxelo. Puy pregunta; eu describo o que percibo. Cando quere que me desprace dun sitio a outro, acompaña o movemento cunha conta: «un, dous e tres». E aquí aparece algo que máis adiante resultará importante: ás veces, antes mesmo de que empezase a contar, eu xa estaba alí; outras veces chegaba ao tres e eu non podía chegar de ningunha maneira.

O corpo é a vía principal de acceso. A gorxa que se pecha, as mans, os nervios, os arrepíos. A información entra por aí antes que pola cabeza.

Tamén hai resistencias, e son moi físicas. En varias sesións quixen xirar o pescozo para ver quen había á miña dereita e non puiden: era coma se o meu pescozo fose de pedra e eu, co meu cerebro, tratase de movelo sen conseguilo. Negábaseme o movemento unha e outra vez.

E hai algo que quero dicir sen dramatismo, pero con claridade: non todo se pode. Hai escenas que se negan. Nalgunhas sesións experimentei a presenza do que eu describía como entidades: dentro da vivencia sentía que interferían, que non querían contestar ou que mesmo pedían que abandonase a sesión. Non sei que natureza tiñan esas percepcións e non as presento como unha constatación externa; relato como foron vividas desde dentro. A conciencia expandida non é un catálogo á carta.

Por último, un detalle práctico que descubrín tarde. No meu caso comprobei que chegaba a estas sesións en mellores condicións cando descansara e non me atopaba fisicamente esgotado. Canta máis enerxía traía deste plano, máis capacidade tiña de soster a vivencia. Anóto-o como unha observación persoal, non como unha regra clínica universal. Por que isto é así entenderalo no capítulo dedicado á enerxía.

O marco de acompañamento

Contar cunha profesional á que eu coñecía e na que confiaba proporcionábame un marco de acompañamento para atravesar material emocional intenso. A guía non elimina a incerteza sobre o que aparece, pero crea un marco onde o material pode xurdir sen desbordar do todo. Esa confianza non converte cada imaxe en verdadeira nin garante que calquera técnica sexa apropiada para calquera persoa. Significa, no meu caso, que non estaba a explorar só algo que podía remover-me profundamente.

Se unha práctica deste tipo aumenta de forma importante a angustia, desorganiza a vida cotiá ou reactiva experiencias traumáticas difíciles de soster, a resposta responsable non é forzar máis a experiencia, senón deterse e buscar orientación profesional axeitada.

Se intentas ler unha regresión enteira de golpe, perderaste nos detalles: a serpe, o casco de crina de cabalo, a cor do quimono, as escamas do peto. Os detalles importan, pero non son a mensaxe.

Eu tardei meses en darme conta de que, cada vez que trataba de entender unha sesión, estaba facendo sempre o mesmo sen sabelo. Primeiro miraba o que aparecera. Despois, onde me tocara no corpo. Logo buscaba a frase que quedaba cando todo o demais se apagaba. E por último preguntábame que tiña que cambiar na miña vida.

Son catro capas, e convén baixalas en orde: escena → emoción → ensinanza → integración.

A escena é o que aparece: un océano nocturno co fondo espeso coma o chocolate, un neno oriental, unha pradaría, un peto de escamas negro acibeche, un templo dourado, un portal aberto no medio da nada, unha maquinaria inmensa nun planeta sen unha soa folla.

A emoción volve significativa a escena e amosa como a experiencia foi vivida desde dentro: a culpa, o odio, a soidade, o medo, a tristeza, o riso incontible. Case sempre se sente no corpo antes que na cabeza: na gorxa, no peito, nos brazos. A súa intensidade non demostra que a escena fose histórica, pero si nos permite recoñecer a experiencia afectiva que estaba a ocorrer.

A ensinanza é a frase sinxela que queda ao final, como quen deixa unha nota sobre a mesa: perdoarme; dicir non, e dicilo a tempo; non afirmar máis do que sei; coidar a enerxía; amar sen posuír.

A integración non demostra que era a regresión. Demostra algo distinto e máis modesto: que a experiencia produciu un cambio observable. Un límite posto, un descanso tomado, unha culpa revisada, unha decisión que levaba anos agardando, unha ringleira de formigas que xa non se pisa: todo iso pertence xa á vida presente.

Capa — Pregunta — O que obtemos

Escena — Que apareceu? — O material vivido ou simbólico.

Emoción — Que sentín e onde o notei? — A experiencia afectiva e corporal.

Ensinanza — Que comprensión quedou? — Unha posible lectura trasladable.

Integración — Que cambia na miña vida? — Unha conduta, un límite, unha decisión, un perdón ou unha nova forma de mirar.

E agora fíxate nunha consecuencia que a min me custou moito aceptar: a escena é a capa máis espectacular e, paradoxalmente, a menos necesaria para comprobar se algo me axudou. Podo seguir dubidando de se aquel neno oriental existiu. Si podo afirmar que durante a experiencia sentín culpa cunha intensidade enorme, que despois apareceu unha ensinanza sobre o perdón e que esa ensinanza influíu na maneira en que empecei a mirar determinadas culpas da miña vida presente.

Por iso, cando entres na segunda parte, non leas para averiguar se é verdade. Le baixando polas catro capas.

Unha precaución importante

Unha regresión non debe utilizarse como proba para acusar a outra persoa, reconstruír como certo un episodio que non se pode corroborar, establecer a causa dunha enfermidade ou adoptar por si soa unha decisión médica, xudicial ou de seguridade. Unha experiencia interior pode abrir preguntas importantes; cando a resposta depende de feitos externos, eses feitos necesitan evidencia externa.

Regra de ouro

Non se trata de acumular episodios extraordinarios, senón de ver que dimensión do mesmo camiño ensina cada un. A escena é a capa que máis chama a atención e a que menos ensina.

Despois das sesións —ou quizais desde moito antes, sen que eu o recoñecese— empecei a prestar moita máis atención a determinadas frases breves, imaxes, asociacións e intuicións que aparecían espontaneamente. Algo quedou aberto.

Para poder falar diso necesitaba un nome, e escollín «canle». É un termo descritivo da miña experiencia, non a afirmación de que demostrase unha vía obxectiva de comunicación con outro plano.

Non oio voces externas nin vexo textos proxectados diante de min. Experiméntoo como unha mestura de intuición, imaxe, sensación e pensamento súbito; algo parecido a alguén que me murmura, a un volume moi baixo, desde detrás do meu campo visual. Non podería dicirche se é unha voz masculina ou feminina, nova ou maior. Ás veces interprétoo espiritualmente; outras veces considero que pode ser unha produción da miña propia mente. Non teño unha forma concluínte de resolvelo.

As respostas nunca chegan como tratados nin como explicacións pechadas. Chegan como frases breves, imaxes, símbolos ou recordos. «Son o voso alimento». «Elas defendían a súa comunidade». «É un instrumento chamánico». «Enerxía». Dáseme o xusto para que eu razoe despois. A ensinanza non chega pechada: chega aberta, e o traballo de pechala é meu.

Cando chega? Observei dous momentos. Un é a calma: ao volver canso á casa, ducharme e deitarme uns minutos sobre a cama. Aí chega pouco. O outro é a excitación nerviosa, e aí chega a esgalla. É como acender un televisor: premes o botón e, de súpeto, todos os electróns da circuitería empezan a moverse. Ocorreume conducindo, nese instante mínimo de tensión ao calcular se chego ao semáforo en verde; facendo tarefas complexas; escoitando música que me emociona; vendo unha escena de película que me arrastra.

E aí aparece a rabia, porque sei que algo importante está chegando e non teño á man un bolígrafo, nin un papel, nin un ordenador. Déuseme unha mnemotecnia para retelo —repetilo en voz alta—, pero non sempre podo usala: se estou falando con alguén non me vou poñer a recitar, porque pensarían que teño unha tara.

Aprendín a distinguir dous tipos de mensaxes. Están as respostas a preguntas vitais, esas que un lanza ao aire durante anos sen agardar contestación. E están os recordos de aclaración, que non responden a nada antigo, senón que veñen despois a completar ou explicar unha escena que na regresión quedara aberta.

Tamén hai comunicacións fallidas: rachas vertixinosas de imaxes que apenas podo distinguir e que desaparecen axiña. Creo que son transmisións que empezan e se interrompen, como cando tratas de sintonizar unha emisora e só oes a alguén falando dentro dunha lata, ou como unha cinta de casete que perde tensión e se enreda dentro do radiocasete.

Hai un terceiro lugar onde todo isto se ordena, e é a meditación. Ás veces séntome a meditar e despois transcribo o que apareceu. Outras veces a información non chega meditando, senón nun momento tranquilo e cotián, sen que eu a buscase. A primeira desas meditacións foi o intento de comprender algo moi sinxelo e moi enorme: que é o amor.

E hai unha palabra que chegou para nomear toda esta etapa. Pedín unha axuda que definise o que me estaba a ocorrer e na miña mente apareceu unha soa palabra: recalibración. É un termo industrial; define a optimización dunha maquinaria para que funcione mellor. Non se me ocorre unha descrición máis exacta, nin máis humilde, do que está a pasar dentro de min.

Todo isto ten un prezo. Hai días nos que estou esgotado a media mañá, e non é só canseira física: é coma se o proceso de recibir, ordenar e recalibrar consumise unha cantidade enorme de enerxía antes mesmo de que o día avanzase. Retén esa palabra —enerxía—, porque volverá.

De onde vén todo isto? Non o sei. Quizais sexa a miña mente. Quizais o meu subconsciente. Quizais unha entidade exterior. Quizais unha mestura de varias cousas. Non podo descartar de forma absoluta as interpretacións que considero, pero tampouco podo tratalas como feitos por non saber descartalas. Podo mantelas como posibilidades e, mentres tanto, observar a súa utilidade, a súa coherencia e os seus efectos.

E quero deixar clara unha cousa, para non afirmar máis do que sei: quizais estas canles non se abrisen a raíz das regresións. Quizais levasen abertas moito tempo e fose eu quen desbotaba o que chegaba, tomándoo por ocorrencias sen utilidade. Quizais non me ocorra só a min, senón a moitas persoas que non se dan conta. Puy puido ser simplemente quen mo puxo diante.

O que si podo afirmar é que o acompañamento de Puy cambiou a miña maneira de observarme. Eu vivino como un espertar respecto a certos automatismos que levaba anos repetindo: traballar sen límite, reaccionar sen escoitar o corpo e avanzar por inercia sen preguntarme que estaba a necesitar realmente.

O importante, de momento, é que a información chega. E que debo escribila antes de que a fonte se esgote.

Regra de hixiene interior

Non toda imaxe ten que ser forzada ata converterse en significado. Algunhas anótanse, déixanse repousar e só se recuperan se volven con claridade. Ás veces unha imaxe non é unha revelación: é un intento incompleto de comunicación.

Cando nestas páxinas relaciono sensibilidade e percepción, falo dunha hipótese nacida da miña propia experiencia. Non podo afirmar que exista unha relación obxectiva entre ser máis sensible e recibir información dun plano externo. Si podo afirmar que, cando estou máis atento ao meu corpo, ás miñas emocións e aos matices do que ocorre ao meu redor, percibo máis cousas que antes pasaban inadvertidas. Ese feito, por si só, xa ten un valor práctico.

Lido dun modo práctico, este capítulo fala tamén de algo cotián: algunhas persoas necesitan máis descanso, máis límites e máis coidado do contorno para non saturarse.

Se a canle é unha emisora, a sensibilidade é o cable.

Todo o que vou percibindo apunta a unha mesma idea: a sensibilidade mellora a capacidade de percepción. Non significa que unha persoa menos sensible non poida recibir nada; significa que a sensibilidade facilita a comunicación. É como a diferenza entre cablear unha casa con cables de alta calidade, apantallados e protexidos contra interferencias, e montar un cableado temporal colgado con chatolas na parede. No segundo caso, se enchufas unha lámpada, pode escintilar. Non porque a electricidade non exista, senón porque a canle non está ben preparada.

Pero a sensibilidade non é só emoción. Co tempo fun descubrindo de que está feita, e sorpréndeme a lista: é a educación do saber estar que me inculcaron os meus pais, que non consiste en dicir bos días senón en darse conta de que o outro existe; é a inxenuidade e a inocencia, que tantos desgustos me custaron; é a curiosidade, non a entrometida, senón a técnica, científica e humana; é a compaixón; é a capacidade de asombro; é a dor ante o sufrimento dun animal; é o coidado de quen sostén unha flor entre as mans e non quere que se dane.

E ten un prezo alto. A sensibilidade fíxome inxenuo. Fíxome crer a quen se estaba a burlar de min. Levoume a cargar co traballo que outros deixaban na miña mesa. Fíxome sentir traizoado, con esa sensación de manoseo interior, coma se algo puro fose tocado sen coidado. Fíxome vivir con demasiada intensidade os vínculos e as perdas.

Nótase no corpo, e aprendín a distinguir os arrepíos. Hai un que aparece cando unha ensinanza nova chega a min: séntese nos tríceps e detrás dos oídos, e é un «wow» corporal, unha festa interior. Hai outro que aparece cando algo me sobrepasa: empeza nos ombros, baixa ás mans e percorre as pernas, coma se eu fose o cable co que un electricista empalma dous extremos. Ese non di «wow». Di: isto supérate.

Xunto á sensibilidade fai falta outra cousa: unha mente aberta. Hai mentes perceptivas, que escoitan e observan sen obxeccións inmediatas, e hai mentes que se rin do que non entenden e se pechan por convicción. Unha das miñas frases preferidas, que lembro atribuída a Gerry Spence, dío mellor ca min: prefiro que a miña mente se abra por curiosidade antes que se peche por convicción.

Hai ademais dous trazos meus que aínda non sei onde colocar do todo, pero que sospeito que forman parte disto.

O primeiro é o pensamento discursivo. Cando me enfronto a un problema complexo que falla de forma intermitente, empezo a falar comigo mesmo: discuto por onde revisar, onde pode orixinarse o fallo; ás veces sinto que falo co propio problema. Ocórreme tamén cos problemas cotiáns. Os meus labios móvense sen emitir palabra, coma se quixese que alguén me lese os labios. Pero a realidade é que necesito analizar a información dunha forma distinta a como a analizan os demais.

O segundo é o TDA. Diagnosticáronmo hai pouco. Nas probas de atención sostida o resultado foi desastroso: en canto a tarefa se volve monótona, a miña mente distráese. Pero nas probas complexas, esas de figuras estrañísimas que gardan unha correlación, non fallei ningunha. O psicólogo explicoume que no TDA hai cousas que se dan mal e outras que se dan ben, e que ao final é como intentar igualar unha balanza: unha carencia compénsase cunha virtude. Pregúntome —e quero traballalo con Puy— se ese trastorno agocha algunha calidade que teña que ver con todo isto.

E hai algo máis que observei, e que non depende de min senón dos demais. Cando unha persoa atravesa un problema, de saúde ou de calquera índole, aparecen persoas bondadosas que a axudan. Pero a axuda é dobre: por un lado está o consello, e por outro é coma se se percibise, moi sutilmente, unha compartición de enerxía que che mostra o camiño. Non o vivo só como unha axuda, senón como un potenciador: algo que provoca que a túa sensibilidade esperte e estea aí para sosterte.

Durante anos pensei que a miña sensibilidade era a miña debilidade. Empezo a sospeitar que é, precisamente, a ferramenta.

Co tempo comprendín ademais algo que pode servir aínda que o lector non comparta ningunha das miñas interpretacións espirituais: ser sensible non obriga a estar dispoñible para todo o mundo. Percibir moito non significa ter que cargar con todo. A sensibilidade sen límites pode converterse en esgotamento, compracencia ou autoabandono. Coidala tamén implica aprender a retirarse, descansar, pedir axuda e dicir non.

Idea central

A sensibilidade pode ser unha capacidade valiosa de percepción, pero necesita límites, descanso, corpo coidado e prudencia interpretativa. Percibir con intensidade non converte automaticamente unha interpretación en verdade.

Utilizo aquí a palabra «enerxía» no sentido en que apareceu dentro das miñas vivencias e no modelo que fun construíndo despois. Non estou a afirmar ter medido unha enerxía física descoñecida nin a describir un mecanismo científico establecido. É un modelo persoal que me axuda a ordenar por que unhas imaxes aparecían e outras non, por que unhas emocións se sentían cunha intensidade enorme e por que remataba algunhas sesións esgotado.

O lector pode conservar este modelo espiritual se lle resulta significativo ou traducilo a unha linguaxe completamente cotiá: atención, esforzo mental, activación emocional, descanso e recursos físicos son limitados. En calquera das dúas linguaxes permanece unha ensinanza práctica: non podemos vivir indefinidamente gastando os nosos recursos naquilo que nos destrúe.

Este é, quizais, o concepto máis importante do libro, e tamén o máis difícil de explicar. Se o asimilas agora, entenderás case todo o que vén despois.

Nas miñas vivencias non se me amosa todo. Algunhas imaxes aparecen completas e outras non. Algúns sentidos actívanse e outros quedan bloqueados. Podía cheirar a madeira queimada, pero non o sangue. Vía a parte superior dun oficial, nunca o seu corpo enteiro. Non podía xirar o pescozo. Non vía o resto da miña familia.

Durante moito tempo interpretei todo aquilo como fallos meus: falta de nitidez, pouca capacidade de visualizar, medo. Ata que empecei a preguntar. Cando, xa na fase de transcrición, lanzaba internamente preguntas do tipo «por que non podo ler isto?, por que non podo ver aquilo?», empezaron a chegarme visións distintas: palabras que parecían escritas nun documento con fondo negro e letra branca, aparecendo e desaparecendo de forma intermitente, coma un tic. E a palabra era sempre a mesma:

Enerxía. Enerxía. Enerxía.

De aí naceu o modelo que o ordena todo. A vivencia funciona como un optimizador: non busca a completitude, busca a eficiencia simbólica. O seu principio é conseguir o máximo significado co mínimo gasto enerxético. Non reconstrúe toda a escena; selecciona só aquilo que contén a verdade emocional ou espiritual necesaria.

Disto derívase algo fermoso que quero que reteñas: a ausencia tamén é información. Que non vexa a alguén non significa baleiro. Que non poida cheirar algo non é unha incapacidade, senón unha selección. Cada falta responde a unha pregunta: que consumiría amosar iso? Que recibiu esa enerxía no seu lugar? Que ensinanza protexía esa omisión?

E a enerxía non se reserva só para a dor. Na vivencia da nena cuxo pai marcha á guerra non puiden ver a ninguén máis da miña familia, e agora sei por que: toda a enerxía tiña que ir a outra cousa. Á sensación do meu pai erguéndome moi alto, ás miñas perniñas xirando cara ás miñas costas, ao formigo no peito e a un riso infinito. Foi a felicidade máis grande que sentín en todas as miñas vivencias. A enerxía tamén protexe o esencial.

Co tempo distinguín varias funcións: enerxía de visualización, sensorial, emocional, narrativa, de acción e de recarga. Mesmo a tatexeza, ese curtocircuíto que me dá cando Puy me pide algo, parece ser un sinal de que necesito recargarme nun plano intermedio antes de poder continuar.

E entón chega o salto que o cambia todo, e que xa non fala de regresións senón da miña vida. Se nas vivencias a enerxía nunca se malgasta, se se reserva sempre para o esencial, por que gastei eu anos da miña enerxía vital sostendo aquilo que me estaba a destruír? Aguantar, xustificar, resistir, non romper, non actuar.

Aprender a dicir non é tamén unha forma de economía da enerxía: retirala do que se volveu profundamente negativo e reservala para o que debo protexer. A miña dignidade, a miña saúde e o meu futuro.

Concepto clave

Unha vivencia non amosa todo o posible: amosa aquilo para o que hai enerxía, aquilo que pode transformar e aquilo que o sistema pode soster sen romperse. E o seu corolario práctico: se unha información esixe danar o descanso, a saúde ou a estabilidade, non se está integrando correctamente.

O que segue é a maneira en que a alma se me representou durante unha das sesións. Cóntoo como unha experiencia espiritual e simbólica; non como unha descrición demostrada da estrutura do universo. A imaxe que recibín representábame a alma como algo non limitado a unha soa biografía: esa é a comprensión espiritual que extraín, non unha descrición factual que poida demostrar cientificamente.

Nunha das sesións desvieime do que Puy me pedía e preguntei pola miña conta algo que levaba toda a vida dentro: preguntei polo alma.

Amosóuseme un libro de tapas brancas, aínda que non dun branco uniforme. Tiña moitas páxinas, e cada páxina levaba un marcador parecido a unha esfera amarelenta e transparente. Esas esferas movíanse moi rápido dunha páxina a outra.

Explicóuseme que a natureza do alma non é o que entendemos aquí, no plano físico, e que non poderiamos comprender todo o seu concepto. Pedín un símil, e déronmo: cada unha desas páxinas representa unha porción da alma. Unha delas é a que está vivindo no plano físico. O resto son outras porcións que están noutros planos, outros universos ou outras dimensións.

Non se trata exactamente de espazo-tempo, nin de multiverso entendido de forma simple. O que puiden entrever foi outro símil: imaxina que puideses viaxar no tempo co dial dunha radio analóxica, movéndoo adiante e atrás. Ese concepto é demasiado sinxelo. Agora imaxina que o dial non é unha liña, senón unha esfera; e que esa esfera non ten dimensión fixa: é infinita. Pode caber entre as túas mans ou ser tan grande coma un planeta. Mover un punto dentro desa esfera ubícate nalgún sitio: a Terra agora, a Terra noutra idade, ou outro tipo de universo distinto.

Aquilo encaixou con algo que lera. En libros de psicólogos que utilizan a hipnose de regresión clínica, moitos pacientes que chegaban ao momento de desencarnar e pasaban cara á luz sorprendíanse ao atoparse alí con xente que aínda estaba viva no plano físico. Unín esa lectura co que acababan de transmitirme e sentín que o entendía: a nosa alma non está atada en exclusiva ao noso corpo.

E encaixou tamén con outra lectura que me intrigara durante anos. Un libro propoñía unha explicación especulativa dos déjà-vu mediante mundos paralelos e conceptos tomados da física cuántica: un déjà-vu podería ser un recordo que chega á nosa conciencia actual desde outro eu, doutro mundo paralelo, que viviu a mesma experiencia uns segundos ou uns minutos antes. Ese outro eu xurdiría dunha decisión binaria —«caso ou non caso con esta persoa?»—: no instante en que a pregunta se abre xeraríanse dous universos, un por cada resposta, e ambas as vidas poderían entrecruzarse nalgún momento de forma moi sutil. Aquela lectura impresionárame e puido formar parte do material co que a miña mente construíu a escena. Non presento esa explicación como un resultado establecido da física: menciónoa porque estaba na miña memoria e porque influíu na maneira en que interpretei o que vin.

Xunto a isto aparecen outras nocións que irei usando e que convén que coñezas.

Dentro do marco espiritual destas vivencias, chámolle plano astral a aquel no que, segundo esa lectura, aparecemos todos unha vez que desencarnamos, e onde permanecemos un tempo ata que a alma remata de quitarse as capas, o casulo da vida terreal que tivemos. Non o presento como un plano de existencia demostrado.

Dentro da mesma lectura aparecen as entidades. Nunha sesión, a resposta que experimentei foi que había entidades que se nutrían do meu odio; vívoo así, dentro da escena, e non como unha constatación externa. Segundo determinadas lecturas espirituais, e tamén segundo psiquiatras que traballaron con regresión, outras serían seres desencarnados que en vida abusaron do tabaco, do alcohol ou do sexo, e que se achegan a quen practica esas mesmas condutas. E hai entidades burlonas, que simplemente se rin e che gastan unha broma. Recollo estas descricións como parte da linguaxe coa que ordeno a miña experiencia, non como feitos comprobados.

Na imaxe que recibín hai lugares onde non existen xerarquías nin rangos sociais como os entendemos aquí, pero si entidades superiores que dan instrucións e outras que as executamos; e onde, cando unha tarefa é demasiado complexa, varios seres se unen entre si e actúan coma un só ser.

E hai portais. Vin abrirse un no medio da nada, sen parede nin lugar físico que o sostivese, e ao outro lado había outro edificio. A mensaxe parecía clara: non fan falta naves espaciais coma as nosas para viaxar polo espazo ou polo tempo.

Queda unha última imaxe que quero deixarche aquí, aínda que a súa vivencia completa chegará máis adiante. Nunha regresión vin un planeta completamente desértico, sen unha soa folla, e dentro dunha maquinaria inmensa a un ser que procesaba millóns de datos por segundo fronte a unha luz azulada que eu sabía que era luz de información. Ao saír daquela estancia amosoume un artefacto, e cando Puy me preguntou que era, respondín sen pensalo: unha sementadora de vida. E despois dixen unha palabra: panspermia. A teoría de que a vida puido diseminarse polo universo facendo chegar aos planetas embrións que darían lugar, despois, a formas máis sofisticadas.

Recoñezo que eu xa lera sobre a panspermia, igual que lera sobre os Shemsu-Hor antes de atopalos. Non podo descartar que o meu subconsciente construíse a escena con materiais que xa estaban en min. Volve o pacto do primeiro capítulo: non o afirmo nin o nego.

Prudencia

Eu xa lera sobre os Shemsu-Hor e sobre a panspermia antes de atopalos dentro. Iso non invalida a vivencia, pero obriga á prudencia: o material puido estar xa en min.

Se tivese que resumir nunhas poucas páxinas todo o que aprendín, sería isto. Non che pido que o asimiles do todo agora; cada unha desprégase, coa súa historia e a súa dor, máis adiante. Só quero que saibas cara a onde imos: cinco ensinanzas centrais e catro aprendizaxes que as atravesan.

Primeira: dicir non, e dicilo a tempo. Cando saín da regresión na que fun un oficial que obedeceu ordes atroces, dixen que a ensinanza era «saber dicir que non». Pareceume ridículo. Un espera vir a este plano con deberes máis elevados, con algún poder metafísico, non con algo tan mundano. Pero era exactamente iso. E hai un matiz que o volve terrible: non abonda con poñer o límite, hai que poñelo antes de que o dano sexa irreversible. Naquela vida as miñas mans xa estaban manchadas de sangue cando quixen negarme. Aínda que me executasen igualmente por negarme desde o principio, polo menos as miñas mans estarían limpas.

Segunda: perdoarse. Non toda culpa corresponde a unha responsabilidade real. Fun un neno que meteu unha serpe na casa coma se fose un xoguete, e aquela serpe matou a miña nai. Pasei unha vida enteira dobrado baixo o peso dun accidente. A ensinanza chegou ao final, sendo xa un ancián sentado baixo unha árbore agardando a morte: debía perdoarme. Todo o que pertence a ese corpo queda aí. A compaixón que Cristo me ensinou a dirixir cara aos demais tamén debe dirixirse cara a un mesmo.

Terceira: soltar. Na vivencia fun unha nena que vía marchar o seu pai á guerra coa certeza de que non volvería. A escena deixoume unha comprensión espiritual moi forte: a vida representóuseme como un capítulo dentro de algo maior e o amor como algo que non quedaba esgotado por unha despedida. Esa é a miña lectura e non a podo presentar como unha certeza sobre o que ocorre despois da morte.

Hai, porén, unha ensinanza que non depende de aceptar esa interpretación: unha perda pode quedar fixada no instante en que comprendemos que algo non volverá ser como antes. Soltar non significa esquecer nin deixar de amar. Significa deixar de esixir que a realidade regrese a unha forma que xa rematou e aprender a levar o vínculo, o recordo ou o amor doutra maneira.

Cuarta: amar sen posuír. O apego di «necesítote», «sen ti non podo vivir»; intenta atar a outra persoa e converter a súa presenza nunha condición para a nosa estabilidade. O amor verdadeiro mira de fronte ao corazón do outro. Ás veces amar significa deixar marchar, e mesmo aceptar que esa persoa atope xunto a outra a felicidade que xa non atopaba contigo. E diso derívase algo que me doe ver ao meu redor: a vida non debería converterse nunha sala de espera na que permanecemos sentados ata que apareza unha parella, nin deberiamos considerarnos incompletos mentres tanto. Cando o amor chegue, terá que atoparnos vivindo.

Quinta: o cariño. Amar non consiste só en sentir algo dentro dun mesmo. O amor que non se manifesta pode existir dentro dunha persoa, pero dificilmente poderá ser recoñecido por quen necesita recibilo. Por iso o cariño non é un elemento secundario nin unha expresión superficial: é a maneira en que o amor se aproxima ao outro, se volve visible e pode ser sentido. O cariño é achegarse. É acudir. É facerlle saber ao outro que foi visto. Eu séino ben, porque o recordo máis antigo que conservo da miña vida é o de estar só no meu berce, agarrado aos barrotes, agardando a que alguén viñese.

Catro aprendizaxes que atravesan as cinco ensinanzas

Primeira: aprender a convivir con non saber. Non todas as preguntas teñen unha resposta accesible. Non sei que foron exactamente as miñas regresións e tiven que aprender que a incerteza non invalida a experiencia. Na vida cotiá ocorre o mesmo: quizais nunca saibamos por que alguén actuou de determinada maneira, que tería ocorrido de elixir outra opción ou que nos agarda despois dunha perda. Madurar tamén consiste en non encher cada baleiro cunha certeza inventada.

Segunda: escoitar o corpo antes de construír unha explicación. Moitas das miñas experiencias comezaron na gorxa, no peito, nas mans ou no estómago antes de converterse en palabras. Esta observación pode trasladarse a calquera vida: antes de analizar por que estamos anoxados, asustados ou tristes, podemos deternos e recoñecer que está a ocorrer fisicamente. O corpo non resolve por si só a interpretación, pero pode avisarnos de que algo merece atención.

Terceira: coidar os recursos propios. Eu explíqueino mediante a idea de economía da enerxía. O lector pode entendelo nun sentido espiritual ou simplemente humano: dispomos de atención, forzas físicas e recursos emocionais limitados. Unha vida dedicada a soster indefinidamente situacións destrutivas remata pasando factura. Descansar, pedir axuda e poñer límites tamén son formas de coidar aquilo co que temos que seguir vivindo.

Cuarta: sensibilidade non significa autosacrificio. Durante anos confundín en ocasións comprender os demais con soportar demasiado. Ser sensible pode axudarnos a escoitar, percibir e coidar, pero non obriga a aceptar calquera carga. A sensibilidade necesita discernimento e límites para non converterse nunha forma de abandono dun mesmo.

As cinco ensinanzas centrais seguen apuntando nunha mesma dirección: hai cousas que reteñen —o si que non soubemos negar, a culpa antiga, a perda que se fixa, o apego que ata— e necesitamos aprender a relacionarnos con elas doutra maneira. As catro aprendizaxes transversais engaden o método: tolerar a incerteza, escoitar o corpo, coidar os nosos recursos e protexer a sensibilidade con límites.

Para asimilar

Ningunha destas ensinanzas me chegou como un consello moral. Todas chegaron encarnadas nunha escena, cun corpo que as sentía. Quizais por iso non se esquecen.

Cando relacione música, ritmo e estados de conciencia, fareino como unha hipótese persoal e unha observación da miña experiencia. Unha medición musical pode describir un patrón rítmico, pero non demostra por si soa unha causalidade terapéutica nin converte unha canción occidental nunha práctica xamánica en sentido técnico.

Desde moi novo gustoume o rock, porque o vía como unha música con garra, capaz de elevar o meu espírito. No meu grupo de amigos todos apreciaban a calidade dunha guitarra ou dun baixo. A min, en cambio, chamábanme a atención as baterías.

Durante toda a miña vida, sen darme conta, analicei a percusión de cada grupo que oía. A batería marca o compás; probablemente sexa a espiña dorsal da canción, aínda que non todo o mundo o entenda así.

Unha das primeiras respostas que me chegou pola canle contestaba a esa pregunta antiga: por que me gustan máis as baterías ca calquera outro instrumento? A resposta foi sinxela:

É un instrumento chamánico.

Só iso. Coma se se me obrigase a razoar o porqué dunha resposta que, no fondo, eu xa coñecía.

E aquí ocorreu algo que me segue a asombrar. Quixen comprobalo. Separei a pista de batería de Alive and Kicking, de Simple Minds —esa canción que me eleva o espírito desde sempre— e pedín axuda para medila, porque eu non son músico. O resultado foi que o clímax da peza acada uns 4,1 golpes por segundo, e ese número cae xusto dentro do rango clásico do tamborileo chamánico, de 4 a 4,5 golpes por segundo, asociado á banda cerebral theta. O momento en que a peza se sente máis extática é exactamente aquel en que a súa densidade de golpes toca a velocidade do tambor do chamán.

Con honestidade: tecnicamente esa batería non é chamánica. O tambor chamánico puro é un pulso monótono, sen estrutura, sostido quince minutos ou máis, deseñado para non ser música senón ferramenta. O meu é unha canción. Pero funcionalmente tira das mesmas panca. E hai un argumento que me convenceu: os expertos lembran que o contexto cultural manda, que se abondase o ritmo media África estaría en transo todo o ano. Pois ben: se o contexto cultural manda, entón para nós, occidentais europeos, esta batería pode ser perfectamente chamánica.

Máis tarde descubrín que a música tiña aínda outra función, distinta do transo. Escoitándoa especialmente sensible, sentín como o meu corpo empezaba a encherse de enerxía, sobre todo no peito. Comprendín que aquela batería podía funcionar como un xerador: unha carga adicional antes de afrontar unha regresión, ou quizais para soster a recepción da canle.

E logo están as cancións que empezan a soar na miña cabeza e non paran, ata que comprendo que viñan dicirme. Cando a ensinanza se recibe, deixan de soar.

Idea central

O ritmo ordena o corpo, a respiración e a emoción. Por iso a resposta que recibín non foi musical, senón espiritual. E hai un detalle que uso como compás: cando a ensinanza dunha canción foi recibida, a canción deixa de soar na miña cabeza.

Ao longo do libro citarei constantemente unha muller, e é xusto que cha presente antes.

Pema Chödrön é unha monxa budista e mestra de meditación, discípula de Chögyam Trungpa Rimpoché. Os seus libros acompañáronme durante toda a enfermidade. Os seus ensinos son fermosos, pero empregan unha retórica oriental moi densa, que hai que «mastigar»; por iso quixen recoller aquí, nunhas poucas páxinas, aqueles conceptos seus que máis me sostiveron, ao alcance de calquera persoa que atravese un proceso de sanación.

Estes son os conceptos seus que necesitas para seguirme:

Bodhichitta. Significa corazón nobre ou corazón esperto. É ese lugar tenro e sensible que todos levamos dentro. Así como a manteiga xa está contida no leite e o aceite na semente de sésamo, esa bondade xa está en cada persoa desde o principio. E por moi crueis ou mesquiños que teñamos sido, nunca se perde: é coma unha xoia enterrada un millón de anos que, ao sacala á luz, brilla intacta.

Maitri. A amorosa bondade; a amizade incondicional cara a un mesmo. Pema explícaa coa imaxe dun paxaro nai que coida as súas crías. Cando lle preguntan se somos a nai ou o pitiño, responde que somos os dous á vez.

Tonglen. Tomar e dar. Dálle a volta ao noso instinto: ao inhalar, acollemos a dor; ao exhalar, enviamos alivio e frescura. Fai falta valor para practicalo, e ao practicalo infúndenos valor.

Impermanencia. Nada é estático; todo é pasaxeiro. Sabémolo coa cabeza, pero por dentro resistímonos.

Samsara. O costume de fabricar sen descanso pequenas zonas de seguridade ás que aferrarnos, que se derruban unha e outra vez, e na reconstrución das cales gastamos a vida enteira.

O guerreiro compasivo. Non é un guerreiro que fire. E non sobe a montaña para deixar atrás o sufrimento: baixa cara a el. É como escalar unha montaña cuxo cume apunta cara á terra.

As catro calidades ilimitadas. Amor, compaixón, alegría e ecuanimidade. Chámanse ilimitadas porque, adestradas, non teñen fronteiras.

Prajna. A sabedoría; a máis importante das seis paramitas, porque sen ela as outras poden usarse para nos sentirmos mellores ca os demais.

Empezar xusto onde estás. Non fai falta agardar a ser mellor persoa para practicar.

A escoita compasiva. Cando alguén chega airado ou angustiado, ofrecerlle un espazo de escoita, sen xulgar, pode calmalo. Non sempre resolve a causa —parécese ao médico que apacigua o síntoma sen buscar a orixe—, pero moitas veces é a única porta que queda aberta. Eu useina, e tamén sentín o seu límite: non se pode axudar a quen non quere axuda.

E unha imaxe que o resume todo: unha muller foxe duns tigres, chega ao bordo dun cantil e descende agarrada a unha herba trepadora; abaixo hai máis tigres, e un rato empeza a roer a rama. Entón ve, ao seu lado, un acio de amorodos. Colle un, lévao á boca e saboréao con calma. Tigres arriba, tigres abaixo: esa é sempre a nosa situación. E no medio está este instante, que pode ser o único amorodo que probemos.

Para asimilar

Empezar xusto onde estás. Non fai falta ser mellor persoa, nin estar máis tranquilo, nin ter entendido nada aínda. O punto de partida sempre é este, e sempre serve.

Ata aquí explíqueiche como intento comprender o que me ocorreu. Agora quero darlle a volta ao libro.

Porque existe unha obxección razoable: quizais ti nunca teñas unha regresión. Talvez non che interese tela. Pode mesmo que non creas en vidas anteriores, en planos astrais nin en ningunha das interpretacións espirituais que aparecen nestas páxinas.

Aínda así, as ensinanzas poden servirche.

Eu necesitei escenas extraordinarias para mirar algunhas cousas que estaban diante de min: que non sabía poñer límites a tempo, que podía cargar durante anos con culpas que necesitaban outra mirada, que confundía en ocasións amar con reter, que o meu corpo avisaba antes de que a miña cabeza quixese escoitar e que a miña sensibilidade, sen coidado, podía converterse en esgotamento.

Ti non necesitas ver un océano escuro, un templo dourado nin converterte nun oficial doutra época para facerche as mesmas preguntas.

A ferramenta pode resumirse así: situación → emoción → comprensión → integración. É a mesma estrutura coa que aprendín a ler as miñas regresións, trasladada á vida cotiá.

Primeira capa: a situación

Empeza por aquilo que está a ocorrer realmente. Non por toda a explicación que a túa mente constrúe arredor, senón polos feitos que podes describir da maneira máis sinxela posible.

«O meu traballo desbórdame.» «Rematou unha relación.» «Perdín a alguén.» «Cústame dicir que non.» «Sosteño unha culpa desde hai anos.» «Síntome só.» «Teño medo de tomar unha decisión.»

Non fai falta converter aínda a situación nunha teoría sobre quen es. Primeiro mira.

Segunda capa: a emoción e o corpo

Despois pregunta que sentes. Medo. Tristeza. Rabia. Culpa. Vergoña. Soidade. Alivio. Confusión.

E, se podes, dá un paso máis: onde o sentes? Quizais o peito se peche. Pode que a gorxa se tense. Talvez apareza un baleiro no estómago. As mans poden poñerse inquietas. Os ombreiros endurécense. A respiración cambia.

Non se trata de diagnosticarte mirando o corpo nin de supoñer que cada sensación contén unha mensaxe oculta. Trátase de concederlle uns segundos á experiencia antes de enterrala baixo explicacións.

Moitas veces a historia empeza despois: «Non poderei.» «Todo é culpa miña.» «Teño que aguantar.» «Se me deixa, non valo.» «Se digo que non, decepcionarei a todo o mundo.»

Cando esas frases aparecen, xa estamos a entrar na terceira capa.

Terceira capa: a comprensión

Aquí non buscamos unha revelación espectacular. Buscamos unha frase suficientemente honesta.

«Estou a aceptar demasiado por medo ao conflito.» «Estou a confundir culpa con responsabilidade.» «Non quero aceptar que algo rematou.» «Estou a agardar que outra persoa resolva o meu medo a estar só.» «Estou esgotado e levo meses tratando o esgotamento coma se fose unha obriga.» «Quero coidar, pero estou a empezar a abandonarme a min mesmo.»

A comprensión útil adoita ser máis sinxela que a historia que a rodea. E convén manter unha precaución: comprender algo non significa ter descuberto automaticamente toda a causa do que nos ocorre. Unha explicación pode ser provisional e aínda así axudarnos.

Cuarta capa: a integración

Esta é a parte que máis me importa. Que cambia agora? Non dentro dunha teoría. Na túa vida.

Quizais a integración sexa pedir axuda. Dicir que non a unha tarefa. Concertar unha cita cun profesional. Deixar de enviar unha mensaxe. Pedir perdón. Durmir. Falar con alguén. Escribir unha decisión. Aceptar que unha relación rematou. Deixar de castigarte por algo que non podías controlar. Poñer unha data a un límite que levas meses adiando.

A integración pode ser pequena. De feito, adoita empezar así. Unha ensinanza que non modifica nada pode ser interesante. Unha ensinanza que cambia unha conduta empeza a formar parte da vida.

Un exemplo: o traballo

Imaxina que levas meses sobrecargado. Situación: cada semana aceptas novas responsabilidades aínda que xa non as podes soster. Emoción e corpo: medo a decepcionar, presión no peito, tensión cando chega un correo novo. Comprensión: «Estou a dicir si porque temo as consecuencias de poñer un límite.» Integración: documentas a carga, pides axuda de maneira formal e rexeitas unha responsabilidade concreta que non podes asumir.

Nada disto necesita unha regresión. A ensinanza de «dicir non e dicilo a tempo» xa está a traballar.

Un exemplo: unha perda

Situación: unha persoa que formaba parte da túa vida xa non está. Emoción e corpo: tristeza, baleiro, opresión na gorxa. Comprensión: «Unha parte de min segue a intentar que a realidade volva ser como antes.» Integración: permites o loito, buscas apoio, conservas o que queres lembrar e empezas pouco a pouco a construír unha vida na que o vínculo pode ter outra forma.

Non necesitas crer que volverás atoparte con esa persoa noutra existencia para traballar coa necesidade de soltar. Se tes esa fe, pode acompañarte. Se non a tes, a ensinanza segue aí.

Un exemplo: unha relación

Situación: unha relación rematou ou volveuse daniña. Emoción e corpo: medo, nostalxia, ansiedade, soidade. Comprensión: «Estou a confundir amar con conseguir que a outra persoa permaneza.» Integración: respectas o final, deixas de realizar unha conduta destinada a reter e empezas a reconstruír unha parte da túa vida que xa non depende exclusivamente do vínculo.

Amar sen posuír deixa entón de ser unha frase bonita. Convértese nunha conduta.

Varias portas para facer este traballo

Non existe unha única maneira de integrar unha experiencia.

A psicoterapia pode axudarnos cando necesitamos comprender patróns, atravesar un loito, traballar un trauma, ordenar ansiedade, revisar condutas repetitivas ou recibir apoio durante unha crise.

A escritura reflexiva permite separar feitos, emocións, interpretacións e decisións. Moitas páxinas deste libro naceron precisamente así.

A meditación e a atención ao corpo poden ensinarnos a permanecer uns minutos cunha experiencia antes de reaccionar automaticamente.

As persoas de confianza poden ofrecer escoita, perspectiva e compañía. Ás veces unha conversa honesta evita que unha historia interior se converta nun mundo pechado.

A práctica espiritual, para quen a teña, pode proporcionar un marco de sentido, compaixón, oración, meditación ou reflexión sobre a vida e a morte.

As sesións de exploración da conciencia, incluída a experiencia que eu denomino regresión, poden interesar a algunhas persoas. Non son necesarias para utilizar as ensinanzas deste libro e non deben presentarse como substituto automático dunha psicoterapia ou dun tratamento sanitario. Se alguén decide exploralas, considero importante facelo con información suficiente, con liberdade para deterse e con acompañamento responsable.

O que unha regresión non debe decidir por ti

Unha escena interior pode conmover profundamente. Iso non a converte nunha proba externa.

Se durante unha sesión aparece unha persoa coñecida facendo algo que non lembras da túa vida ordinaria, non deberías acusala baseándote unicamente nesa escena. Se aparece unha explicación sobre unha enfermidade, non deberías abandonar unha avaliación ou un tratamento médico por iso. Se xorde unha suposta memoria que modifica de maneira drástica a túa biografía, convén manter prudencia e diferenciar o experimentado daquilo que se pode corroborar.

A exploración interior pode abrir preguntas. Os feitos externos necesitan comprobación externa.

Cando a axuda profesional debe ir primeiro

Hai momentos nos que intentar comprender pola nosa conta non é suficiente. Se o sufrimento resulta insoportable, se aparecen pensamentos de facerse dano, se existe unha perda importante de contacto coa realidade, se o consumo de alcohol ou doutras substancias está fóra de control, se un trauma se reactiva de maneira intensa ou se os síntomas impiden desenvolver a vida cotiá, a prioridade debe ser recibir atención profesional.

Pedir axuda non contradí ningunha busca espiritual. Pode ser precisamente a forma máis responsable de continuala.

Un exercicio para o lector

Elixe unha situación actual que te estea a facer sufrir e escribe catro apartados.

1. Situación. Que está a ocorrer realmente? Intenta describir feitos antes que interpretacións.

2. Emoción. Que sentes? Onde aparece no corpo?

3. Comprensión. Que frase sinxela parece quedar cando eliminas explicacións innecesarias? Non busques unha teoría total. Busca algo que poidas mirar con honestidade.

4. Integración. Que acción pequena e concreta podería expresar esa comprensión durante os próximos días?

Despois engade unha quinta pregunta: necesito axuda para facer isto? Se a resposta é si, esa tamén é unha ensinanza.

Para asimilar

Non necesitas vivir as miñas escenas para utilizar o que deixaron. A miña regresión pode ter sido o lugar onde eu aprendín a dicir non. O teu lugar pode ser unha reunión de traballo. Eu puiden atopar unha ensinanza sobre a culpa na imaxe dun neno e unha serpe. Ti podes atopala ao mirar unha decisión antiga coa información que realmente tiñas entón. Eu aprendín algo sobre soltar vendo unha nena despedirse do seu pai. Ti podes aprendelo atravesando un loito, unha separación ou o final dunha etapa.

A escena pertence a quen a vive. A ensinanza pode viaxar. E cando chega á vida cotiá e cambia a maneira en que tratamos os demais e a nós mesmos, deixa de ser unha curiosidade. Empeza a converterse en camiño.

Xa tes as claves e acabas de ver como levalas á túa propia vida. A partir de aquí entramos no territorio, e farémolo devagar, tema por tema.

Lembra algo antes de continuar: non necesitas atopar nas túas propias experiencias unha réplica das miñas. Cando remates unha vivencia, volve sempre ás catro capas —escena, emoción, ensinanza e integración— e despois fai o movemento inverso: pregúntate que situación da túa propia vida se pode beneficiar desa mesma ensinanza.

Na segunda parte están as regresións, tal e como ocorreron e tal e como as escribín: o océano de escuridade, o neno e a serpe, a nena da pradaría; a vivencia asiática militar onde aprendín a dicir non; e a sesión na que crucei un portal e me atopei cos Shemsu-Hor.

A terceira parte entra a fondo na canle e na sensibilidade: de que está feita, que a potencia, que a dana, e por que creo que é a ferramenta que fai posible todo o demais.

A cuarta parte desenvolve a economía da enerxía: o modelo completo, coas súas funcións, as súas ausencias e as súas recargas. É a parte máis analítica do libro, e tamén a que máis me axudou a comprenderme.

A quinta parte está dedicada á música: a análise da batería, a canción como carga enerxética e as cancións que chegaron como mensaxes.

A sexta parte é a máis íntima. Son as meditacións sobre o amor, o apego, o cariño e a impermanencia que naceron durante este proceso de recuperación e sanación.

Un último consello, e con el déixote entrar: non leas buscando probas. Le buscando a ensinanza. As probas non as teño. A ensinanza, si.

Conciencia expandida. Expresión utilizada polo autor para describir o estado experimentado durante determinadas sesións acompañadas. Non se presenta neste libro como unha categoría clínica estandarizada. Nese estado apareceron imaxes, emocións, sensacións e asociacións cuxa natureza última o autor mantén aberta.

Regresión. Nome utilizado neste libro para determinadas vivencias guiadas xurdidas durante as sesións de conciencia expandida. Algunhas remitiron a recordos desta vida e outras foron experimentadas como escenas doutras vidas ou planos. O libro non presupón que estas últimas constitúan recordos históricos demostrados.

Camiño do medio. Postura do autor ante todo o vivido: nin afirmar que é literal nin negalo; soster ambas as posibilidades e quedar coa ensinanza.

Canle. Nome que o autor dá á aparición espontánea de frases breves, imaxes, intuicións ou símbolos que experimenta como información recibida. O termo describe a súa vivencia e non pretende demostrar unha comunicación externa.

Recalibración. Termo industrial que define a optimización dunha maquinaria. Nome que se lle deu ao proceso de reordenación interna que o autor atravesa.

Economía da enerxía. Modelo interpretativo persoal co que o autor organiza a sensación de que as vivencias seleccionan unhas imaxes, emocións ou accións e omiten outras. Non se presenta como unha magnitude física medida nin como un mecanismo científico establecido. Na súa tradución práctica, lembra que a atención, o esforzo e os recursos físicos e emocionais son limitados.

Optimizador. Lóxica interna da vivencia: máximo significado co mínimo gasto enerxético. O seu principio non é a completitude, senón a eficiencia simbólica.

Integración. Paso no que unha experiencia ou unha ensinanza se traduce na vida presente mediante unha decisión, un límite, un cambio de conduta, unha petición de axuda, un perdón ou unha nova forma de relacionarse co ocorrido. A integración amosa o efecto da experiencia; non demostra a súa orixe literal.

Interpretación. Explicación que damos a unha imaxe, emoción ou experiencia. Neste libro distínguese deliberadamente da experiencia mesma: que algo se sinta con intensidade non converte automaticamente a súa interpretación nun feito.

Cariño. A forma en que o amor se achega ao outro e se volve visible: acudir, acompañar, facerlle saber que foi visto. Sen el, o amor pode existir e non chegar a ser recoñecido.

Escoita compasiva. Práctica de ofrecer a quen sofre un espazo de escoita sen xuízo. Alivia, aínda que non sempre acade a causa.

Sementadora de vida. Artefacto visto nunha regresión e nomeado espontaneamente polo autor; asociado por el á panspermia.

Plano astral. Concepto pertencente ao marco espiritual utilizado polo autor para interpretar algunhas das súas vivencias. Non se presenta como un plano de existencia demostrado empiricamente.

Desencarnar. Morrer no plano físico; abandonar o corpo.

Panspermia. Teoría segundo a cal a vida puido diseminarse polo universo, chegando aos planetas en forma de embrións que darían lugar despois a formas máis sofisticadas.

Bodhichitta. Corazón nobre ou esperto; a bondade tenra que xa está en cada persoa e que nunca se perde.

Maitri. Amorosa bondade; a amizade incondicional cara a un mesmo.

Tonglen. Práctica de tomar e dar: inhalar a dor propia e allea, exhalar alivio e frescura.

Samsara. O ciclo de sufrimento que nace de fabricar zonas de seguridade e buscar a felicidade onde non está.

Impermanencia. Característica da existencia: nada permanece, todo cambia.

Apego. Necesidade de reter alguén xunto a un; distínguese do amor, que mira de fronte ao corazón do outro.

Entramos no territorio. O que segue son as tres sesións, contadas tal e como as vivín e as escribín despois, coas súas dúbidas e as súas lagoas.

Verás aquí, xa en carne viva, todo o que anunciaban as claves: a conciencia expandida, as resistencias do corpo, as entidades que interfiren, a enerxía que se administra soa e as ensinanzas que aparecen ao final de cada vivencia como quen deixa unha nota sobre a mesa.

Lembra o pacto: nin crer nin negar. Queda coa ensinanza.

Audio desta sección

Nesta sesión producíronse tres vivencias claramente diferenciadas. A primeira non foi exactamente unha vida pasada, senón un espazo estraño, coma unha dimensión intermedia ou un lugar de tránsito. A segunda parecía corresponder a unha vida oriental, marcada pola culpa pola morte dunha nai. A terceira levoume a unha escena en Estados Unidos, durante unha guerra, onde eu era unha nena que vía marchar o seu pai ao campo de batalla.

Primeira fase: o océano escuro e a negación do acceso

Ao comezo da sesión, negábasenos explorar en vidas pasadas. Era coma se houbese unha resistencia, unha interferencia ou unha barreira que impedía avanzar con normalidade. Eu atopábame nunha especie de medio estraño, difícil de describir, coma se estivese noutra dimensión, outro espazo ou mesmo outro tempo.

Por buscar un símil, era como estar dentro dun océano de noite, pero cun fondo espeso, parecido ao chocolate. Non era un océano normal. Os meus pés estaban afundidos naquela substancia escura e viscosa, e cando Puy me pedía que me movese, eu non podía camiñar. Era coma se o chan me retivese.

Cando Puy preguntaba por que estaba ancorado nesa zona de escuridade, cuxo chan era coma chocolate, a sensación que tiña era que debía pasar alí algún tempo. Impuxérame unha entidade superior que debía permanecer alí durante un tempo, ata que algo cambiase no meu ser ou ata que rematase de reflexionar sobre algo que fixen nun punto do pasado.

De cando en vez vía pasar luces pola superficie. Eran luces raras, coma escintileos que cruzaban por enriba daquel océano nocturno, aínda que non se comportaban coma unha luz normal. Puy insistía en que tratase de buscar unha porta de luz ou algún punto cara ao que moverme, pero había entidades que interferían en todo o que intentabamos facer.

Tamén tiven outra vivencia asociada a eses intentos de saír. Cada vez que Puy me pedía saír dos sitios tan escuros nos que estaba, e cando eu intentaba camiñar, vía unha imaxe coma dun skyline montañoso na que o sol empezaba a saír, pero detíñase e volvía poñerse rapidamente. Era como encadear un amencer cun anoitecer de forma continua. Todo o demais era escuridade, tétrica e triste. A interpretación simbólica que lle atopei días despois é que aquilo representaba intentos de saír de alí, pero sen ter aínda a enerxía suficiente para poder abordalo. Era coma se necesitase que alguén me dese a man para sacarme dunha gabia na que caera e poder saír dela.

Cada vez que Puy me preguntaba algo, aquelas entidades non querían contestar. Máis ben parecían querer que abandonase a sesión. Pedíanme que saíse, que deixase aquilo. Non sei con seguridade se foi nesta mesma sesión cando unha entidade externa me indicou que abrise lixeiramente os ollos para poder entrar mellor no estado de conciencia expandida, pero ese recordo queda asociado a esta primeira fase.

Nese espazo puiden ver un ser de luz. Todo arredor estaba rodeado de escuridade. Era un ser xigante, co pelo moi, moi longo, pero sen rostro. Era coma se detrás do pelo non houbese nada. Irradiaba moita luz, aínda que non era unha luz con escintileos. Era unha presenza luminosa, inmensa, silenciosa e estraña.

Cando Puy me preguntou polas miñas sensacións, apareceu con moita forza a sensación de odio. A resposta que se me deu foi que había entidades que se alimentaban dese odio. Eu tiña que permanecer naquel océano durante un espazo de tempo ilimitado. Non se vivía exactamente como un castigo, senón máis ben como unha especie de lugar de reflexión ou espera. Debía deixar pasar un tempo antes de poder avanzar ao seguinte ciclo da miña evolución. Non quedaba claro se ese seguinte ciclo era volver encarnar ou se se trataba doutro tipo de evolución.

Despois apareceu algo parecido a unha gruta mariña. Puy foi quen provocou ou impulsou esa busca. Introducinme por aquela gruta, e a gruta remataba en luz. Tamén, nalgún momento desta primeira fase, cando Puy me pediu saír ou avanzar, puiden ver un canón xeolóxico. Era unha posta de sol sobre o canón, unha imaxe moi bonita. Agora paréceme probable que esa imaxe gardase algunha conexión coa terceira fase, a da nena en Estados Unidos.

Segunda fase: o neno oriental e a morte da nai

Despois desa primeira fase entramos nunha experiencia máis concreta. Ao principio, como me ocorre ás veces, o que vía era unha imaxe fixa, coma unha fotografía.

Apareceu unha muller moi bela, oriental, co pelo moi longo. Estaba en crequenas sobre un estanque. A auga era clara e no fondo había vexetación. Ela mirábame con moitísimo cariño e amor. Lembro ver que tiña unha fermosa flor branca, grande, cos pétalos alongados rematados en punta, prendida na súa sen esquerda. Despois de varias preguntas de Puy, chegamos á conclusión de que moi probablemente aquela muller fose a miña nai nesa vida.

Pouco a pouco fun comprendendo que eu era un rapaz moi novo. Xa non era un neno pequeno, pero estaba deixando a nenez e entrando na adolescencia. Vestía cunha especie de quimono, con pantalón e parte superior. Era negro, e non parecía unha roupa humilde, senón un quimono rico, distinguido.

A xente que me rodeaba mirábame cunha mestura difícil de interpretar. Ao principio sentina como unha combinación de amor e odio, pero despois quedou máis claro que non era exactamente odio, senón reproche. Mirábanme con amor, pero tamén cunha especie de acusación silenciosa. Eu fora culpable de algo.

Puy pediume que tratase de averiguar que fixera mal. Nese momento puiden ver o rostro dun home. Non sei se era o meu pai ou o meu avó. Tamén me miraba con esa mesma expresión de amor e reproche. A súa imaxe cambiaba con rapidez: ás veces parecía un home novo e outras veces un home algo máis maior. Non podo interpretalo con seguridade, pero quizais iso indicase o paso do tempo e que a súa relación comigo, fose como pai ou como avó, mantivo sempre o mesmo ton: afecto mesturado con reproche.

Ese home levaba un tocado oriental. Non sei se era chinés ou xaponés. Cando Puy me preguntou a que se debía aquel tocado, díxenlle que pertencía a funcionarios de alto rango. Non sei se do emperador de China ou do emperador do Xapón, pero a sensación era clara: aquel personaxe masculino era un alto funcionario.

Entón apareceu a comprensión central desa vida: a miña nai morrera, e morrera por miña culpa.

Puy pediume que averiguase por que. Puiden visualizar unha escena no exterior dunha casa, quizais un patio. Alí había unha serpe. Era dun ton avermellado escuro, e ao longo do seu corpo tiña varias marcas ou saíntes brancos. A min, sendo neno, encantábanme ese tipo de animais. Empezamos a comprender que a morte da miña nai podía ter estado relacionada con aquela serpe.

Vin despois unha escena de enterro. Transportaban o corpo da miña nai en algo parecido a unha carruaxe, tirado por polo menos dous cabalos negros. A imaxe era solemne, dolorosa e cargada de culpa.

Máis adiante puiden visualizar outra escena, coma se fose outra fotografía. A miña nai estaba de costas a min, ou mellor dito, de costas ao punto desde o que eu observaba. Levaba unha especie de saia voluminosa. A serpe quedáralle enganchada na parte traseira do zanco esquerdo e mordíaa aí. A comprensión foi que eu introducira a serpe na casa coma se fose un xoguete, sen comprender o perigo. A morte da miña nai fora consecuencia dese acto infantil.

Despois daquilo eu sentíame profundamente culpable. Todo fora por miña culpa. Esa culpa parecía ter marcado toda aquela existencia.

Puy pediume entón que avanzase máis nesa vida. Vinme como un ancián oriental, nun bosque. Levaba un traxe típico, cruzado sobre o peito. Estaba calvo e tiña algo de barba. Sentía que o momento da miña morte estaba chegando. Dubidaba entre morrer na miña casa ou sentarme debaixo dunha árbore. Finalmente decidín sentarme baixo unha árbore e agardar alí a chegada da morte, que estaba moi próxima.

Puy pediume que fose ao momento da miña morte. Ela víame como un ancián oriental e indicoume que debía perdoarme a min mesmo. A ensinanza era que todo o que fora aquel home, aquel neno que se sentiu culpable pola morte da súa nai, debía quedar alí. Esa etapa xa pasara e non tiña por que seguir reflectíndose na miña existencia actual.

A frase esencial foi: todo o que pertence a ese corpo queda aí.

Ao morrer, a sensación era que debía perdoarme. Aquilo non fora realmente culpa miña. Fora un accidente. Eu era un neno e non tivera conciencia plena das consecuencias. A morte da miña nai fora terrible, pero non debía seguir cargando eternamente con esa culpa.

Terceira fase: a nena da pradaría e o pai que marcha á guerra

Na terceira fase eu era unha nena. Por buscar un símil, era coma unha nena de «A casa da pradaría». A miña casa estaba nunha colina, rodeada dun pasto suave e agradable. Eu levaba un vestido longo de nena e tiña o pelo con rizos, dunha cor clara. Non chegaba a ser louro, pero si un castaño moi, moi louro.

Ao principio estaba contenta e feliz porque vía o meu pai. O meu pai levaba unha gorra militar. Pola forma da gorra deducín que estabamos en Estados Unidos e que pertencía ao exército. Non sei se era do exército confederado ou do exército ianqui, aínda que a impresión máis forte era que podía tratarse dunha escena relacionada coa Guerra de Secesión.

O meu pai collíame polas axilas e erguíame do chan, como se ergue os nenos para facerlles un «aúpa». Xogaba comigo e eu ría. Sentíame moi contenta, moi feliz, moi unida a el. Ver o meu pai facíame sentir ben.

Pero de súpeto chegou unha sensación moi negativa. O meu pai íase. Tiña que regresar ao campo de batalla. Viñera vernos, aínda que na escena eu só puiden verme a min. Non puiden ver se tiña irmáns, irmás ou nai comigo.

Entón invadiume un sentimento profundo de tristeza. O meu pai baixaba pola ladeira e marchaba de novo á guerra. Eu sentía, cunha certeza absoluta, que xa non o ía volver ver máis. E así foi. Aínda que era unha nena, sabía que o meu pai non ía regresar.

Cheo de rabia e dor, subín correndo a outra colina que había ao lado da miña casa. Mentres subía, oía a columna do exército desprazarse preto da casa. O meu pai íase unir a eles. Lembro que aquela columna levaba unha banda musical. A música soaba perfectamente. Era unha canción do exército, unha melodía que lembro ter oído nalgunha das moitas películas de Hollywood de tipo western ou relacionadas coa Guerra de Secesión.

Mentres aquela música soaba, era coma se o volume aumentase e se metese dentro dos meus oídos. Dos meus ollos saían moitísimas bágoas. Asomábame á colina e vía a columna militar avanzando. Sabía que o meu pai se ía e que non volvería nunca máis.

Aí cortouse esta terceira fase.

Reflexión final da sesión

Esta sesión parece articularse arredor de varias emocións moi potentes: odio, culpa, reproche, perda, tristeza e necesidade de perdón.

Na primeira fase, a imaxe do océano escuro con fondo espeso fala dun estado de bloqueo ou retención. Non había movemento posible. Os pés estaban afundidos e as entidades interferían. A emoción predominante era o odio, e a información recibida sinalaba que había entidades alimentándose dese odio. A ensinanza desa fase parece estar relacionada coa necesidade de atravesar un espazo de espera, reflexión ou depuración antes de poder avanzar a outro ciclo.

Na segunda fase, o núcleo é a culpa. Aparece unha vida oriental onde, sendo neno, introducín unha serpe na casa coma se fose un xoguete. A serpe mordeu a miña nai e ela morreu. Toda aquela vida quedou marcada pola culpa, polo reproche dos demais e polo reproche cara a min mesmo. A escena final como ancián oriental introduce a ensinanza máis clara desta fase: debía perdoarme. Non fora unha acción malvada, senón un accidente ocorrido desde a inconsciencia dun neno. Todo o que pertencía a ese corpo debía quedar alí.

Na terceira fase, a emoción central é a perda. Eu era unha nena que vía marchar o seu pai á guerra. Primeiro había alegría, xogo, contacto físico e amor. Despois, de forma brusca, chegaba a certeza de que o meu pai non volvería. A música militar, a columna afastándose e as bágoas intensificaban a vivencia de abandono, dó e separación definitiva.

As tres fases poderían ter un fío común: situacións nas que algo queda atrapado emocionalmente. Na primeira fase, o odio retiña. Na segunda, a culpa retiña. Na terceira, a perda retiña. En todos os casos había unha dificultade para avanzar: non poder moverse no océano, non poder soltar a culpa pola morte da nai, non poder aceptar a marcha definitiva do pai.

Ensinanzas principais

A primeira ensinanza é que o odio pode manternos atrapados. Dentro da sesión eu vivino mediante unha imaxe moi concreta: a sensación de que había entidades que se alimentaban dese odio. Non podo saber que natureza tiña esa percepción. Nun plano completamente práctico, si podo recoñecer algo: alimentar durante moito tempo unha emoción pode organizar a nosa atención, as nosas decisións e a nosa maneira de relacionarnos co mundo arredor dela.

A segunda ensinanza é que non toda culpa corresponde a unha responsabilidade real. Na vida oriental, a morte da nai foi vivida como culpa, pero a comprensión final foi que fora un accidente. A conciencia adulta daquela vida necesitaba perdoar o neno que actuara sen coñecer as consecuencias.

A terceira ensinanza é que non todo aquilo que sentimos ten que seguir gobernándonos indefinidamente. Dentro da regresión apareceu a frase «todo o que pertence a ese corpo queda aí». Tanto se aquela escena correspondía a outra vida como se era unha construción simbólica, a ensinanza que trasladei ao presente foi a mesma: unha culpa antiga pode ser revisada, comprendida e, cando non corresponde a unha responsabilidade real, soltada.

A cuarta ensinanza é que a perda pode quedar fixada non só no feito de perder alguén, senón no instante exacto en que se sabe que esa persoa non volverá. Na vivencia da nena, o momento traumático non foi ver morrer o pai, senón velo marchar coa certeza interior de que non regresaría. A experiencia deixoume tamén unha comprensión espiritual moi íntima: sentín a vida como un capítulo dentro de algo maior e o amor como unha realidade que non se esgotaba naquela despedida. Non podo saber se volveremos atoparnos literalmente con quen perdemos e non quero presentar esa esperanza como unha certeza nin como unha «cura» universal do loito. O que si aprendín é que aceptar que alguén non volve da mesma forma non obriga a deixar de amalo. O vínculo pode transformarse sen desaparecer da nosa vida interior.

Lévao á túa vida

Non necesitas decidir se estas escenas foron literais para traballar coas súas preguntas.

Existe algunha culpa que segues tratando coma se fose unha responsabilidade absoluta? Que sabías realmente cando tomaches aquela decisión? Hai unha perda cuxa realidade segues a intentar negociar interiormente? Que emoción leva demasiado tempo organizando a túa vida arredor dela? Que podería significar «soltar» sen esquecer nin negar o ocorrido?

Se estas preguntas espertan un sufrimento difícil de soster, non é necesario resolvelo a soas. A integración tamén pode consistir en pedir axuda.

Audio desta sección

Primeira fase da sesión: conflito laboral, medo e orixe emocional

A primeira fase desta sesión xirou arredor dun conflito laboral actual que activaba en min unha cadea emocional moi profunda: medo a enfrontarme, medo a perder o traballo, medo a non traer diñeiro á casa, sensación de inutilidade, soidade, abandono, desconfianza e bloqueo corporal.

Puy foime levando desde aquela situación laboral presente cara a recordos de mocidade, infancia temperá e, posteriormente, cara a escenas simbólicas ou regresivas relacionadas con escuridade, morte, lume, separación do corpo e unha experiencia de unidade ou amor infinito.

A sesión comezou co conflito laboral. Eu expresaba rexeitamento a seguir traballando cunha persoa ou cun contorno concreto. Aparecían o cliente, os prazos, as responsabilidades mal repartidas, a falta de comunicación e a sensación de que se me estaba a esixir algo imposible.

Tamén aparecía a necesidade de explicar en inglés o ocorrido e de comunicar aos meus superiores que non podía asumir responsabilidades que non me correspondían.

Ese conflito laboral empezou a transformarse en medo económico e familiar. Aparecía o medo a non traer diñeiro á casa, a un posible despedimento, á situación da startup, á intelixencia artificial, aos clientes futuros e á proximidade da xubilación.

A emoción corporal dominante era unha mestura de amargura, rabia contida e impotencia. Puy pediume localizar cando sentira iso con máis forza.

Entón xurdiu o recordo dunha empresa anterior, con clientes insatisfeitos, xuízos ou problemas de software. Aquel episodio parecía estar asociado a un medo profesional profundo.

Despois retrocedín ao inicio da miña vida laboral e adulta. Apareceu o recordo do meu primeiro día de traballo, con 18 anos, en Madrid. O meu pai deixábame alí, nun piso con compañeiros descoñecidos.

O sentimento principal era a soidade. A frase emocional que resumía aquel momento era: «quedei só».

Tamén aparecía tristeza e unha sensación de impostor, ou de non poder rematar o que empezo.

A continuación explorouse unha noite de mocidade. Esta parte da transcrición orixinal era dubidosa, pero o bloque emocional parecía claro: eu saía só, volvía a un cuarto e sentía unha soidade intensa acompañada de medo.

Repetíanse frases de tranquilización, como «non te preocupes». Aínda que o detalle literal da escena non era completamente fiable, a emoción de fondo si o era: illamento, vulnerabilidade e falta de sostén.

Puy comparou esas sensacións coa situación actual. Eu parecía recoñecer similitudes, aínda que tamén aparecían matices. Non todo na miña vida acabara mal. Tamén houbera cousas boas e malas.

A sesión continuou cara a atrás, buscando a orixe do medo.

Entón entrei en recordos de infancia. Apareceron os meus pais, a esixencia, o feito de ser posto como exemplo e a ambivalencia entre facelo ben e fallar.

Despois apareceron escenas familiares e, máis tarde, fobias ou medos concretos: insectos, arañas, susto corporal e respiración contida.

Relatei un medo intenso a insectos e arañas, aínda que racionalmente soubese que non sempre eran perigosos.

Puy conectou ese patrón co medo actual a enfrontarme a algo non desexado.

Apareceron tamén outros medos: as alturas, o vertixe, mirar cara abaixo e a sensación de perigo corporal.

Puy resumiu que había moitos medos e propuxo ir á orixe máis temperá.

Entón iniciouse unha regresión cara a unha escena de bebé ou de infancia moi temperá. Eu estaba de pé no meu berce, agarrando fortemente os barrotes coas miñas maniñas. Zarandeábame cara a diante e cara a atrás. Tiña o cueiro manchado, pegado ao cuíño. Era caca e non me gustaba, pero o peor non era iso. O peor era a sensación de soidade.

Este recordo tíveno durante toda a miña vida. Sempre que aparecía na miña mente a pregunta «cal foi o primeiro recordo da miña infancia?», xurdía esta imaxe.

Era verán, pola tarde. Estaba no cuarto dos meus pais, só. Levaba moito tempo agardando a que alguén viñese limparme, pero sobre todo a darme cariño. Levaba moito tempo só.

Ao final da sesión, Puy indicoume que aquilo podería ter sido motivo dun trauma infantil. A falta de asistencia a unha idade tan temperá pode supoñer un recordo moi negativo e difícil de esquecer.

Eu sentíame agardando o meu pai ou os meus pais. A frase emocional principal era: «non veñen» ou «estás só».

Aínda lembro cara a onde miraba. Miraba cara ao corredor. Vía a luz acendida, porque a miña casa tiña un corredor moi longo e había partes sen ventás. Había que acender a luz para poder desprazarse dunha estancia a outra, aínda que fose de día.

Aínda así, eu seguía agardando. E nunca aparecía ninguén.

Era coma se levase horas agardando.

Aquela espera vivíase como algo infinito, eterno, interminable. Puy pediume fundirme con esa sensación.

Despois apareceu unha sensación na gorxa, coma algo tragado ou bloqueado. Tamén xurdiu a idea de espertar dun gran soño ou de ver algo coma unha foto. Puy intentaba que eu describise a escena sen forzar unha interpretación.

Esa sensación de afogo e de gorxa atascada ten que ver coa vivencia que ocorreu máis tarde, nesta mesma sesión, en concreto co seu desenlace.

O corpo aparecía como a vía principal de acceso á información: a gorxa, as mans, os nervios, o sono e a imaxe.

Puy devolveume á escena do berce e os barrotes. A emoción intensificouse.

Apareceu a metáfora do cárcere, a necesidade de axuda, a escuridade, a imposibilidade de saír e a dificultade para saber onde estaba apoiado o meu corpo.

Cheguei a dicir algo parecido a: «son escuridade».

Despois apareceu a palabra «morto» ou unha sensación de morte. Puy intentou levarme ao momento anterior.

Máis tarde volveu á escena do bebé e pediume avanzar ata que viñese alguén.

Apareceu unha figura materna, pero con pouca dispoñibilidade emocional. Tiña a cara cara abaixo ou cara a un lado, sen mirarme directamente. Iso reforzaba o eixe central dunha demanda de axuda que non era recibida ou que non era mirada.

Apareceron palabras como unidade, amor infinito, reencarnación e moitos medos. A pregunta central era que debía aprender. A resposta transcrita máis clara foi que o amor «é infinito sempre».

Puy intentou traducir aquela experiencia a unha posible sanación da ansiedade. Formulou que ese amor infinito sería o que o neno necesitara na infancia.

A escena cambiou entón cara a un material máis simbólico: un armario antigo, madeira queimada, berros, auga correndo, fume ou un incendio.

Oía berros afastados de mulleres e nenos, desesperados, coma se se estivese a producir un acontecemento catastrófico. Eu sentía que «xa estaba morto» ou que observaba desde fóra. Todo isto parecía gardar relación cos feitos que xurdirían despois na regresión posterior desta mesma sesión, con algo moi tráxico.

Despois describín unha saída do corpo, bloqueo, incapacidade para pensar e a sensación de estar «entre varios mundos».

Puy interpretou que eu estaba nunha dimensión conectada ou de unidade, e pediume buscar alí unha solución para a ansiedade.

Segunda fase da sesión: entrada na regresión oriental

Puy pediume que entrase no lugar onde se oían os berros de terror, é cando comeza esta vivencia.

Atopeime nunha zona aberta, rodeada por paredes de rocha. Aquelas paredes estaban manchadas do que parecía sangue. Había dous tipos de manchas. Unhas eran negruzcas, escuras, cheas de moscas. Eu sabía que aquilo debía cheirar mal, que debía ser algo fedorento, aínda que non podía percibir o cheiro. Non sei por que razón non podía cheiralo. As outras manchas eran dun ton avermellado moito máis claro, coma sangue moi recente.

Antes ou durante esa primeira descrición do lugar, comezaron a aparecer tamén sensacións e imaxes relacionadas con cabalos. Había moitos cabalos. A impresión que tiven era que os cabalos tiñan unha relación directa co estatus social. A tenencia de moitos ou poucos cabalos definía dalgún modo o rango ou a posición dentro daquela sociedade.

Nun primeiro momento pregunteime se aquilo podía estar relacionado con algunha das estepas mongólicas de China, pero nunca puiden saber con seguridade se estabamos a falar de China, do Xapón ou doutro territorio oriental. A sensación xeral era oriental, pero non puiden ubicar con precisión o lugar.

Despois apareceu ante min a imaxe dun peto baleiro, sen corpo que o enchese. Era un peto bastante bonito, de cor negra. Ao principio non sabía exactamente que era. Tiña unhas ombreiras de cor clara, aínda que non cheguei a distinguir se eran metálicas, prateadas ou doutro material.

A parte peitoral, en cambio, si puiden vela con moitísima claridade. Estaba composta por escamas superpostas unhas sobre outras. Non lembro con exactitude se eran metálicas, pero si lembro que remataban nunha punta redondeada. A cor era negro acibeche.

Enriba dese peto, coma se estivese colgado dalgún sitio ou colocado sobre el, había un casco. O casco era de cor prata e del colgaba unha crina de cabalo. Esa crina saía desde unha especie de pelaxe na parte superior do casco e era dun ton claro, bastante claro.

Despois pasei á visión dun poboado cheo de chozas. Alí eu era unha especie de oficial. Estaba con varios homes e falabamos coa xente do lugar. Esa xente gardaba algunha relación comigo, aínda que non sei se era unha relación parental directa ou indirecta. Había tensión.

Alguén reclamaba uns tributos que debían pagarse. Entre eses tributos estaba a cesión de mulleres. Nese momento había unha muller agarrada á miña perna, concretamente creo que á miña pantorrilla dereita. Apoiaba a súa cara sobre a miña pantorrilla e choraba. Pedíame que non fixese aquilo.

Non sei se aquela muller era unha irmá, unha curmá ou algún outro tipo de familiar próximo, pero a sensación de parentesco era moi forte. Parecíase á sensación de ter diante alguén do meu propio sangue.

A muller vestía un vestido longo, pobre, de cor clara, preparado para vivir no campo. Tiña o pelo longo. Lembro que o pelo non era escuro, aínda que non puiden precisar moito máis. Choraba moito.

Eu sentía unha gran impotencia por dentro, porque sabía que aquilo estaba mal. Había moitos homes ao meu redor e eses homes gardaban unha relación militar comigo. Con eles mantiven unha especie de discusión. Creo lembrar que lles dicía que non podía entregala, que formaba parte da miña familia. Aquela muller debía formar parte do tributo esixido, pero eu resistíame a entregala.

Despois regresei, ou entrei de cheo, na escena da pedra ensanguentada. Puy pediume que tratase de averiguar que significaba aquilo. Entón trasladeime ao interior dunha estancia que parecía un domicilio oriental.

Dentro había unha muller relativamente nova, de entre 40 e 50 anos. Levaba o pelo curto e pareceume algo atractiva. Vestía cunha parte superior branca e unha parte inferior que parecía unha saia negra moi longa. Estaba sentada no chan e atendía alguén. Escoitaba as súas explicacións.

Eu tiña moito interese en descubrir máis elementos ou personaxes da escena. Trataba de xirar o pescozo cara á miña dereita para ver quen se atopaba alí ou a quen estaba mirando aquela muller. Pero resultábame imposible. A sensación era coma se o meu pescozo fose de pedra e eu, co meu cerebro, tratase de movelo sen conseguilo. Negábaseme o movemento unha e outra vez. Días despois e noutras regresións comprendín a orixe desta inmobilidade na cal non podería xirar o pescozo para contemplar máis elementos da escena ou mesmo para moverme a outras estancias a outros lugares. Está intrinsecamente relacionado coa enerxía para poder chegar a eses sitios ou ver certas cousas. É coma se a túa alma ou a túa conciencia tivese que ter unha recarga de enerxía para poder entrar nesa escena ou desprazarte a ese sitio, é dicir coma se tivésemos un cable eléctrico para enchufar a unha fonte de alimentación e que se nos outorgue a suficiente enerxía para poder continuar, pero non cabe dúbida que ás veces tamén está relacionado co medo.

Porén, grazas á miña insistencia, finalmente logrei xirar a cara e ver o rostro do individuo ao que ela estaba mirando. Era un home maior ca min. Non era necesariamente ancián, pero si tiña unha idade moi superior á miña. Sabía que tiña un rango militar moi alto.

Levaba unha especie de casco. Desde a parte superior das cellas, onde se apoiaba o casco, xurdían unhas láminas en diagonal. Había dúas cara ao lado dereito e dúas cara ao lado esquerdo. Lembro que as láminas superiores tiñan un semicírculo.

Aquel home mirábame con preocupación. O seu rostro expresaba unha inquietude moi grande.

Nese momento comprendín o tema que estaba a tratar coa muller. Tratábase dun dos meus compañeiros, alguén con quen eu mantiña un lazo bastante intenso. Non sei se era unha amizade profunda, se era un inferior meu dentro do rango militar ou se había outro vínculo, pero a relación entre el e min era moi intensa.

De súpeto puiden visualizar o fillo daquela muller. Non sei se estaba nun campo de batalla ou simplemente adestrando, aínda que me parece que non era unha batalla. Vino manexando unha katana. Levaba unha especie de quimono de guerra branco na parte superior. A visualización deste individuo limitábase sobre todo á parte superior do seu corpo.

Brandía a katana cunha gran destreza. Facíaa xirar en círculos cunha man e logo pasáballa á outra, demostrando unha habilidade enorme coa espada. El sorría, coma se dixese: «son invencible».

Despois regresei de novo á escena da conversa entre aquela muller, que era a nai, e o home de alto rango. El estáballe a comunicar o falecemento do seu fillo.

Porén, puiden detectar algo estraño. Estábaselle a explicar á nai que o seu fillo morrera con gran honra, pero había algo que non me cadraba. Volvín mirar o meu superior e comprendín que a súa preocupación estaba relacionada con aquilo que estaba a contar. El estaba mentindo.

A morte daquel fillo ocorrera por outra causa, e a el non lle interesaba que os demais a coñecesen. Mirábame inquieto, coma con temor de que eu fose falar. Parecía ter medo de que eu revelase a verdade.

Volvín xirar a cara cara á muller. Ela, polo shock emocional, non podía apartar a vista do meu superior. Nin sequera pestanexaba. Xa sabía a que fóramos alí. En canto nos viu aparecer sós a min e ao meu superior, imaxinouno. Quedou coma petrificada, incapaz practicamente de pestanexar.

Despois de comunicarlle a noticia a aquela nai, Puy fíxome tratar de averiguar o porqué daquilo. Entón volvín ás paredes de rocha ensanguentadas e non sabía por que volvera alí.

Tiña que xirar a cabeza cara á dereita desas paredes de rocha. Eran coma unha especie de pequeno cantil e había algo na parte superior que non quería mirar. O pescozo volvía quedar atascado, coma enrocado. Non podía mirar. Sentía medo, angustia, pero sobre todo tristeza. Días despois entendín que aquilo era tristeza e medo a recoñecer o que realmente ocorrera.

A razón principal da morte do rapaz estaba relacionada tamén con outras cousas que ocorreran naquela especie de patíbulo natural.

Ao final puiden xirar a cabeza e vin unha enorme cantidade de xente. Eran todos civís, campesiños, homes, mulleres e nenos. Non sei se entre eles se atopaba aquel oficial. A razón pola que non podía mirar era que se ía producir, ou mellor dito, xa se estaba a producir, unha execución masiva.

Tiñamos que pasar pola katana a todos eles, a modo de reprimenda, castigo e exemplarización para o resto de poboados que había alí.

Descoñezo o número exacto de persoas. Era demasiada xente. Non podo dicir se eran decenas ou centenas. O que si podo asegurar é que a cantidade de sangue que manaba desde alí, e as dúas cores distintas que vira nas paredes, leváronme a deducir que as execucións se prolongaron durante moitos días, e que o sangue das vítimas estivo escorrendo por esas paredes.

Aquel militar superior ordenara algo de maneira inxusta. Quizais fíxoo para obter un beneficio económico daquela matanza, ou quizais por un simple feito de mérito, para aparentar que sufocara unha rebelión que realmente nunca existira.

En calquera caso, cando o descubrín, o meu corazón encheuse de tristeza durante a sesión. Eu executara aquelas ordes. Tiña homes ao meu mando, e tanto os meus homes coma min procediamos ao desmembramento de todas as vítimas. Cada vez que pasabamos por katana unha persoa, a sensación de corazón roto era inmensa. Non podía soportalo.

Non puiden ver que foi exactamente daquel rapaz, pero deume a sensación de que el si debeu negarse a executar aquelas ordes. Quizais a súa morte estivo relacionada con esa negativa, co feito de non aceptar participar naquela matanza.

Puy pediume entón que fixese algo para tratar de averiguar máis cousas, aínda que non lembro con exactitude que me indicou. Eu seguín afondando na liña de tempo, intentando ver que sucedería despois daquilo.

Entón notei que o meu superior daba unha orde. Os meus propios homes agarrábanme por detrás con bastante forza. Un colocábase a cada lado dos meus ombros. Collíanme do ombro e do brazo para reterme. Eu intentaba moverme, pero era imposible.

Aquel home dera a orde da miña execución. O que quería era facer desaparecer unha testemuña incómoda de algo do que el era o único responsable.

Lembro unha visión da miña propia cara. Eu tiña unha idade similar á do mozo que morrera. Despois situaban a miña cabeza no chan, sobre unha gran pedra plana. Empurrábanme desde a parte de atrás das costas. Nese momento tiven a sensación de que unha katana, ou unha espada similar, acababa coa miña vida.

Aí detívose a experiencia de conciencia expandida.

Regreso da experiencia e conexión coa miña vida actual

Cando regresei, Puy pediume que sacase algunha conclusión sobre a ensinanza que recibira daquela vivencia. Eu dixen que había que saber dicir que non.

Comenteille que me parecía bastante mundano vir a este plano físico cun deber tan aparentemente parvo como aprender a dicir que non. Un espera vir con deberes moito máis elevados, con algún poder metafísico superior ou con grandes encomendas. Porén, aquilo parecíame demasiado simple, mesmo absurdo.

Porén, durante a sesión vivín esta ensinanza como unha tarefa central da miña vida: aprender a dicir que non a tempo.

Nese momento, Puy lembroume o motivo polo que eu estaba alí. Fora diagnosticado de síndrome de burn-out e tiña un diagnóstico médico de trastorno ansioso-depresivo recorrente maior. Ese trastorno xerárase despois de dous anos e medio intensos de traballo, durante os cales non soubera dicir que non en moitos momentos.

A dedución que obtiven ao final da vivencia foi que encarnara neste momento na Terra cunha misión aparentemente sinxela, pero profundamente importante: aprender a dicir que non no momento necesario. Non como unha forma de rebeldía gratuíta, senón como unha capacidade de impoñerse ante situacións anormais, inxustas ou abusivas, mesmo cando as crenzas, os protocolos, as obrigas ou a propia sociedade empuxen cara ao si, presentándoo como o deber ou a obriga.

Aínda que durante os últimos seis meses tratei de encamiñar todos os proxectos aos que era asignado para recibir a axuda que necesitaba, aquela axuda nunca chegou a ser real. Eu reclamara polas vías legais, con correos en copia a todos os superiores, tratando de facer o maior ruído posible. Pero aquilo non me servira de nada. Xa era demasiado tarde.

A ensinanza entón cobrou todo o seu sentido. Tiña que ter empezado moito antes a negarme. Tiña que me ter oposto en todo tipo de reunións. Desa forma, os superiores non xogarían comigo ou, polo menos, serían moito máis cautos.

Ensinanza principal

A ensinanza principal desta regresión é que dicir que non pode ser unha misión vital. Non se trata de negar por negar, nin de converterse en alguén rebelde sen causa. Trátase de recoñecer cando unha situación é anormal, inxusta ou destrutiva, e ter a forza suficiente para oporse aínda que a autoridade, o costume, a obriga ou a sociedade empuxen cara ao si.

Na regresión, a ausencia do non aparecía asociada a varias formas de sufrimento: a entrega dunha muller como tributo, a mentira sobre a morte dun mozo, a execución masiva de civís e o meu propio silencio ante unha estrutura xerárquica que impoñía ordes inxustas.

A figura do mozo puido representar o non que eu non fun capaz de pronunciar a tempo. Quizais el si se negou, e quizais por iso morreu. En cambio, eu permanecín dentro do sistema, executando ordes que me destrozaban interiormente ata converterme tamén nunha testemuña incómoda.

A ensinanza tamén amosou que dicir que non demasiado tarde pode non evitar o dano, e mesmo pode acarrexar consecuencias aínda máis complexas. Naquela vivencia, as miñas mans xa estaban manchadas de sangue. Aínda que ao final me executasen igualmente por negarme desde o principio, polo menos as miñas mans estarían limpas.

Por iso, a aprendizaxe non é unicamente poñer límites, senón poñelos antes de que o dano sexa irreversible. O límite tardío pode ter valor, pero non substitúe o límite que debeu aparecer ao comezo.

Na miña vida actual, esta ensinanza relaciónase directamente coa miña experiencia laboral e coa enfermidade derivada de ter sostido durante demasiado tempo cargas que non debía soportar só. A regresión amosoume que o límite non era un detalle menor: era o núcleo da ensinanza.

Tamén amosou que detrás da dificultade para dicir que non podía existir unha raíz moito máis antiga: a espera infantil, a necesidade de axuda non recibida, o medo a quedar só e a tendencia a aguantar demasiado agardando que alguén apareza, mire, axude ou repare a situación.

A sesión parece unir tres planos dunha mesma ensinanza: o neno que agarda axuda e non a recibe, o adulto que sostén cargas laborais que non lle corresponden, e o oficial que obedece ordes inxustas ata que xa é demasiado tarde. Nos tres casos, a aprendizaxe é a mesma: recoñecer o límite, nomealo e actuar antes de quedar atrapado nunha situación que destrúa a propia integridade.

Queda unha última cousa por dicir, e é a que de verdade importa. Aquela conclusión que lle dei a Puy ao saír da sesión —que tiña que aprender a dicir que non— admite dúas lecturas, e ningunha das dúas a debilita.

Se aquela vivencia correspondía de verdade a unha vida anterior, entón encarnaría nesta cunha ensinanza pendente: soster a tempo o límite que alí non souben soster. E se todo aquilo foi unha reconstrución do meu subconsciente, a mensaxe non cambia nin un ápice: a miña propia mente escollería as imaxes máis duras que tiña á man para dicirme exactamente o mesmo. Pode cambiar a natureza da regresión; a ensinanza non cambia.

Lévao á túa vida

A ensinanza desta regresión non esixe ter vivido ningunha escena militar.

Pregúntate: onde estás a dicir si cando por dentro sabes que necesitas dicir non? Que medo sostén ese si: perder aceptación, diñeiro, unha relación, unha imaxe de ti mesmo? Estás a agardar a poñer un límite cando xa enfermases, explotases ou quedases completamente esgotado? Que límite pequeno se pode poñer agora, antes de que o dano aumente? Necesitas documentar unha situación, pedir axuda, falar cun profesional ou solicitar apoio a alguén?

Dicir non non sempre resolve o problema. Algunhas situacións requiren negociación, protección, asesoramento ou axuda externa. A ensinanza non é reaccionar impulsivamente, senón recoñecer a tempo aquilo que xa non pode seguir sosténdose.

Audio desta sección

A sesión máis recente iniciouse para falar de temas relacionados coa ansiedade.

De pronto aparecín nunha especie de palacio. Era un palacio iluminado polo que eu cría que eran antorchas, porque a luz era dourada. Á miña esquerda puiden ver un ser con aspecto humano. Era unha persoa moi delgada, co pelo moi negro e unha barba tamén moi negra e fina. Tiña os ollos maquillados.

Levaba unha especie de tocado que parecía de tea, aínda que ao mesmo tempo eu sabía que non era tea. Era moi estreito na parte da fronte e moi ancho na zona da caluga. A súa vestimenta era branca, cun branco lixeiramente azulado, do tipo das túnicas ou vestidos que levaban tanto homes coma mulleres na antigüidade.

O tocado tiña unha especie de listón azul ceo e tamén, xunto ao pescozo, outra banda dese mesmo ton. Insisto en que a miña percepción da cor pode non ser precisa polo meu problema de visión cromática. O único que puiden ver era algo que me lembraba ao que outras persoas chaman azul ceo.

Ese ser non me miraba a min. Miraba cara a un punto do templo. Aquilo parecía precisamente un templo. Preguntei por esa persoa e recibín un pensamento ou sensación que me transmitía que era algo entre un rei e un sacerdote, alguén moi importante.

Xusto despois de ver aquel ser que parecía estar entre rei e sacerdote, puiden vislumbrar unha serie de estruturas douradas de gran beleza. Entre elas apareceu algo parecido ao barco da vida. O barco da vida virámolo na viaxe a Exipto, á entrada dun dos templos. Xa o vira antes nalgún libro ou documental. Dentro da cultura exipcia, formaba parte do enxoval que era enterrado co faraón.

Ese barco da vida era de ouro. Non se trataba dun ouro apagado, senón dun ouro vivo, magnífico, que recibía o escintileo dunhas antorchas que eu non podía ver directamente. Esas antorchas invisibles parecían lanzar raios de luz que se reflectían en cada unha daquelas estruturas douradas, facendo que cada escintileo percorrese as súas superficies.

Tamén puiden ver unhas ás douradas, construídas igualmente de ouro. Tratei de fixarme mellor nelas. Eran unha especie de réplica do disco solar alado exipcio, pero cunha peculiaridade moi clara: as ás estaban dispostas en forma de V invertida, e no vértice superior atopábase o disco solar. Aquelas ás tamén recibían os escintileos das antorchas invisibles, coma se a luz rebotase sobre o ouro e xerase reflexos vivos, case sagrados.

Aquel templo era grande, pero tiña un final. Podíase ver escuridade ao fondo, e iso era o que eu interpretaba como o final do espazo. Todo estaba bañado nunha luz dourada. Había columnas moi altas e delgadas que remataban nuns arcos. Parecían arcos de medio punto medievais, aínda que non chegaban a selo exactamente. Era algo máis sutil e máis avanzado.

Na parte do teito, tamén dourada, víanse pequenos listóns negros, coma guións, todos orientados no mesmo sentido.

Tratei de mirar na dirección na que estaba a mirar aquel ser que tiña ao meu lado. Eu tiña a sensación de que executaba as ordes que el me daba. Ao mirar, descubrín que a planta daquel templo tiña moitas máis columnas. Por usar un símil, era algo parecido a unha mesquita, no sentido de que moitas mesquitas teñen unha gran columnata interior. Aquilo era similar, aínda que non igual.

Entón puiden percibir un séquito de persoas que transportaban algo. Era algo moi grande, enorme. Eran unhas andas. Había dúas andas, unha á esquerda e outra á dereita. Cada unha delas podía estar transportada por entre vinte e trinta seres. Tiñan aspecto humanoide e todos ían vestidos exactamente igual.

Vestían unha especie de traxe de cor platino mate. A parte inferior era coma unha saia. Levaban tamén un calzado que subía ata media pantorrilla e que tiña esa mesma cor platino mate. A parte superior da vestimenta non lograba vela ben, aínda que si percibía que todo tiña consonancia de cor.

O que puiden ver con claridade foron os seus tocados. Non eran cascos ríxidos, senón unha especie de cascos formados por múltiples escamas alongadas que remataban en punta. Cada unha desas escamas parecía poder moverse. O tocado cubríalles parte da fronte, toda a cabeza e alongábase por parte do pescozo.

Todos se movían cunha sincronización extraordinaria, coma se fosen un só ser.

Intrigábame moito que había enriba daquelas andas, porque desde o meu ángulo non lograba velo. Preguntei e alguén me dixo: «É a raíña».

Eu sabía que tiña a capacidade de moverme en calquera ángulo, coma se puidese sobrevoar a escena desde un punto superior. Decidín aproximarme ao séquito. Eles movíanse nunha dirección. Ao escoitar «é a raíña» e ver que as andas levaban algo plano, pregunteime se sería a raíña morta. Agardaba atoparme cunha muller falecida.

Porén, cando sobrevoei o séquito, vin que había unha muller deitada cos ollos abertos. Mirábame. Non me miraba con ningún sentimento especial; simplemente mirábame directamente aos ollos. A sensación era de tranquilidade. Non me perturbaba.

Pregunteime que facía aquel séquito, cara a onde ía e por que transportaban unha muller deitada. De súpeto, xirei cara a atrás e vin que o séquito se dirixía cara a algo que antes non estaba alí. Preto do final do palacio ou templo abrírase unha especie de porta.

Preguntei que era aquilo, porque a porta abrírase no medio da nada. Non estaba nunha parede nin en ningún lugar físico recoñecible. Dixéronme que era un portal.

O portal tiña unha nitidez absoluta, pero completamente absoluta. Ao outro extremo víase outro tipo de palacio, moi distinto ao lugar no que estabamos. No templo inicial predominaban as cores douradas.

Nalgún momento desta experiencia, Puy preguntoume: «Pregúntalles onde estás e quen son». Eu fixen esa pregunta e chegoume algo moi claro, a modo de sensación: eran os Shemsu-Hor.

Teño que recoñecer que eu xa lera bastante sobre os Shemsu-Hor. En concreto, tiña constancia deles a través dunha referencia relacionada cun dos últimos faraóns das últimas dinastías. Segundo lembraba, ese faraón pediulle ao seu sumo sacerdote, unha persoa moi capaz e con gran talento, que fixese unha descrición dos cambios que se produciran na relixión exipcia, no panteón de deuses e noutros aspectos.

Ese sumo sacerdote tería atopado o manifesto de Menes ou Narmer —non lembro ben o nome—. Ese manifesto viña dicir, dalgunha forma, que o propio faraón se declaraba a si mesmo como o primeiro faraón de todas as dinastías que o sucederían. Algo así como: «Eu son Menes, primeiro faraón de todas as dinastías que me sucederán, e son o sucesor dos Shemsu-Hor, que gobernaron durante dez mil anos na Terra».

Como eu xa coñecía esa información, tiven dúbidas acerca de se o meu subconsciente fabricou aquela escena ou se realmente me foi permitido ver algo que me intrigara durante moitos anos: quen eran os famosos Shemsu-Hor.

Cando xirei a cabeza e comprobei que aquel portal estaba aberto, puiden ver entidades con aspecto humano camiñando, coma se xa cruzasen o portal e se introducisen naquel palacio de luz. Creo que Puy me preguntou que faciamos alí, que facían alí os Shemsu-Hor, e eu respondín que xa remataramos o noso traballo.

Nese momento sentín con forza un sentimento de pertenza cara a eles. Quero aclarar isto para que non se malinterprete: non creo que esta regresión amose que a miña vida anterior fose a dun Shemsu-Hor. Teño máis ben a sensación de que, por algún motivo —xa fose o meu subconsciente ou algo alleo a el—, se me permitiu o acceso a coñecer quen eran, coma se se me concedese vivir entre eles durante un instante para poder comprender que viñeran facer. Ao preguntarme cal era a nosa misión e por que estaba eu alí, a resposta que sentín foi esa: non que eu fose un deles noutra vida, senón que se me permitía estar aí para entendelo.

Hai outra posibilidade que tamén merece ser dita. Se todo aquilo foi unha construción do meu subconsciente, entón só podo renderme ante a capacidade da mente humana para crear algo semellante. Tanto o templo no que aparecín ao principio como o lugar que atopei ao outro lado do portal posuían unha beleza, unha harmonía e unha perfección que me resultaban extraordinarias. Non parecían escenarios improvisados nin imaxes sen orde: todo gardaba unha coherencia difícil de explicar, coma se cada forma, cada proporción e cada detalle estivesen exactamente onde tiñan que estar.

Se aquilo naceu enteiramente dentro da miña mente, a marabilla non diminúe. Ao contrario: déixame profundamente impresionado pensar que o subconsciente humano poida levantar, desde algún lugar inaccesible para a nosa conciencia ordinaria, espazos dunha beleza que eu xamais sabería imaxinar deliberadamente.

E se, pola contra, aquilo correspondía a unha vivencia real nalgún plano que descoñezo, o meu asombro é exactamente o mesmo. Nunha posibilidade a marabilla estaría dentro de nós; na outra, máis alá de nós. En calquera das dúas, o que contemplei segue parecéndome extraordinario.

Entón dirixinme a cruzar o portal. Crucei antes ca eles porque estaba moi intrigado polo que vía ao outro extremo.

Ao cruzar o portal, aparecín nun lugar que se podería describir como algo intermedio entre un palacio e un edificio cun cometido tecnocientífico especial. Tamén tiña algunha connotación de templo. Había columnas moi altas, máis grosas na súa parte media. Os seus capiteis estaban compostos por formas parecidas a pétalos, e algúns deses pétalos eran dunha cor que eu interpretei como azul zafiro, aínda que insisto en que podo non describir ben as cores polo meu problema de visión cromática.

Neste novo edificio non había reflexos nin sombras, ao contrario do que si ocorría no templo anterior onde viviamos ou estabamos. A luz era distinta.

Ao cruzar o limiar da porta, puiden ver á miña dereita unha figura feminina. Estaba completamente seguro de que era feminina. Ao principio da experiencia, cando vía o ser con aspecto de sacerdote e rei, parecérame que tiña certo parecido cos exipcios, pero á vez sabía que non eran exipcios. Tiñan algunhas características comúns, pero non eran exactamente exipcios.

Ao cruzar o portal vin aquela muller. Fixen un percorrido visual coma se fose un plano de cento oitenta graos, desde a súa orella dereita cara á súa orella esquerda. O que puiden ver é que esa muller tamén vestía tonalidades de tipo azul ceo. Tiña o pelo adornado, en ambas as sens, co que parecían pedras dunha cor branquiña pulida, completamente redondas.

O seu pelo era dun moreno acibeche moi profundo. Estaba peiteado con moitísimas trenzas e tiña unha forma parecida a unha especie de casco de lapas. Esa representación eu xa a vira en mulleres dos murais das tumbas exipcias que visitamos.

Tamén levaba unha especie de diadema que percorría toda a sen, a caluga e a fronte. Non puiden distinguir ben a cor da diadema. Sei que era clara, pero non sabía se era dourada, branca ou azul.

Estiven facendo un percorrido visual por aquela primeira estancia do edificio. Vía que a ambos os lados había dous corredores, un á esquerda e outro á dereita. Estes corredores eran semicirculares ou elípticos. A parte do chan cortaba a elipse, pero o resto tiña forma de óvalo.

Todo estaba inundado de circunferencias e elipses, tanto nas paredes coma nos teitos. Por esas circunferencias ou elipses entraba unha luz incriblemente asombrosa. Era unha luz que non cegaba, pero que permitía ver todo con absoluta claridade. Alí non había sombras nin escintileos por ningún sitio.

Neste novo edificio, Puy preguntoume que faciamos alí. Eu respondín que alí creabamos vida e harmonía.

A esa pregunta, alguén me amosou algo. Era coma unha tubaxe ou conduto situado sobre un fondo branco. Ese conduto emanaba paquetes de luz dun sitio a outro. Eran paquetes de luz amarela verdosa, segundo as miñas limitadas aptitudes para recoñecer as cores. Por ese conduto era por onde esa vida e esa harmonía eran xeradas e enviadas a outros lugares.

Nese mesmo momento concedéuseme máis información acerca de quen eramos, máis alá do noso labor concreto. Comprendín que alí non existían xerarquías nin rangos sociais no sentido en que os entendemos na Terra. Non había unha estrutura de poder baseada en superioridade social, estatus ou dominio.

Porén, si había entidades superiores. Eran entidades que daban instrucións, e o resto de entidades executabámolas. Esa superioridade non se percibía como unha forma de autoridade imposta, senón como unha organización natural do traballo e da función que cada ser debía cumprir.

Tamén comprendín que algunhas tarefas tecnocientíficas eran tan complexas que non podían ser realizadas por un só ser. Neses casos, varios seres uniámonos entre nós, formando unha especie de único ser colectivo, para poder executar esa tarefa. Non era simplemente colaboración, senón unha unión real de capacidades, coma se varias conciencias se integrasen temporalmente nunha soa para realizar algo que, por separado, non sería posible.

Despois, Puy seguiu insistindo en cal era o meu papel alí, ou mellor dito, cal era o meu papel e o dos demais. Eu desvieime un pouco porque empecei a interesarme por coñecer información persoal, sen ser guiado directamente pola terapeuta.

Preguntei acerca da alma.

Entón amosóuseme unha especie de libro con tapas brancas. Non eran brancas de forma uniforme. Ese libro contiña unha serie de páxinas, e cada unha das páxinas tiña un marcador que parecía unha esfera amarelenta transparente. Esas esferas movíanse moi rápido dunha páxina a outra.

Explicóuseme que a natureza do alma non é o que entendemos aquí, no plano físico da Terra. A natureza do alma abarca moito máis e non poderiamos comprender todo o seu concepto.

Moi rapidamente pedín que me desen un símil. Entón dixéronme que cada unha desas páxinas representaba unha especie de porción da alma. Unha delas é a que está vivindo no plano físico, pero o resto representa outras porcións da alma que están noutros planos, outros universos ou outras dimensións.

Insisto: non se trata exactamente de espazo-tempo, nin de multiverso entendido de forma simple. É un concepto bastante abstracto para nós.

O que puiden entrever nun pensamento fugaz foi un símil. Se tivésemos capacidade de viaxar no tempo e tivésemos á man unha radio analóxica, mover o dial cara a diante ou cara a atrás equivalería a viaxar no tempo cara a diante ou cara a atrás. Pero ese concepto era demasiado sinxelo para explicar o que eles querían transmitirme.

Para entendelo mellor, había que imaxinar que o dial non existía coma unha liña, senón coma unha esfera. Esa esfera non tería unha dimensión fixa: sería infinita. Podería ser tan pequena como para caber entre as mans, pero tamén tan grande coma un planeta.

O movemento dun punto no espazo tridimensional dentro desa esfera ubicaríanos nalgún sitio. Habería un punto que correspondería á Terra no momento actual, e outro punto diferente que correspondería á Terra noutra idade.

Era coma se continuamente se estivesen a repetir as idades polas que pasou a Terra e polas que pasou a humanidade, e un elixise nacer nun ou noutro momento. Pero tamén, movendo ese punto dentro da esfera, podíase ir a outro tipo de universo. Insisto: non a un universo paralelo no sentido habitual, senón a outro tipo de entidade global de vida.

A partir dese momento, como me sentín profundamente satisfeito pola información que se me dera, empecei a abandonar pouco a pouco o estado de conciencia expandida. Comecei a espertar. Eu xa non quería seguir alí porque recibira unha gran ensinanza, ou mellor dito, varias.

Unha desas ensinanzas fora a dos Shemsu-Hor: seres que viñeron á Terra cunha misión, cumprírona e marcharon. De novo, insisto en que pode tratarse dunha creación do meu subconsciente ou dun feito real. O importante non é tanto se a experiencia é literal ou non, senón a mensaxe que contén. Talvez a mensaxe veña do meu subconsciente, guiado polas indicacións da terapeuta, ou talvez se trate da realidade de que todo isto ocorreu nalgún plano non físico.

Outra ensinanza principal foi o concepto do alma. A imaxe que recibín —o libro, as páxinas e as esferas amarelentas— representábame a alma como algo non limitado a unha soa encarnación nin a un único plano de existencia. Esa é a comprensión espiritual que extraín; non a podo demostrar como descrición factual da realidade.

Amosóuseme que unha parte da alma pode estar vivindo no plano físico, mentres outras porcións existen noutros planos, universos ou dimensións. Non se trataba exactamente de espazo-tempo nin de multiverso entendido de forma simple, senón dun concepto moito máis amplo e difícil de traducir ao pensamento humano.

A comparación co dial dunha radio que se converte nunha esfera infinita foi unha forma simbólica de aproximarme a esa ensinanza: non habería unha única liña temporal, senón unha inmensidade de posicións posibles dentro dunha realidade moito máis complexa.

Tamén recibín unha ensinanza sobre a forma de traballo naquel lugar. Alí non existían xerarquías sociais como as entendemos aquí, pero si unha organización funcional. Algunhas entidades superiores daban instrucións e outras executabámolas. Cando unha tarefa era demasiado complexa, varios seres podían unirse entre si e actuar coma unha soa entidade para levala a cabo. Esa unión non se percibía como perda de identidade, senón como unha integración temporal de capacidades para cumprir un labor maior.

Cando saín do estado de conciencia expandida, estiven falando con Puy. Concretamos máis o tema da alma que xurdira co símil do libro, e expliqueillo.

Naquel momento veume á memoria un pasaxe dun libro que lera. Nese libro, psicólogos que utilizaban regresión por hipnose clínica facían que os seus pacientes regresasen ao momento en que desencarnaban, pasaban polo plano astral e ían cara á luz. A moitos sorprendíalles atoparse alí con xente que aínda estaba viva no plano físico da Terra.

Unín esa lectura coa ensinanza que acababan de transmitirme durante a conciencia expandida, e sentín que o entendía todo. A nosa alma non estaría atada exclusivamente ao noso corpo neste plano, senón que existiría noutros moitos planos.

No diálogo con Puy tamén comentei o curioso que me resultara a lectura dun libro sobre os déjà-vu. Ese libro propoñía unha explicación especulativa, tomada de conceptos da física cuántica, segundo a cal un déjà-vu podería ser un recordo que chega á nosa conciencia actual desde outro eu doutro mundo paralelo que viviu a mesma experiencia uns segundos ou uns minutos antes. Non o presento como un resultado establecido da física: menciónoo porque estaba na miña memoria e porque influíu na maneira en que interpretei o que vin.

Segundo esa teoría, ese outro eu xurdiría como resultado dunha decisión binaria. Por exemplo: «Caso ou non caso con esta persoa?». No instante en que esa pregunta se abre, xeraríanse dous universos: un no que unha copia de min decide casar con esa persoa, e outro no que unha copia de min decide non facelo. Ambas as vidas poderían entrecruzarse nalgún momento de forma moi sutil.

Máis alá de todo isto, houbo unha mensaxe que me resultou especialmente significativa. Na experiencia, no momento en que se pasa dun templo da Terra a un edificio situado noutro punto do espazo, do tempo ou do universo, ábrese un portal. A mensaxe parecía ser clara: non se necesitan naves espaciais coma as nosas para viaxar polo espazo ou polo tempo.

A transición non se facía mediante unha nave, senón a través dun portal. E esa imaxe, máis alá da súa forma literal, parecía expresar que existen formas de desprazamento ou conexión que non obedecen ás limitacións físicas que nós damos por supostas.

Ao final da sesión quedaron abertas dúas incertezas. A primeira foi a experiencia cos Shemsu-Hor. Como eu xa lera sobre eles, non podo descartar que o meu subconsciente construíse a escena a partir de información previa. Ao mesmo tempo, a nitidez, a coherencia visual, a sensación de pertenza e a mensaxe recibida foron tan intensas que tampouco podo negar a posibilidade de que se me permitise acceder a unha información real, aínda que fose desde un plano non físico.

A segunda foi a relación entre todo isto e a miña ansiedade actual, o tabaco e o alcohol. A sesión empezou cun obxectivo aparentemente concreto: comprender os bucles de ansiedade e as condutas compulsivas asociadas ao consumo de tabaco e cervexa. Porén, rematou despregando imaxes relacionadas con planos astrais, cos Shemsu-Hor, con portais, coa creación de vida e harmonía e coa natureza da alma.

Quizais todo iso formaba parte dunha experiencia real noutros planos. Quizais foi unha construción do subconsciente guiada terapeuticamente. Quizais foi ambas as cousas á vez.

Eu prefiro manterme no camiño do medio.

Non necesito afirmar rotundamente que todo foi real, nin necesito negalo para sentirme seguro. O importante é que a sesión produciu un movemento interno, unha ensinanza e unha posibilidade de sanación. E se esas imaxes, entidades, templos, portais e explicacións xurdiron desde o meu subconsciente, entón o meu subconsciente, acompañado pola terapeuta, estaba a tratar de amosarme algo necesario para o meu proceso.

Fose algo creado polo meu subconsciente ou fose unha experiencia real vivida noutros planos, nos días posteriores á sesión observei que o meu impulso de consumir alcohol en situacións de elevada ansiedade diminuíra. Esa coincidencia temporal forma parte da miña experiencia, pero non me permite demostrar por si soa que a sesión fose a causa do cambio. O importante para o meu proceso foi que empecei a mirar con máis claridade unha conduta que podía prexudicar a miña recuperación.

É certo que seguía aparecendo a idea de ter a oportunidade de beber aínda que fose só un par de cervexas. Pero algo cambiara. Agora podía ver con máis claridade e podía pensar por min mesmo que, na miña situación actual, o consumo de alcohol, por ínfimo que fose, ou mesmo o consumo desmedido, podían danar a miña sanación e a miña recuperación.

Días despois da sesión, si podo afirmar que algo cambiara.

Se alguén ten dificultades para controlar o consumo de alcohol ou doutras substancias, unha regresión non debe utilizarse como substituto dunha avaliación ou dun tratamento profesional.

Lévao á túa vida

Esta regresión é a máis difícil de trasladar directamente porque contén afirmacións e imaxes sobre a alma, outros planos e a creación de vida. Non necesitas aceptar ningunha delas para utilizar unha parte da ensinanza.

Pregúntate: que ideas espirituais che axudan e cales estás a converter demasiado rápido en certezas? Podes manter unha experiencia significativa sen obrigarte a demostrala? Que hábito actual sabes que prexudica a túa recuperación ou o teu benestar? Que cambio observable poderías realizar aínda que nunca resolveses as preguntas metafísicas?

Unha experiencia pode ampliar as nosas preguntas. A vida cotiá segue sendo o lugar onde comprobamos como elixemos vivir.

A partir de aquí entrarás na parte máis interpretativa do libro. Describirei a canle, a sensibilidade, as comunicacións fallidas e a recalibración tal e como eu os comprendín. Léeos como un mapa persoal da miña experiencia, non como un modelo científico establecido nin como unha explicación que debas adoptar. Cando unha idea poida traducirse á vida cotiá sen necesidade de aceptar a súa interpretación espiritual, sinalarei tamén esa lectura.

Xa coñeces a canle e sabes de que está feita a sensibilidade. Agora toca desprégala.

Este é o capítulo máis extenso do libro, e quero avisalo: chegou así. Son ideas que foron caendo ao longo de meses, unhas conectadas directamente coas regresións e outras que chegaron pola súa conta.

Aquí atoparás a sensibilidade en todas as súas formas: a educación do saber estar, os arrepíos, as mentes que non se abren, a caza e o arrepentimento, e tamén as comunicacións que chegan rotas.

Audio desta sección

1. Unha etapa de recalibración

Durante esta etapa de recalibración, seguiron chegando a min unha serie de ideas, pensamentos e ensinanzas que parecen ir ordenándose pouco a pouco. Non chegan sempre de forma cómoda nin no momento adecuado. Ás veces aparecen como unha sucesión inconexa de pensamentos; outras veces, como unha choiva torrencial de información que cae sobre a miña mente sen que eu poida detela. Pedín unha axuda que definise toda aquela experiencia e na miña mente apareceu unha única palabra: «Recalibración».

A recalibración é un termo industrial que define a optimización dunha maquinaria e similares, para mellorar o funcionamento destes.

Todas estas ideas chegan a min en dous tipos de ocasión: Ás veces ocórreme cando chego canso á casa despois de correr. Dúchome, déitome sobre a cama e tomo uns minutos de descanso antes de incorporarme a outras tarefas. Neses momentos tamén pode chegar información, aínda que adoita ser pouca. Porén, nos momentos de excitación nerviosa é cando esa chegada se intensifica. Aí non aparece unha idea solta, senón moitas, unha detrás doutra, coma se se abrise unha comporta e un tropel de ideas me chegasen de golpe.

Isto ocorreume conducindo, facendo tarefas complexas, escoitando música que me emociona ou vendo unha escena dunha película cuxa acción provoca unha excitación nerviosa no espectador. Neses momentos invádeme unha rabia tremenda, porque sei que algo importante está chegando, pero non teño á man un bolígrafo, un papel nin un ordenador para poder ditalo. Entón teño que facer uso da miña memoria, e a miña memoria ás veces falla. Algunhas ideas pérdense, aínda que outras regresan tempo despois.

A mnemotecnia que se me deu para gardar estes recordos funciona. Pero non sempre podo usala. Se estou falando con outra persoa, ou se estou no medio dunha situación de excitación ou tensión, non podo poñerme a recitar en voz alta o que me acaba de chegar. Os demais poderían pensar que teño unha especie de tara, de TOC ou algo parecido. Sería unha escena ridícula, e moitas veces, con resignación, dou por perdida esa información.

Tamén aparece o esgotamento. Hai días nos que estou exhausto a media mañá. Non é soamente unha canseira física. É coma se todo este proceso de chegada, recepción, ordenación e recalibración consumise unha cantidade enorme de enerxía. Coma se a miña mente e o meu sistema nervioso traballasen durante horas antes mesmo de que o día avanzase.

Nesta etapa apareceron mesmo flashes aparentemente soltos, coma imaxes de bromas cargadas ata con humor, coma tratando de animarme e darlle un toque de bondade, recordos, símbolos ou fragmentos que aínda non sei ubicar. Non quero forzalos. Déixoos anotados como pezas pendentes, porque quizais máis adiante atope o lugar exacto que ocupan dentro do conxunto.

2. Non afirmar máis do que sei

Quero deixar algo moi claro desde o principio. Quizais moitas das cousas e das canles de comunicación que comentei noutros capítulos non se abrisen realmente a raíz das regresións con Puy. Ela puido ser o vector cambiante que me fixo recapacitar e denotar a súa existencia. Quizais xa estivesen abertas desde hai moito tempo. Quizais non sexa algo que me ocorra soamente a min, senón algo que moitas persoas viven sen darse conta. Puy o que fixo era poñermo diante, dunha maneira consciente ou inconsciente. Si podo asegurar que a súa terapia «Fíxome espertar», saír do automatismo nas nosas vidas que as persoas occidentais nos auto infrinximos sen nos darmos conta de que entramos nun bucle que fai que as nosas vidas sexan inertes, sen sentido, coma se fósemos un deses modernos androides de produción dun sistema industrial.

Cando recibimos percepcións, normalmente cremos que veñen da nosa mente. Pensamos que son pensamentos normais, asociacións mentais, ideas laborais ou simples ocorrencias sen utilidade. Moitas veces desbotámolas antes sequera de escoitalas. Apartámolas da nosa memoria porque non parecen servir para nada.

A raíz das regresións con Puy, esas percepcións empezaron a fluír con máis forza. Pero eu non podo asegurar se estas xa estaban aí desde antes e era eu o que as desbotaba. Non sei se son xeracións da miña propia mente, se proceden do meu subconsciente ou se alguén, desde outro plano, trata de comunicármas.

Por iso non podo negar unha posibilidade nin afirmar a outra con rotundidade. Teño que mirar ambas as dúas como posibilidades reais. Quizais sexa a miña mente. Quizais sexa o meu subconsciente. Quizais sexa unha entidade exterior. Quizais sexa unha mestura de varias cousas. O importante, de momento, é que a información chega.

E cando chega, debo aprender a escoitala sen perder a prudencia.

3. A excitación nerviosa como interruptor

Unha das ideas que chegou á miña memoria é que a excitación nerviosa puidese activar a canle de comunicación. É como acender un televisor. Premes o botón do mando a distancia e, de súpeto, todo o circuíto empeza a traballar.

Lembro as clases de física, cando nos explicaban a electricidade e o movemento dos electróns dun punto a outro, dun polo a outro, a unha velocidade rapidísima. Veume esa imaxe á mente. A excitación nerviosa sería coma o botón do televisor. No momento en que se preme, os electróns da circuitería empezan a moverse, todo se activa e a información comeza a aparecer.

Un exemplo moi claro é a condución. Vas circulando por unha rúa que coñeces perfectamente. Ao lonxe ves que o semáforo acaba de poñerse en verde. Sabes que se chegas a tempo poderás incorporarte á nova rúa, pero se non chegas terás que agardar varios minutos, porque coñeces ese semáforo e sabes canto tarda en cambiar. Nese pequeno instante de tensión, de cálculo, de aceleración nerviosa, empezan a aparecer pensamentos inconexos, desordenados, que non gardan relación aparente uns con outros.

Tamén sucede coa música. Unha canción que me gusta pode xerar unha excitación interior, unha especie de apertura. Ocorre tamén con algunhas escenas de películas, cando a acción dos personaxes te arrastra emocionalmente. Neses momentos algo se acende.

Non sei se ese acendido abre unha comunicación co meu subconsciente ou con outro tipo de fonte. Pero a sensación é que hai unha canle que se activa.

4. Unha mirada científica como ferramenta, non como dogma

Este capítulo tamén ten unha parte analítica, case tecnolóxica. Non quero que todo quede unicamente nunha vivencia emocional ou mística. Trato de atopar o porqué. Ou, mellor dito, trato de entender se hai algunha forma de mellorar as comunicacións nas regresións.

Para iso creo que debemos usar unha parte científica. Non como base absoluta dun método, senón como ferramenta auxiliar. A ciencia non tería que substituír a experiencia, pero si podería axudarnos a comprender algúns factores.

Penso nos cirurxiáns que operan de forma remota utilizando brazos electrónicos. Poden estar en Estados Unidos e operar unha persoa na India mediante un sistema tecnolóxico seguro. A cirurxía segue sendo cirurxía, o coñecemento médico segue sendo esencial, pero a tecnoloxía amplía as posibilidades.

Algo parecido quero formular aquí. Quizais poidamos usar coñecementos científicos para analizar como mellorar as regresións, ou mesmo para potenciar determinados factores das comunicacións regresivas. Non se trataría de reducir o místico ao técnico, senón de utilizar o técnico como unha ferramenta que axude a afinar a canle.

Coma nun sistema de comunicación, habería que preguntarse que mellora o sinal, que produce interferencias, que factores fan que a mensaxe chegue máis limpa e que factores a distorsionan.

5. A sensibilidade como mellora da percepción

As sensacións que vou recibindo arredor da sensibilidade apuntan a unha idea central: a sensibilidade mellora a capacidade de percepción.

Unha persoa con maior sensibilidade quizais teña máis facilidade para recibir este tipo de información. Talvez teña menos atado o seu subconsciente e sexa este o que, de forma máis correcta e ordenada, vaia ditando as cousas. Ou quizais non sexa o subconsciente, senón unha entidade exterior. Non o sei. Pero o importante é que a información chega.

Iso non significa que unha persoa con menos sensibilidade non poida recibir información. Pero si creo que a sensibilidade facilita a comunicación. É como a diferenza entre cablear unha casa con cables de alta calidade, apantallados, protexidos contra interferencias, e montar un cableado temporal colgado con chatolas na parede. No segundo caso, se enchufas unha lámpada, pode escintilar. Non porque a electricidade non exista, senón porque a canle non está ben preparada.

A sensibilidade pode ser iso: un cableado máis limpo, máis fino, máis capaz de transmitir sen interferencias.

Pero ademais de sensibilidade fai falta unha mente aberta. Unha mente expandida. Unha mente que se abra aos cambios, aos novos coñecementos e ás novas situacións. Fai falta curiosidade. Non unha curiosidade entrometida nos asuntos persoais dos demais, senón unha curiosidade técnica, científica, humana e analítica.

Unha mente perceptiva non cre todo o que escoita, pero tampouco o rexeita de inmediato. Recíbeo, obsérvao, analízao e déixao repousar.

6. Educación do saber estar e a súa relación coa sensibilidade

Veume á mente que a sensibilidade pode estar relacionada coa educación recibida. Non me refiro tanto á educación académica, senón á educación do saber estar.

Os meus pais puxeron unha énfase especial nesa educación. Querían que fósemos amables cos demais, que saudásemos ao entrar nun sitio e que nos despedísemos ao saír. Eu era un neno incriblemente tímido e aquilo custábame moito. Ás veces o meu pai non necesitaba dicirme nada. Abondaba cunha mirada para lembrarme que debía saudar. Entón eu reaccionaba e dicía: «Perdón, bos días».

Co paso do tempo souben recoñecer algo nas persoas. Todas aquelas persoas magníficas que coñecín parecían seguir un mesmo patrón. Tiñan unha boa educación do saber estar e tiñan consideración cara ao próximo. Non direi que fose sempre unha educación exquisita, pero si unha educación profunda, respectuosa, atenta.

Empezo a pensar que esa educación do saber estar ten unha relación estraña coa sensibilidade. As persoas con verdadeira educación adoitan ter sensibilidade. E as persoas baixas de sensibilidade, polo xeral, non parecen ter integrado ben esa educación do saber estar.

Quizais porque o saber estar non consiste só en normas sociais. Non é unicamente dicir bos días ou grazas. É darse conta de que o outro existe. É percibilo. É coidar a forma na que un entra nun espazo, fala, mira, escoita ou se retira.

A sensibilidade pode nacer tamén de aí: de ter aprendido a non ocupalo todo, a non atropelar os demais, a non impoñerse sen mirar.

7. A sensibilidade como experiencia física

A sensibilidade tamén se manifesta fisicamente. Ata agora eu cría que todos os arrepíos eran iguais, pero estou empezando a distinguilos.

Hai un tipo de arrepío que aparece cando recibo un estímulo de asombro, cando coñezo algo incriblemente inaudito ou unha ensinanza nova chega a min. Séntese na parte dos tríceps e na zona do cranio que está detrás dos oídos. É unha sensación eléctrica e agradable. É un «wow» corporal, unha descarga de enerxía positiva. Coma se esa nova ensinanza fose recibida cunha festa interior.

Eu sempre fun unha persoa curiosa. Gustoume investigar, aprender, incorporar coñecementos á miña vida. Moitas veces non sabía para que. Agora teño claro que moitos deses coñecementos son coma pequenas ferramentas que me axudarán nalgún momento do meu camiño.

Hai outro tipo de arrepío que aparece cando algo me sobrepasa. Non ten que ver coa alegría. É un arrepío que percorre todo o corpo, especialmente as extremidades superiores e inferiores. A descarga parece comezar nos ombros, baixa cara ás mans e logo percorre as pernas ata os pés. É coma se eu fose un cable que un electricista usa para empalmar dous extremos: engánchanme polos pés a un extremo, pola cabeza ao outro, e a descarga percórreme enteiro.

Ese arrepío non di «wow». Di: isto supérate.

Tamén hai arrepíos que permanecen no peito, entre o esterno e o corazón. Están relacionados con episodios amorosos da miña vida. Cando me namoraba, sentía o típico formigo, o aleteo de bolboretas. De neno fun moi namoradizo. Non sei se todos os nenos e nenas daquela época o fomos igual, pero eu adoitaba namorarme das nenas que tiñan algo especial.

Cando coñecía unha nena que me gustaba, a sensación no peito xiraba nun sentido circular, coma as agullas do reloxo. Pero se pouco despois vía que esa nena se achegaba a outro neno e lle daba un bico, coma se xa establecese un vínculo sentimental con el, o arrepío investíase. Xiraba ao contrario das agullas do reloxo.

Era como facer e desfacer. Coma se o corpo categorizase a experiencia antes mesmo de que a mente puidese explicala.

Tamén un comentario brusco pode calarme moi fondo. Pode ser un comentario sen mala intención, pero o primeiro que sinto é unha ondada no peito que me inunda. Ás veces logro sobreporme e comprender que non era un reproche contra min, senón só unha forma tosca de dicir algo. Pero a primeira recepción sempre é física, profunda, inmediata.

8. Mentes receptivas e mentes pechadas

Por simplificar, aínda que sei que non hai negros nin brancos, senón moitos grises, creo que existen dous grandes tipos de mentes.

Unha é a mente perceptiva. É a mente que está aberta a novos coñecementos, que escoita e analiza sen poñer demasiadas obxeccións iniciais. Iso non significa que acepte todo. Simplemente escoita. Observa. Permítese a curiosidade.

A outra é a mente que se ri daquilo que non entende. A mente que se pecha movida polas súas conviccións.

Lembro que nos anos oitenta e noventa eramos poucos os que considerabamos que tiña que haber vida intelixente no universo máis alá da Terra. Eramos o branco de moitas bromas. Familiares e amigos facíannos comentarios xocosos, coma se fósemos tipos raros que crían en homiños verdes. Hoxe, décadas despois, a situación cambiou. Desde ámbitos moito máis serios fálase da posibilidade de vida extraterrestre noutros planetas.

Aquela sensibilidade que nos levou a non negar certas posibilidades fixo que a nosa mente subise un nivel de conciencia expandida. Fíxonos máis perceptivos.

Unha das miñas frases preferidas, que lembro atribuída a Gerry Spence, di algo así: prefiro que a miña mente se abra por curiosidade antes que se peche por convicción. Esa idea defíneme. Define o tipo de curiosidade que teño e que creo que teñen as persoas con mente expandida: mentes capaces de absorber información, coñecementos e sentimentos.

Ás veces penso que estas mentes están preparadas para evolucionar máis rapidamente. Ou quizais lograron evolucionar a través de moitas vidas ata acadar un nivel máis alto de asimilación. Talvez outras mentes estean aínda nun plano inferior e algún día poidan evolucionar a outro plano, aínda que quizais non nesta vida. Pode que necesiten varias vidas para un cambio dese calado.

Sentín compaixón polas persoas coa mente pechada. Tratei de axudalas, de explicarlles as cousas, de amosarlles solucións. Nas miñas vivencias persoais lembro ter empregado moitísimo tempo intentando explicar a persoas próximas situacións que para min tiñan unha solución sinxela ou varias alternativas posibles. Porén, creo que debido á angustia que esas persoas sofren ante certos episodios, non lles é posible razoar o que lles estou a dicir. Non poden chegar a un momento de apertura mental.

Iso sempre me conmoveu e me provocou tristeza. É como sentir que non podo facer nada por elas.

Vénme á mente unha idea que asocio a unha canción de Joaquín Sabina: non se pode axudar a quen non quere axuda. É esa sensación. Non queren recibir instrucións para chegar a un momento de expansión. Péchanse dunha maneira case misteriosa.

Recorrendo ás miñas lecturas budistas, a conciencia expandida pode ser coma unha flor que se abre pola mañá e amosa toda a súa beleza. Unha vez que chegas ao coñecemento, grazas á sensibilidade, ese coñecemento insúflache forzas, dáche ánimo e demóstrache que hai unha ensinanza detrás da vida.

En cambio, esas outras persoas son coma un capullo que nunca chega a abrir. Intúense algúns pétalos entre as fendas do cáliz, pero a flor non sae do todo.

A escoita compasiva budista pode axudar. Cando unha persoa chega airada ou angustiada, ofrecerlle un espazo de escoita, sen xulgar, pode calmala. Pero iso non sempre resolve a causa. É como cando vas ao médico e o médico che dá unha medicación para apaciguar os síntomas, pero non busca a orixe. Afortunadamente non todos os médicos fan iso. Pero aquí ocorre algo parecido: a escoita compasiva atenúa o malestar, pero non sempre conduce á sanación profunda.

Para sanar hai que acudir á causa. E estas persoas parecen non querer chegar nunca á causa. Iso prodúceme unha tristeza profunda. É como ver seres atascados, seres que non logran evolucionar.

9. Nerviosismo, exceso de información e silencio posterior

Outro trazo importante da miña personalidade é que son unha persoa especialmente nerviosa. Cando recibo moita información, tendo a poñerme nervioso. Creo que a fonte dese nerviosismo procede da cantidade de información que chega de golpe.

Hai algo dentro de min que me di que esa información é importante, pero aínda está nun plano demasiado abstracto. Non podo identificala do todo. E iso inquiétame.

Ás veces chega unha avalancha de pensamentos e logo todo se cala. Entra un silencio absoluto. É coma se algo dixese: «Adeus, ata logo». Coma se se me dese un espazo para a reflexión.

Pero ese espazo paréceme ínfimo. Son tantos os pensamentos que teño que seguir traballando días despois para ordenalos. Necesito apuntalos, ditalos ou repetilos en voz alta coa técnica de mnemotecnia, porque do contrario parte desa información pode perderse.

10. Sensibilidade na natureza: a caza, o arrepentimento e o respecto pola vida

Sempre tiven sensibilidade cara aos animais, pero tamén recoñezo ter pertencido a unha familia na que a caza se practicaba como un rito familiar, desde hai xeracións. Debo explicar o seguinte antes de comentar unha resposta que se me deu tras as regresións con Puy, era unha resposta a unha pregunta que fixen tras as regresións, cando me atopaba ao amencer no campo.

Na miña familia practicabamos dúas modalidades: caza maior e caza menor. Na caza menor, o animal abatido ía á mesa. Era como ir ao supermercado, comprar polo e regresar á casa para cociñalo. Porén, na caza maior isto non sempre ocorría así. Ás veces podías levar a carne do animal, fileteala, loncheala, marinala e dispoñer dunha despensa deliciosa. Pero noutras ocasións non levabas a carne. Levabas un trofeo, ou nin sequera iso. E entón quedaba algo moito máis duro: terlle quitado a vida a un animal…. para que?

Os últimos anos, sobre todo tras as miñas lecturas budistas, comprendín que esa segunda modalidade podía ser unha matanza.

Lembro unha montaría en Sevilla. Apareceu unha colleira de veados, que os cazadores identificabamos como unha parella de machos que foxen do perigo. Fun especialmente certeiro e abatín os dous, no que se chama «facer un doblete». Un caeu desplomado e morreu instantaneamente, como todos os cazadores desexan que ocorra para que o animal non sufra.

O segundo, porén, escapou ferido. O tiro non acadara un punto vital. Ao principio tratei de buscalo coa mirada entre o monte ata que puiden ubicalo. Caera nunha especie de gabia natural chea de pedras.

Acercheime correndo co coitelo de remate e o rifle para rematalo e que non sufrise. Pero cando cheguei comprendín que aquela gabia tiña demasiadas pedras. Non podía entrar co coitelo sen asumir un risco enorme. O veado movía a testa e a cornamenta dunha forma que podía ferirme gravemente, mesmo nun ollo ou nas costelas. Os seus cuartos traseiros eran inaccesibles nesa gabia, esa é a vía que usamos os cazadores para evitar unha cornada cervina. E se entraba de fronte, o veado cargaría contra min.

Empecei a poñerme nervioso. Aquel veado tiña os ollos totalmente desorbitados polo tiro; eu usaba un rifle de alto calibre o cal case sempre causa a morte instantánea, pero naquela ocasión en lugar de acurtar o momento da morte provocoulle a aquela res unha dor infinita. Estaba a sufrir moitísimo. Eu quedei xeado. Non sei durante canto tempo.

Non podía disparar cara á gabia porque o rebote da bala podía acadarme a min ou saír coma unha bala perdida e quizais ferir outra persoa. Pero, pasado un tempo, comprendín que era a única solución. Non podía entrar polos cuartos traseiros.

Armeime de valor, apuntei ao corazón e disparei.

Aquela experiencia foi horrible. Durante o resto da miña vida vin a cara daquel veado, a súa testa, os seus ollos desorbitados, tratando de repoñerse para fuxir. E a miña mente sempre dicía: «perdón, perdón, perdón…»

Arrepíntome enormemente daquilo que fixen.

Non volvín nunca máis practicar a caza maior. Parecíame unha aberración.

Porén, non sei por que, seguín practicando a caza menor. Teño que recoñecer que me gusta cociñalos. Fágolles un guiso tradicional que facía miña nai e antes miña avoa: coello ao allo con redución de viño. Tamén preparo caldeiro de coello, un arroz caldoso e cremoso, inspirado en receitas que lin nos libros de Miguel Delibes.

Lembro recentemente un día de caza, ao amencer, no verán, tras as regresións con Puy. De súpeto formulei unha pregunta ao aire, sen agardar contestación. Os coellos son animais moi simpáticos, cando os abates e vas recollelos recoñeces a súa cara, o seu fociño e os seus bigotes, parecen de conto, hai neles unha beleza case infantil.

Entón preguntei con forza: «Aínda que como estes animais, por que os cazo? Por que os cazo?».

A resposta foi inmediata: «Son o voso alimento».

Nese momento veume á memoria o ocorrido en España e en Europa co virus da mixomatose. Cando apareceu, o coello practicamente extinguiuse en moitas zonas, e detrás del sufriron moitas especies depredadoras, entre elas as aves rapaces e os linces, as cales non se chegaron a recuperar. Comprendín que o coello fora alimento de moitas especies, non só do ser humano.

Por iso aquela resposta dicía «voso alimento». Non só alimento dos humanos, senón tamén doutros animais.

Comprendín entón o ciclo reprodutor das coellas, a súa capacidade para criar con tanta frecuencia, mesmo quedar preñadas de novo pouco despois de parir mentres seguen criando os cazapos. É coma un animal deseñado cunha altísima eficiencia biolóxica para prover nutrientes a outras especies.

Non o xustifico todo desde aí, pero comprendo mellor a frase que me chegou: «É o voso alimento».

Máis tarde a miña admiración pola vida chegou coas lecturas budistas ata un punto de compaixón, con calquera tipo de vida, mesmo cos insectos: cando saio adestrar e vou correndo, miro ao chan e trato de non pisar unha ringleira de formigas que cruza o camiño. Respéctoas como forma de vida. Elas están a facer o seu traballo. Están a tratar de sobrevivir.

Tamén antes sentira repulsión cara a moitos insectos.

De neno sentía unha profunda repulsión polas avespas. Lembro unha vez, no campo, que lancei unha pedra contra un matorral coa mala fortuna de que aquela pedra golpeou de cheo un avespeiro. Todas as avespas saíron enfurecidas cara a min e picáronme. Quizais foron oito ou nove picaduras. Deixáronme o rostro e o peito inchados, inflamados, coma se o meu corpo reaccionase de forma intensa a aquel ataque. Lembro aquela experiencia con moita dor.

Desde entón, as avespas foran para min seres repulsivos. Nunha ocasión conteille esta vivencia a unha amiga, e ela díxome: «Non son animais repulsivos; tamén serven para polinizar». Eu negábame a aceptalo. Tiña demasiado gravado o medo, a dor e o rexeitamento.

Porén, agora, tras as experiencias con Puy, chegoume unha sensación distinta, coma se aquel recordo regresase para ser comprendido doutra maneira. Chegoume unha frase pequena, sinxela, pero moi clara: «Elas defendían a súa comunidade».

Despois razoei o ocorrido e comprendín que aqueles insectos non tiñan a culpa. Simplemente responderon ante un estímulo de ameaza sobre a súa comunidade. Exerceron a súa función. O culpable, en realidade, fora eu, aínda que o fixese sen querer. E un insecto non ten a capacidade de analizar a situación.

11. Conclusión: sensibilidade, comunicación e ensinanza

Todo este capítulo xira arredor dunha idea: a sensibilidade pode ser unha calidade de mellora para a comunicación.

Non sei aínda se as comunicacións proceden da miña mente, do meu subconsciente, doutro plano ou dunha entidade exterior. Pero si percibo que a sensibilidade afina a recepción. A sensibilidade limpa o cableado. Reduce interferencias. Fai que determinadas ensinanzas cheguen con máis forza.

Esa sensibilidade non é soamente emoción. É educación do saber estar, é respecto, é curiosidade, é compaixón, é capacidade de asombro, é dor ante o sufrimento animal, é tristeza ante as mentes que non se abren, é nerviosismo ante demasiada información e é tamén desexo de comprender.

A sensibilidade tróuxome problemas. Fíxome sufrir comentarios bruscos. Levoume a cargar con traballo que non me correspondía. Fíxome vivir con demasiada intensidade vínculos, perdas e recordos.

Pero quizais esa mesma sensibilidade sexa tamén unha ferramenta.

Quizais sexa unha parte esencial da canle.

Quizais, grazas a ela, as ensinanzas chegan.

E quizais a miña tarefa agora non sexa negar o que chega nin afirmalo sen prudencia, senón aprender a escoitalo, ordenalo e poñelo ao servizo dunha comprensión máis profunda da miña vida.

A comunicación fallida

Desde hai tempo pregúntome por que, nalgunhas ocasións, as imaxes aparecen mediante unha secuencia rapidísima e vertixinosa. Chegan como un tropel de información que apenas podo distinguir e, case inmediatamente, desaparecen.

A explicación que acabou abríndose paso dentro de min foi esta: é coma se unha comunicación chegase a iniciarse, pero durante o proceso aparecese algunha interferencia ou algún fallo. A canle podería verse alterada por unha falta de enerxía ou por algunha outra circunstancia que aínda descoñezo. Como consecuencia, a transmisión interromperíase antes de completarse.

Desde esta interpretación, aquelas imaxes desordenadas e extremadamente rápidas serían intentos fallidos de comunicación: transmisións que comezaron, pero que non conseguiron chegar ata min dunha maneira íntegra, comprensible e estable. É como cando tes un aparello receptor de radio e tratas de sintonizar unha emisora: só oes un son coma se alguén falase dentro dunha lata metálica, sen un ápice de claridade.

Ao principio pensei que podía tratarse dunha especie de broma que alguén me gastaba desde o outro lado: enviarme un montón de información e «aí te apañas». Tamén contemplei a posibilidade de que fose o meu propio subconsciente o que producía aquelas secuencias. Porén, agora sinto con bastante claridade outra explicación: alguén trata de emitir a información, pero, pola razón que sexa, esta queda a medio camiño ou chega nun estado defectuoso.

A sensación parécese ao que ocorre cando un disco de vinilo se raia e a reprodución queda atrapada, repetíndose ou deformándose. Tamén me lembra a unha cinta de casete que empeza a perder tensión, se enreda e remata desfacéndose dentro do radiocasete. O contido estaba alí e a reprodución comezara, pero o medio encargado de transportalo non puido completar correctamente a súa función.

Non podo demostrar que esta explicación sexa obxectivamente correcta. O único que podo deixar rexistrado é que apareceu en min como unha aclaración especialmente nítida para dar sentido a esas rachas de imaxes incompletas.

A alteración da percepción e o reaxuste

Hai un episodio dos primeiros meses da miña baixa laboral que hoxe leo doutra maneira. É o da aplicación de música que contei unhas páxinas atrás: abría no móbil a aplicación de sempre e tiña a certeza de que alguén a cambiara enteira, ata que, despois dun anaco mirando a pantalla, todo volvía ao seu sitio e comprendía que seguía sendo a mesma. Expliqueillo á miña doutora nunha das revisións, e lembro que me escoitou cos ollos moi abertos.

Ao comezo da miña enfermidade a miña mente estaba atravesando un cambio profundo. Probablemente a miña percepción atopábase alterada como consecuencia do deterioro psicolóxico que estaba sufrindo e que eu relacionaba, fundamentalmente, co vivido no meu contorno laboral.

O que entón interpretei unicamente como un síntoma desconcertante adquire agora, dentro da miña experiencia persoal, un significado máis profundo. Era coma se o meu sistema de percepción estivese modificándose, reaxustándose, atravesando unha transformación.

A sensación que me chega é que aquel proceso podía parecerse a unha especie de recalibración. Coma se a miña forma habitual de recoñecer, ordenar e interpretar a realidade deixase momentaneamente de funcionar con normalidade e necesitase reconstruírse.

Desde a miña interpretación actual, aquela transformación podería ter preparado a miña mente para percibir con maior claridade a información que despois comezou a emerxer, xa procedese do meu subconsciente ou daquilo que eu experimento como un plano diferente.

Pero non podo saber se existe unha relación real entre ambos os procesos. É igual de posible que aquela alteración fose, simplemente, unha manifestación do estado psicolóxico que atravesaba naquel momento. O que si lembro con claridade é a estrañeza de contemplar algo coñecido e sentir, durante uns instantes, que deixara de selo.

Hoxe contemplo aquela experiencia como unha posible fase de desorganización e posterior reaxuste da miña percepción: un momento no que a miña mente parecía estar desmontando a súa maneira habitual de interpretar o mundo para tratar de atopar despois unha nova forma de organizalo.

Nesta cuarta parte usarei a palabra enerxía tal e como aparece na miña experiencia e no meu modelo persoal. Cando saque conclusións xerais, deben entenderse como interpretación: descanso, atención, activación, carga emocional e capacidade física son a tradución observable do que aquí chamo enerxía.

Esta é a parte máis analítica do libro, e creo que se nota: aquí trato de levantar un modelo co que fun comprendendo.

Non me interesa reducir o místico ao técnico. Interésame usar o técnico como unha ferramenta que axude a afinar a canle, igual que un cirurxián opera a distancia con brazos electrónicos sen deixar por iso de ser cirurxián.

O que atoparás é o desenvolvemento completo da economía da enerxía: as súas funcións, o significado das ausencias, a tatexeza como sinal, o planeta desértico, a sementadora de vida e as escamas da infancia.

Audio desta sección

1. Propósito do informe integrado

Este informe recolle e ordena o que fun comprendendo arredor das miñas vivencias regresivas, as visións que apareceron despois das regresións con Puy e as aclaracións que chegaron máis tarde para completar escenas que non rematara de entender.

Escríboo en primeira persoa porque non se trata dunha teoría externa nin dunha afirmación obxectiva sobre a realidade. É un mapa simbólico, emocional e narrativo construído desde as miñas propias vivencias internas. O seu sentido non está en demostrar nada cara a fóra, senón en ordenar o que sentín, vin, lembrei ou intentei comprender desde dentro.

Dentro deste proceso aparecen varias liñas que se entrelazan: as respostas a preguntas que me fixera durante toda a miña vida, os recordos de aclaración que completan escenas regresivas, a economía de enerxía que parece organizar o que se amosa e o que non se amosa, a figura de Puy como guía ou axente de activación, a ensinanza de aprender a dicir non e a necesidade de escribir todo antes de que esta fonte de información se esgote.

Non quero perder detalle, pero tampouco quero repetir o mesmo de forma innecesaria. Por iso este informe fusiona as ideas nunha soa estrutura: mantén os matices de cada vivencia, elimina as duplicacións e conserva o máis importante de cada comprensión.

2. A apertura dunha fonte de información

Non sei canto tempo durarán estas revelacións. Non sei se será algo que se manterá de forma indefinida no tempo ou se, pola contra, se trata dunha xanela temporal na que se me dará a coñecer a resposta a non todos aqueles interrogantes que xurdiron en min ao longo da miña vida, senón a aqueles que me axudarán no meu camiño.

En calquera caso, pretendo aproveitar a contestación a estes recordos, que prefiro chamar visións, ata que esta fonte de información se esgote.

Cando empezaron a aparecer todas estas visións, empecei a pensar que quizais se abrira unha canle de comunicación de forma temporal. Por iso debía anotar todo aquilo, para evitar que, ao final, se perdese na miña memoria para sempre.

Era unha sensación que, cada vez que a pensaba, cobraba máis forza.

Por buscar un símil, era como cando se aumenta o volume dun equipo de música e este, a través dos seus altofalantes, empeza a emitir unha serie de vibracións. Se pos a man enriba do altofalante, notas esa vibración. Pero chega un momento en que, cando o volume supera certo nivel, a vibración empézala a sentir no peito.

Ese símil describe dunha maneira sinxela o que eu sentía arredor dese pensamento. Ao principio era unha idea tenue, case mental. Despois empezou a ter corpo. E finalmente converteuse nunha necesidade física, coma se aquilo xa non estivese só na cabeza, senón tamén no peito.

Por iso sinto que debo escribir. Porque se non o fago, temo que algunhas imaxes se perdan, que algunhas conexións se borren e que algunhas respostas volvan afundirse nun lugar da memoria ao que despois quizais xa non poida acceder.

3. A orixe das visións tras as regresións con Puy

Tras as regresións con Puy, empecei a percibir respostas a preguntas que me fixera durante toda a miña vida. Eran respostas planas, claras e sinxelas, sen ofrecer unha explicación longa.

Desde moi novo fixérame esas preguntas, pero eran preguntas de tipo retórico: preguntas nas que un xa coñece a resposta, ou simplemente as lanza ao aire, coma algo poético. Non eran preguntas formuladas coa expectativa real de que alguén contestase. Eran máis ben interrogantes que vivían dentro de min, pensamentos que quedaran flotando durante anos.

Máis tarde, despois de realizar as transcricións daquelas sesións de regresión, parecía que se abrira unha nova canle de comunicación na miña mente.

Por esa canle empezaron a chegarme respostas a esas preguntas retóricas que un lanza ao aire sen agardar unha resposta, ben porque cre que xa a coñece, ben porque non busca unha contestación directa, senón máis ben unha pregunta para pensar.

As respostas chegábanme dunha forma parecida a como me chegaban, durante as regresións, as contestacións sutís ás preguntas que eu facía. Pero tamén se parecían moito a aquelas axudas que recibía de entidades que querían facilitar a sesión de conciencia expandida.

A medida que pasan os días, teño claro que son revelacións. Por esa estraña canle de comunicación que se abriu, ben sexa co meu subconsciente ou ben sexa con algunha outra entidade, empeza a fluír a información.

O máis chamativo é que esas respostas non chegan como tratados nin como explicacións pechadas. Chegan como frases breves, imaxes, símbolos ou recordos. É coma se se me dese o xusto para que eu puidese razoar despois. Non se me entrega todo resolto. Enrégaseme unha peza, e despois son eu quen ten que unila co vivido, co lembrado e co que xa intuía.

4. Respostas vitais e recordos de aclaración

Dentro destas visións, empezo a distinguir dous tipos de recordos.

Por un lado, están aqueles que parecen responder a preguntas que me fixen durante toda a miña vida. Son preguntas antigas, case íntimas, que non sempre formulei de maneira consciente, pero que estiveron presentes en min desde novo.

Por outro lado, hai outros recordos que non pertencen a esa categoría. Non responden a unha pregunta vital antiga, senón que aparecen como aclaracións de algo que vin durante unha regresión. Son imaxes ou comprensións que veñen despois, coma se algo dentro de min quixese completar, explicar ou matizar unha escena que xa fora amosada.

Este matiz é importante, porque non todas as visións teñen a mesma función. Algunhas parecen contestar. Outras parecen aclarar.

As respostas vitais teñen algo de revelación directa. Responden a unha inquietude antiga cunha frase ou cunha comprensión sinxela. Os recordos de aclaración, en cambio, parecen funcionar como pezas que encaixan despois. Veñen explicar un detalle, unha forma, unha presenza, unha imaxe ou unha escena que na regresión quedara aberta.

Tamén hai unha terceira dimensión que empeza a organizalo todo: a enerxía. Ao revisar as vivencias, empezo a ver que non se me amosa todo, que algunhas imaxes aparecen completas e outras non, que algúns sentidos se activan e outros quedan bloqueados, que algunhas emocións se concentran cunha forza inmensa e que algunhas ausencias tamén parecen ter significado.

5. A enerxía como principio organizador

A idea que empeza a organizar todo é que nestas experiencias existe algo parecido a unha economía de enerxía.

Non todo se me amosa. Non todo se me permite ver, cheirar, sentir ou reconstruír. Algunhas imaxes aparecen incompletas. Algunhas sensacións chegan con moita forza. Outras, en cambio, parecen bloqueadas. Isto lévame a interpretar que a vivencia non funciona coma unha película completa, senón coma un sistema que selecciona aquilo que é necesario para entender a ensinanza principal.

A enerxía non se consome sen sentido. Parece reservarse para aquilo que ten unha carga emocional, simbólica ou espiritual máis importante.

A hipótese que empeza a tomar forma é esta: a vivencia actúa como un optimizador. Non reconstrúe todo o escenario, senón só os elementos imprescindibles para que eu comprenda a emoción, a mensaxe ou a ensinanza central.

Este optimizador non tería como principio a completitude, senón a eficiencia simbólica. Non se trataría de amosarme todo o que existe nunha escena, senón de amosarme aquilo que contén a verdade emocional ou espiritual necesaria.

Por iso, nalgunhas vivencias, unha imaxe incompleta non ten por que ser un fallo. Unha ausencia tampouco ten por que ser unha carencia. Un cheiro bloqueado pode non ser unha incapacidade, senón unha selección. Unha figura amosada só en parte pode non estar mal construída, senón estar construída ata onde fai falta.

A vivencia parece seleccionar a emoción principal, a imaxe suficiente, o cheiro adecuado, a sensación decisiva. O resto queda fóra porque consumiría enerxía sen achegar comprensión esencial.

6. A ausencia como significado

Nestas vivencias, o que non aparece tamén importa.

Non ver o resto dunha familia non significa necesariamente baleiro. Non poder cheirar o sangue non significa simplemente ausencia sensorial. Non ver enteiro un oficial de rango inferior non significa unha imaxe defectuosa. Non poder xirar o pescozo nunha escena non significa unicamente rixidez corporal. Pode indicar que hai un límite enerxético ou que algo esixe unha preparación maior.

A ausencia pode ser unha decisión do sistema.

A ausencia pode indicar que a enerxía está sendo reservada para outra cousa.

Por iso debo prestar atención non só ao que aparece, senón tamén ao que falta. Cada falta pode responder a unha pregunta:

Por que non se me amosou iso?

Que consumiría se se amosase?

Que elemento si recibiu esa enerxía no seu lugar?

Que ensinanza protexía esa omisión?

Así, a ausencia deixa de ser carencia e convértese en información.

7. As funcións da enerxía dentro das vivencias

Ata agora, o modelo queda organizado en varias funcións da enerxía.

7.1. Enerxía de visualización

É a enerxía necesaria para construír imaxes. Cando non hai suficiente enerxía ou non é necesario gastar máis, a imaxe aparece parcial.

Un exemplo sería a visualización incompleta do oficial de rango inferior dentro da vivencia do oficial asiático oriental. Non podía visualizalo enteiro. Só vía a parte superior. A imaxe non se completaba.

Ata agora iso podía parecer unha limitación casual, unha falta de nitidez ou unha dificultade miña para visualizar. Pero agora interprétoo doutra maneira. Quizais non se me amosaba toda a figura porque non era necesario. Visualizar o corpo completo consumiría enerxía. A vivencia só necesitaba darme a información suficiente para recoñecer a súa presenza, o seu rango, a súa función dentro da escena ou a súa relación co oficial asiático.

A parte superior abondaba. Non era necesario gastar enerxía en pernas, pés, contorno completo ou detalles secundarios. A escena seleccionaba o xusto.

7.2. Enerxía sensorial

É a enerxía necesaria para activar sentidos concretos, coma o olfacto.

Un dos primeiros indicios desta economía enerxética aparece tamén na vivencia do oficial asiático oriental. Nesa experiencia había dous episodios relacionados co olfacto. Nun momento si puiden cheirar a madeira queimada. Ese cheiro chegou ata min. Foi accesible. Puiden percibilo.

Porén, noutro momento tratei de cheirar o sangue, pero non puiden. Era coma se intentase acceder a esa sensación e algo non mo permitise. Non era simplemente que non houbese cheiro; era máis ben que eu intentaba cheiralo, pero a experiencia non me daba acceso a el.

Agora interpreto esa diferenza como unha cuestión de enerxía.

Quizais cheirar o sangue esixía un consumo enerxético que a vivencia non podía ou non debía permitirse. Quizais non era necesario para a ensinanza. Quizais mesmo desviaría a experiencia cara a un exceso de crueza, dor ou impacto sensorial. En cambio, o cheiro da madeira queimada si estaba dispoñible porque cumpría unha función: situarme, introducirme no ambiente, facerme entrar nese outro plano sen malgastar enerxía.

A conclusión provisional sería que non todos os sentidos se activan por igual. A vivencia decide que sensación merece enerxía e cal non.

Máis tarde, despois de ter pasado a regresión e estando xa na fase de transcrición, volvín lanzar internamente preguntas deste tipo: «Por que non podo ler isto?», «Por que non podo facer isto ao personaxe?», «Por que non podo ver aquilo?». Entón empezaron a virme visións distintas ás anteriores. Esta vez parecían palabras escritas, coma se aparecesen nun documento de Word con fondo negro e letra branca. As letras tiñan unha forma triangular, e entre elas aparecía unha palabra que se repetía de maneira intermitente, coma un tic: enerxía.

A palabra desaparecía e volvía aparecer. Enerxía. Enerxía. Enerxía. Era a resposta que se me daba a través de visións. Non era unha explicación longa nin unha frase desenvolvida. Era unha insistencia visual, unha contestación mínima e repetida. Cada vez que me preguntaba por que non podía ler algo, ver algo ou actuar sobre algún personaxe dentro da vivencia, a resposta volvía ser a mesma: enerxía.

7.3. Enerxía emocional

É a enerxía que permite sentir unha emoción con intensidade.

A escena da nena cuxo pai vai á guerra introduce algo fundamental: a enerxía non se reserva só para escenas duras, bélicas ou dolorosas. Tamén se reserva para a felicidade.

Nesa vivencia eu non podía ver a ninguén máis da miña familia. Non vía outros familiares. A experiencia non me amosaba o conxunto familiar. Nun primeiro momento iso podía parecer unha carencia ou unha escena incompleta. Pero agora empezo a entendelo doutra maneira.

Quizais non vía a miña familia porque visualizar máis persoas consumiría enerxía. A vivencia non quería gastar enerxía en reconstruír rostros, corpos, posicións ou vínculos familiares secundarios.

A enerxía debía reservarse para algo moito máis importante: sentir o que o meu pai me facía cando xogaba comigo.

El erguíame moi, moi alto. As miñas perniñas xiraban cara ás miñas costas. Iso producíame unha sensación de formigo no peito. Ese formigo arrincábame unha infinidade de risos. Era unha alegría inmensa, unha felicidade corporal, limpa, infantil, total.

Esa foi a sensación de felicidade máis grande que tiven en todas as vivencias.

Agora entendo por que non puiden ver a miña familia. A enerxía tiña que concentrarse nesa vivencia concreta: o xogo co meu pai, o corpo elevado, as cóxegas, o riso e a sensación de amor antes da perda.

A ensinanza aquí é moi clara: a enerxía non estaba destinada a amosarme a todos. Estaba destinada a facerme sentir a felicidade esencial daquel vínculo.

7.4. Enerxía narrativa

É a enerxía que organiza que elementos da escena son necesarios para que a historia interna teña sentido.

Na vivencia da nena, o importante non era saber cantas persoas había na familia nin reconstruír toda a casa ou todo o contorno. O esencial era recuperar unha sensación: a alegría absoluta de ser erguida polo meu pai, o formigo no peito, o riso incontible.

Na vivencia do oficial, o importante quizais non era cheirar o sangue nin ver todos os detalles do corpo do oficial inferior. O importante era entrar nun plano de comprensión, de ensinanza ou de enfrontamento cunha verdade interna.

A enerxía narrativa non reconstrúe todo. Selecciona o necesario.

7.5. Enerxía de acción

É a enerxía necesaria para responder a unha petición ou executar unha decisión.

Cando Puy me pide algo, non sempre podo responder de forma fluída. Empezo a curtocircuitarme, a tatexar, a quedar bloqueado. Iso suxire que as súas peticións teñen unha carga especial.

Non son peticións triviais. Parecen esixir unha acción interna, unha resposta que compromete enerxía, vontade ou decisión.

Nalgunhas regresións, Puy pide aos seus pacientes que se despracen dun lugar a outro. Para acompañar ese movemento fai unha conta ata tres, dicindo: «un, dous e tres». No meu caso, observei unha diferenza significativa. Nalgunhas ocasións, antes mesmo de que ela empezase a contar, eu xa estaba alí onde me indicara. A acción producíase case de maneira inmediata, coma se o desprazamento interior non atopase resistencia.

Outras veces, porén, Puy chegaba ata tres e a min custábame moito chegar, ou directamente non podía facelo. Ata agora podía interpretar esa dificultade unicamente como un problema de rexeitamento: quizais non quería ir a ese lugar, quizais algo dentro de min se resistía. Pero tamén puidera estar relacionado co tema da enerxía.

Cando me adianto á conta de tres, quizais estou moi cargado de enerxía e podo executar o movemento con facilidade. Cando a conta chega a tres e non puiden ir, poden estar a ocorrer dúas cousas: ou non quero ir a ese lugar porque existe unha resistencia emocional, simbólica ou espiritual, ou estou moi baixo de enerxía e non teño suficiente carga para realizar o desprazamento.

Isto engade unha nova clave ao modelo: os movementos dentro da regresión non dependen só da vontade. Tamén poden depender da enerxía dispoñible nese momento.

7.6. Enerxía de recarga

É a enerxía que debo recuperar nun plano intermedio cando a vivencia esixe máis do que teño dispoñible.

Ás veces, cando Puy me pide algo, empezo como a curtocircuitarme. Cústame responder. Empezo a tatexar. Ata agora non lle atopaba sentido. Era coma se algo se bloquease, coma se a acción requirida esixise máis do que eu podía dar nese momento.

Agora chégame unha imaxe distinta: quizais esa tatexeza ou curtocircuíto representa unha necesidade de recarga de enerxía.

A enerxía non viría directamente do plano físico nin tampouco do plano regresivo no que estou vivindo a escena. Tería que vir doutro lugar: un plano intermedio.

Ese plano intermedio estaría situado entre o plano físico e a vivencia regresiva. Non sería abandonar a escena por completo. Sería coma se unha parte de min tivese que ir a ese lugar, tomar enerxía e volver ao punto onde me atopaba.

Non marcho do todo. Permanezo conectado á escena. Pero unha parte de min desprázase o xusto para recargar.

Cando a vivencia esixe unha resposta que supera a miña enerxía dispoñible, aparece o curtocircuíto. A tatexeza sería o sinal de que necesito recargarme nun plano intermedio antes de poder continuar.

Isto amplía o modelo: non só hai economía de enerxía; tamén hai mecanismos de reabastecemento.

7.7. Enerxía vital

É a enerxía da miña vida real, a que gastei sostendo sufrimento, e que agora quizais debo aprender a reservar para a miña dignidade, a miña saúde e o meu futuro.

Aquí a enerxía deixa de ser só unha clave para comprender as regresións. Pasa a ser unha ensinanza sobre a miña vida actual.

8. A tatexeza como sinal de transición

A tatexeza deixa de ser simplemente unha dificultade.

Podería ser un sinal. Unha marca de transición. Un síntoma de que algo dentro de min está intentando executar unha acción para a que non ten aínda enerxía suficiente.

Cando Puy me pide algo, a petición pode requirir unha resposta emocional, simbólica ou espiritual moi intensa. Se eu non teño suficiente enerxía nese momento, o sistema empeza a fallar: trábome, córtome, tatexo, cústame seguir.

Pero ese fallo non sería inútil. Sería unha indicación de que hai unha operación interna en marcha.

A hipótese sería que o curtocircuíto aparece cando unha parte de min intenta soster simultaneamente tres planos: o físico, o regresivo e o intermedio de recarga.

Por iso non marcho do todo, pero tampouco estou completamente estable na escena. Estou nun punto de tensión.

Esta idea conecta tamén coa experiencia na maquinaria inmensa do planeta desértico, cando o pescozo me quedaba encallado, coma agarrotado, e tiven que facer algo parecido a determe, inhalar osíxeno e tomar forza. Máis tarde comprendín que podía ter relación con temas de enerxía: unha preparación para soportar unha sobrecarga enerxética e lograr acceder a outra estancia.

9. Puy como figura de guía e axente de activación

Puy aparece como unha figura que me pide algo.

Cando Puy me pide algo, non sempre podo responder de forma fluída. Empezo a curtocircuitarme, a tatexar, a quedar bloqueado. Iso suxire que as súas peticións teñen unha carga especial.

Non son peticións triviais. Parecen esixir unha acción interna, unha resposta que compromete enerxía, vontade ou decisión.

Puy podería estar funcionando como un axente de activación: alguén que me leva ao límite do que podo soster dentro da vivencia. Cando ese límite se acada, aparece a tatexeza, o bloqueo ou a necesidade de recarga.

A relación con Puy quedaría así: Puy non só pregunta ou pide. Puy empúrrame cara a unha acción que require enerxía suficiente para ser executada.

E cando esa enerxía non está dispoñible, aparece o plano intermedio.

Isto non diminúe a súa función de guía. Ao contrario, parece facela máis precisa. Puy non me entrega simplemente explicacións. Condúceme ata lugares internos onde algo debe ser visto, nomeado ou atravesado. Ás veces, a esixencia dese movemento é tan intensa que o meu sistema necesita reorganizarse para poder continuar.

10. A batería como instrumento chamánico

O primeiro dos recordos que agora teño claro que son visións estaba relacionado cun instrumento musical.

Desde moi novo gustáranme dous tipos de música. Unha delas era o rock, porque o vía como unha música con garra, capaz de elevar o meu ser e o meu espírito.

No grupo de amigos aos que nos gustaba o rock, cos que me reunía no colexio e no instituto, todos falabamos de grupos musicais. Todos apreciaban a calidade dunha guitarra eléctrica, dun baixo ou de calquera outro instrumento. Porén, a min chamábanme especialmente a atención as baterías.

Durante o resto da miña vida, en todos os grupos de música que oía, sen darme conta, analizaba a percusión da batería, xa fose nun grupo de pop, de pop rock ou de rock.

Lograba distinguir aqueles bateristas que eran especialmente, por dicilo dalgún modo, harmónicos.

A batería é un instrumento que marca o compás da orquestra ou do grupo musical. Probablemente sexa a espiña dorsal da canción, aínda que non todo o mundo o entende así. Iso si o tiña claro.

Lembro comentarios en programas de radio musicais, e tamén noutro tipo de programas, onde se analizaba os músicos dos grupos de rock e se facían observacións como:

«Aquí, a pesar do bo que era Eddie Van Halen, entrou cruzado coa batería».

Aquelas observacións reforzaban algo que eu xa percibía: a batería non era simplemente un acompañamento. A batería sostiña a estrutura interna da canción. Marcaba o corpo do ritmo. Daba columna vertebral á música.

Unha das respostas que me chegou estaba relacionada co motivo polo que me gustaban máis as baterías ca outros instrumentos.

A resposta foi sinxela:

É un instrumento chamánico.

Entón empecei a entender por que elevaba o meu espírito cando atopaba unha peza musical como Alive and Kicking, de Simple Minds. Aquela batería elevaba o meu espírito e enchíame dunha sensación incrible. Non era felicidade exactamente, pero si se parecía a algo moi próximo.

Só se me daba unha resposta sinxela, coma se se me obrigase a razoar o porqué dunha resposta que, no fondo, eu xa coñecía.

Comprendín entón que a batería non me atraía unicamente como instrumento musical. Atraíame por algo máis profundo: pola súa capacidade de xerar ritmo, transo, elevación, forza, movemento interior. A batería non só organizaba a música; dalgunha forma, tamén organizaba algo dentro de min.

Desde o modelo da enerxía, esta revelación adquire aínda máis sentido. A batería traballa co ritmo, e o ritmo organiza. Ordena o corpo, a respiración, a emoción e o movemento. Quizais por iso a resposta non foi unha explicación musical, senón espiritual: chamánica.

Aínda así, aínda non estou seguro ao cen por cen do motivo polo que se me contestou a aquela pregunta cunha resposta tan concreta: «é un instrumento chamánico». A resposta está aí, pero o seu sentido completo aínda non rematou de despregarse dentro de min.

Non sei se esta revelación veu para que a estude con máis profundidade e para que, quizais, poida utilizar sons rítmicos de tambores ou baterías como unha forma de inducirme a un estado de conciencia profunda. Talvez eses ritmos poidan axudarme en futuras regresións, ou quizais tamén en meditacións en solitario. Pero non quero afirmalo aínda con rotundidade.

Por agora, esta parte da ensinanza permanece algo difuminada. Sei que a batería, o ritmo, o transo e o chamánico están unidos dalgunha maneira, pero aínda necesito observalo, vivilo e comprendelo mellor antes de darlle unha forma definitiva.

11. Os debuxos da infancia e os símbolos repetitivos

Outro dos recordos chegou á miña mente varias veces. Superpúxose sobre a miña conciencia en momentos mesmo incómodos, nos que estaba falando con outra persoa e parecía distraerme máis do normal.

O recordo estaba baseado nunhas experiencias que eu tiña cando era un neno pequeno. Amosóuseme unha imaxe que aclaraba unha pregunta que me fixera na infancia. Lembro que, cando deixei atrás a nenez, deixei tamén de facerme esa pregunta para sempre.

A min, como á maior parte dos nenos daquela idade, nos anos setenta e oitenta, gustábame facer moitos debuxos. A maior parte do tempo eran debuxos cunha misión lúdica: pintaba paisaxes, coches e, sobre todo, coches de policía, que me encantaban. Con eles logo facía historietas, as típicas representacións mentais dun neno imaxinándose personaxes.

Porén, había veces nas que me poñía a facer unha especie de doodles. Os doodles son eses trazos que facemos de forma inconsciente, por exemplo, cando falamos por teléfono e temos á man un bolígrafo e un papel.

Estes doodles eran normalmente simbólicos e repetitivos. Repetíanse continuamente.

Un deles consistía en debuxar triángulos en disposición lineal, un coa base cara arriba e outro coa base cara abaixo, formando o que eu chamaba unha especie de serpe sen principio nin fin. Dábame conta, mentres o debuxaba, de que aquilo non tiña moito sentido, porque non sabía atopar nin o principio nin o final.

Outro dos debuxos que facía eran as típicas espirais con forma cadrada, en lugar de redonda, sobre o papel. A medida que fun adquirindo coñecementos na miña mocidade, parecíanme algo parecido aos ribetes dos traxes das persoas que aparecían na cerámica grega.

E logo había un bastante inquietante: a estrela de David.

A estrela de David repetiuse miles de veces. Ás veces, en lugar da estrela de David, debuxaba algo que non sabía o que era. Era un pentáculo. Pero sempre que o remataba dicía:

«Bah, este é o símbolo do diaño».

Entón deixábao e trataba de facer a estrela de David. Unhas veces saíame mellor, outras peor, pero cando me saía perfecta, recreábame nela.

Porén, o recordo que me veu non tiña que ver con ningún destes debuxos simbólicos. Tiña que ver con outra imaxe.

12. As escamas como recordo de aclaración

O recordo que me veu consistía nunhas escamas debuxadas por min sobre un papel.

Nas miñas regresións vira dous tipos de escamas: unhas puntiagudas, nos tocados dos Ensu, e outras no peito militar do oficial asiático. Estas correspondían exactamente coas do peito militar asiático. Estaban debuxadas a bolígrafo, cunha perfección asombrosa, sobre un papel cadriculado.

Cando me puxen a lembrar, aquela imaxe esquecíaseme. Sabía que era algo importante que tiña que lembrar. Estas e outras imaxes viñeran á miña memoria para darme explicacións sobre as regresións, porque tiñan algo que ver con elas. Dábame moita rabia que axiña se me esquecesen.

Porén, esta apareceu unha e outra vez.

Cando me dicía a min mesmo: «Que rabia, esquécenseme», pedín unha comunicación moi sutil, coma as que se daban nas regresións, e recibín unha orde:

Repítea en voz alta.

Entendina axiña. Era coma unha especie de truco de mnemotecnia para poder memorizar o recordo que chegaba á miña mente.

Aínda así, esta imaxe apareceu por si soa varias veces. Un día, cando logrei reunir a suficiente tranquilidade, puxenme a lembrar que tiña que ver todo aquilo.

Sabía que estaba relacionado con algún debuxo da infancia. Entón lembrei que eu debuxaba algo parecido, pero imperfecto, como o farían as mans dun neno pequeno que aínda non ten precisión absoluta nin destreza nos dedos para escribir e debuxar.

Lembro que naquela época obrigábannos a manexar os cadernos Rubio para dotar as mans desa destreza. Tamén lembro que o meu dedo anular dereito sempre acababa con callos.

Entón collín un papel e debuxei ambas as formas: a perfecta e a imperfecta. E puiden atopar a relación.

Aquel recordo ampliouse coma un zoom.

Logrei lembrar que a forma imperfecta debuxábaa unha e outra vez. Sempre lembro a postura. Cando facía estes debuxos, apoiaba a miña maniña esquerda sobre a mesa. Poñíame a realizar o debuxo, pechaba os labios e sacaba a punta da lingua, ese xesto típico que fan os nenos cando se lles encomenda algo difícil no colexio.

Lembro estar algo tenso. Como os meus pés aínda non chegaban ao chan desde a cadeira na que estaba sentado, poñíame de pé e estiraba as miñas perniñas. Apertaba máis a lingua, apertaba máis os labios, sacaba aínda máis a lingua e repetía continuamente mentres debuxaba aquelas ondas:

«Non me sae, non me sae, non me sae, non me sae».

Cando acababa, recoñecía que fixera un gran esforzo. Remataba canso. Tomaba perspectiva daquel debuxo e preguntábame:

«Que é isto?».

E entón pensaba:

«Bah, se son ondas de mar».

Logo, coma ruborizado pola vergoña de ter dedicado tanto tempo a aquel debuxo, tirábao ao lixo, xa que na miña casa non había papeleiras.

Agora podo ver con nitidez que aquelas ondas de mar eran imperfectas, e que o recordo que me chegara eran as escamas.

Aquí, porén, non recibín ningún tipo de comunicación. Simplemente amosóuseme o debuxo, coma obrigándome a razoar e a pensar que era aquilo.

Despois desta comprensión, apareceu unha nova interrogante: que quería dicir realmente o peto de escamas?

Entón veume á memoria un recordo da miña época de estudante. En máis dunha ocasión, durante o silencio eterno dos exames, os profesores paseaban entre os corredores vixiando os alumnos. Algunhas veces detíñanse a ler o meu exame. Se, con certa benevolencia, atopaban un erro ou un esquecemento, miraban lixeiramente ao resto da clase e, se non había ningún alumno pendente, tocaban amablemente co dedo un par de veces sobre unha pregunta que estaba mal ou incompleta, coma tratando de dicirme que tiña que revisar aquilo.

Ese recordo axudoume a comprender a forma en que chegara a imaxe do peto de escamas. Non se me dera unha explicación longa. Sinaláraseme algo. Era coma se aquela imaxe fose o dedo do profesor tocando suavemente sobre unha pregunta concreta do meu exame interior, indicándome que debía revisar ese punto porque aí había algo importante que aínda non comprendera do todo.

Despois de darlle voltas, cheguei á conclusión de que o saber dicir que non non soamente importaba na miña vida laboral, senón tamén noutros aspectos da miña vida.

O peto de escamas non era só unha imaxe do oficial asiático nin só unha forma vinculada a un recordo infantil. Era tamén un sinal. Estábame a indicar un punto que debía revisar: a miña dificultade para poñer límites, a miña tendencia a aguantar demasiado e a necesidade de aprender a dicir non alí onde a miña enerxía vital estaba sendo consumida.

Desde a distinción entre respostas e aclaracións, este recordo pertence claramente ao segundo grupo. Non era unha resposta a unha pregunta vital de toda a vida. Era unha aclaración sobre algo visto en regresión: as escamas do peito militar asiático e a súa relación cun xesto infantil repetido moitas veces sen que eu comprendese entón o seu sentido.

13. A regresión oriental como escenario de ensinanza

A vivencia do oficial asiático oriental parece funcionar como un escenario de ensinanza.

Non é só unha imaxe histórica ou unha escena estraña. É un plano onde se me presentan símbolos, límites, bloqueos, cheiros, figuras parciais e peticións de Puy. Todo iso parece organizarse arredor dunha ensinanza profunda.

A entrada nesa regresión oriental podería estar relacionada cun cambio de plano. Nese plano, a enerxía non é ilimitada. Non se pode consumir sen criterio. Cada elemento que aparece ten un custo. Cada sensación que se activa require unha xustificación interna.

Por iso as imaxes son parciais. Por iso algúns cheiros están dispoñibles e outros non. Por iso ás veces necesito recarga. Por iso o sistema parece optimizar.

A vivencia non me dá unha escena completa por curiosidade. Dáme unha escena orientada a unha ensinanza.

Dentro desa regresión, as escamas, os cheiros, as figuras incompletas, os bloqueos do corpo e as peticións de Puy parecen formar parte dunha mesma arquitectura. Nada aparece porque si. Tampouco todo aparece. O que se amosa parece ter unha función.

14. A ensinanza de aprender a dicir non

Dentro da vivencia do oficial asiático, unha das ensinanzas que se me está a revelar con máis forza é aprender a dicir non.

Esta ensinanza non aparece agora como unha frase simple nin como un consello moral. Primeiro apareceu asociada ao peto de escamas, como un sinal que me obrigaba a revisar unha pregunta interior. Despois estendeuse cara á miña vida laboral e, cunha claridade aínda maior, cara a outros aspectos da miña vida nos que durante anos aprendera a calar e a aguantar.

Dicir non convértese así nunha acción pendente, difícil, dolorosa e transcendental.

Durante anos, na miña vida real, sentín que debía aguantar. Sentín que debía sacrificarme, que debía soster determinadas situacións por enriba do meu propio sufrimento.

Agora, quizais, a ensinanza de saber dicir non revélaseme como un modo de insuflarme ánimos para poñer límites alí onde durante anos só houbera aguante.

Pero empezo a ver que quizais confundira resistencia con sacrificio ilimitado.

A pregunta que aparece agora é moi dura:

Ata que punto soster unha situación que me dana pode xustificar que ignore o meu propio límite interior?

Dicir non podería significar deixar de soster unha situación moi negativa como prezo por conservar unha aparencia.

Dicir non podería significar poñer un límite onde antes só había aguante.

Dicir non podería significar que a miña dignidade tamén importa.

A ensinanza quedaría formulada así:

Aprender a dicir non significa recoñecer que soster unha situación tan negativa tamén pode producir dor, e que poñer un límite pode ser necesario.

15. Relación entre enerxía e decisión vital

A enerxía e a aprendizaxe de dicir non empezan a conectarse.

Durante anos, quizais gastei unha enorme cantidade de enerxía sostendo unha situación moi negativa. Investín enerxía en aguantar, xustificar, resistir, protexer, non romper, non actuar, non chegar ás últimas consecuencias.

Quizais a vivencia estame a ensinar que a enerxía non debe gastarse en soster aquilo que me leva a un límite interior.

Nas regresións, a enerxía resérvase para o esencial. Non se malgasta amosando imaxes completas se non son necesarias. Non se activa un cheiro se non achega comprensión. Non se amosa toda a familia se a verdade emocional está no riso co pai.

Quizais esa mesma ensinanza se traslada á miña vida:

A miña enerxía vital tampouco debe consumirse en soster unha forma de vida que deixou de protexer e se volveu profundamente negativa.

Desde esta lectura, aprender a dicir non é tamén unha forma de economía de enerxía. É retirar enerxía daquilo que se volveu profundamente negativo e reservala para o que debo protexer: a miña dignidade, a miña saúde, o meu futuro e a miña capacidade de vivir con máis paz.

16. O planeta desértico e a maquinaria inmensa

Hai outro recordo que non forma parte das preguntas que me fixen durante toda a miña vida. É máis ben un recordo de aclaración, unha imaxe que veu explicar algo que aparecera durante unha das regresións.

Nunha desas regresións, vin un planeta completamente desértico. Non había nin unha soa folla en todo o planeta. Era un lugar no que só había terra árida e rochas.

A visión consistía en estar nun val serpenteante, bañado por unha luz parecida á luz solar. Lograba ver a parte traseira dunha maquinaria inmensa, xigantesca. A imaxe que percibín era bastante absurda, porque só vía a última parte daquela máquina, a súa parte posterior, iluminada de cheo polo sol.

Ao principio, interpretei aquilo como a parte traseira dun navío, coma os navíos de época ingleses ou españois. Pero despois distinguín que era algo infinitamente máis sofisticado.

Puy díxome que me metese dentro daquel navío.

Entón, como cando unha persoa pecha os ollos con forza e aperta as mans, fixen un esforzo sen saber realmente que estaba a facer. E logrei penetrar naquela entidade que se movía.

Accedín a un corredor interior, con luz artificial. Ese pequeno corredor remataba noutro en forma de T, pero sabía que a parte final desa T non me interesaba. O que me interesaba estaba á dereita. Sabía que alí había unha porta, unha estancia, e que tiña que mirar dentro.

Pero, unha vez máis, o pescozo quedábame encallado. Quedaba coma agarrotado.

Naquela ocasión, coma unha persoa que se detén para inhalar osíxeno e tomar forza, fixen algo sen saber por que o facía. Máis tarde descubrín que aquilo tiña que ver con temas de enerxía; era coma unha preparación para soportar unha sobrecarga enerxética e lograr acceder a esa outra estancia.

Entón puiden xirar a cabeza cara á dereita.

Esta escena intégrase moi ben co modelo enerxético. A dificultade para xirar o pescozo non parece só unha resistencia física. Parece un limiar. Para mirar dentro desa estancia necesitaba máis enerxía, ou unha enerxía distinta. O acceso non era gratuíto. Tiña un custo.

17. O ser de aparencia humana e a luz de información

Cando puiden mirar cara á dereita, vin un ser con aspecto humano.

Tiña as mans en alto, en forma de V, e levaba unha gran túnica. Tiña uns brazaletes dourados nos pulsos, aínda que non chegaba a verlle as mans. A súa cabeza era estraña. Parecía humana, pero non o era. Tiña o pelo longo e barba.

Non comprendín ata ese momento que quizais o pelo e a barba longa fosen unha forma de agochar unha realidade interior.

Lembro dicirlle a Puy:

«É estraño. Parece humano, pero non é humano».

Aquel ser estaba fronte ao que podía considerarse unha especie de brocal de pozo. Ese brocal lembrábame a lava volcánica solidificada: perfecto, escuro, con burbullas e tonalidades profundas.

Porén, no centro daquela estrutura había unha luz azulada. Eu sabía que era luz de información.

Aquel ser estaba procesando millóns e millóns de datos por segundo. Unha cantidade incrible. Era coma se estivese a revisar algo, a comprobar algo. E mirábame.

A escena transmitía unha enorme complexidade. Non era simplemente unha estancia. Non era só unha máquina. Era coma se alí se estivese a procesar información a unha escala imposible de asumir desde unha mente humana ordinaria.

Desde a lóxica da enerxía, aquela luz de información parece ocupar un lugar central. A escena non estaba deseñada para amosarme o interior completo da máquina por curiosidade técnica. Estaba orientada a que comprendese que alí había procesamento, revisión, comprobación, información e unha función vinculada a algo inmenso.

18. Os seres que apareceron por detrás

De súpeto sentín presenzas estrañas por detrás. Aquilo alarmoume. Xireime e puiden ver uns seres que chegaran. Notei que eles tamén estaban alarmados.

Tiñan un aspecto algo tenebroso. A súa cabeza era ovalada, coma a sección de medio melón. Tiñan varios pescozos que chegaban ata un torso. Ese torso parecía soster uns tentáculos principais, que eran os que realmente utilizaban, e outros tentáculos menores. Os tentáculos menores movíanse a unha gran velocidade.

A parte inferior non puiden vela ben, pero pareceume albiscar unha especie de rabos, coma os rabos dos felinos cando se proxectan cara atrás. A sensación que tiven é que aquilo lles permitía gravitar.

Igual que o ser humano, os mamíferos ou os cuadrúpedes camiñan sobre a terra, aquilo permitíalles a eles moverse dun sitio a outro.

Chegaron a suxeitarme, pero sen facerme dano.

E preguntábanlle a aquela entidade algo parecido a:

«Este que fai aquí?».

Eran pensamentos telepáticos.

El asentía coa cabeza, coma pedíndolles que marchasen, coma indicándolles que me deixaba estar alí porque tiña que amosarme algo. Amosaba certo desdén cara a min.

Despois pediume que abandonase con el aquela estancia.

O feito de que eses seres aparecesen cun aspecto moito máis estraño e inquietante converteuse despois en parte da aclaración. A súa presenza non só produciu alarma dentro da escena. Tamén permitiu comprender algo sobre a aparencia do primeiro ser.

19. A sementadora de vida e a panspermia

Ao saír daquela estancia, amosoume algo infinito.

Nese algo infinito, el tiña algo que parecía un artefacto.

Puy preguntoume que era.

E eu díxenlle que era unha sementadora de vida.

Pediume que aclarase un pouco máis ese concepto. Entón dixen a palabra:

“Panspermia”.

Unha vez máis, recoñezo que eu xa lera acerca da panspermia como teoría científica: a idea de que a vida puido diseminarse polo universo, facendo chegar aos planetas embrións de vida que, despois, darían lugar a formas máis sofisticadas.

O que vin, polo tanto, conectábase con esa idea, aínda que a imaxe tiña unha carga simbólica e vivencial moito máis intensa ca unha simple teoría lida nun libro ou nun artigo. A palabra apareceu como unha forma de nomear aquilo que se me estaba a amosar: unha tecnoloxía, unha función, unha misión ou un artefacto relacionado coa sementeira de vida.

Desde o punto de vista do modelo enerxético, esta visión tiña un enorme custo simbólico. Non se me amosaba un planeta cheo de detalles, nin unha maquinaria completa, nin un sistema técnico pechado. Dábaseme o esencial: un planeta árido, unha máquina inmensa, unha estancia de información, un ser que procesaba datos, uns seres alarmados e un artefacto que eu nomeei como sementadora de vida.

A escena non se completaba en todos os seus elementos. Organizábase arredor dunha función: amosarme a relación entre aquela maquinaria, aquela intelixencia ou entidade, e a idea de sementar vida.

20. A aparencia para non asustarme

O recordo que me veu sobre esta imaxe foi simplemente este:

El amosouse aquí para non asustarte.

Esa foi a aclaración.

Comprendín que aquel ser con aparencia case humana non se amosara necesariamente tal como era. Presentárase desa maneira para que eu puidese soster a visión sen medo, para que a escena non me superase máis do que xa me estaba a superar.

Lembrei, ademais, que aqueles seres que apareceran por detrás presentaban outro aspecto físico. Comprendín de forma instantánea, case coma unha especie de reproche, que eles nin sequera se tomaran a molestia de cambiar a súa aparencia.

Pero tamén puidera ser que aquilo ocorrese así para que eu puidese atopar unha razón ao que vira.

Quizais a diferenza entre o ser de aparencia humana e os outros seres era, precisamente, unha clave. O primeiro amosouse dunha maneira que eu puidese tolerar. Os outros, en cambio, apareceron cunha forma moito máis estraña, máis inquietante, case tenebrosa. Esa diferenza permitiume entender que a aparencia podía ser adaptada, modulada ou presentada dun modo determinado segundo a necesidade da experiencia.

Tamén aquí volve aparecer a economía de enerxía, pero noutro sentido. Non só se optimiza que se amosa, senón como se amosa. A aparencia pode ser unha forma de regulación. Pode protexerme do medo. Pode permitirme acceder a unha escena que, doutro modo, sería demasiado intensa ou insoportable.

21. A felicidade como prioridade enerxética

A escena da nena cuxo pai vai á guerra introduce unha comprensión esencial: a enerxía non se reserva só para a dor, o medo, a estrañeza ou a ensinanza difícil. Tamén se reserva para a felicidade máis pura.

A sensación do meu pai erguéndome, as perniñas xirando cara ás miñas costas, o formigo no peito e o riso infinito non son un detalle menor. Son o núcleo da escena.

Esa alegría era tan importante que a vivencia prescindiu de todo o demais.

Non necesitaba ver o resto da familia. Non necesitaba reconstruír o contorno completo. Non necesitaba saber que facían outros. A enerxía tiña que ir a unha sensación concreta: a felicidade máis grande.

Isto cambia a interpretación do sistema enerxético. Non é só un mecanismo de aforro. É tamén un mecanismo de protección do esencial.

A enerxía concéntrase alí onde hai unha verdade emocional que debo lembrar, comprender ou integrar.

Neste caso, a verdade era a alegría do vínculo co meu pai antes da guerra, antes da separación ou antes da perda.

A ausencia do resto da familia non baleiraba a escena. Ao contrario: deixaba libre o espazo para que a emoción central puidese sentirse con toda a súa potencia.

22. Sentido xeral das visións e aclaracións

Todas estas experiencias parecen formar parte dun mesmo proceso.

Por un lado, aparecen respostas a preguntas que me acompañaron desde novo, como a miña atracción profunda pola batería. Esa resposta foi sinxela, pero poderosa: a batería como instrumento chamánico.

Por outro lado, aparecen recordos de aclaración, coma o das escamas ou o da sementadora de vida. Non son preguntas vitais antigas, senón imaxes que veñen completar o vivido nas regresións. Son pezas que encaixan despois, coma se a miña mente necesitase tempo para comprender o que vira.

No caso das escamas, a aclaración conectaba unha imaxe de regresión cun xesto de infancia: aquel neno que debuxaba ondas unha e outra vez, que se esforzaba ata cansar, que dicía «non me sae» e que logo tiraba o debuxo ao lixo pensando que só eran ondas de mar.

No caso da sementadora de vida, a aclaración apuntaba á aparencia do ser que vin. Fíxoseme comprender que se amosara dunha forma determinada para non me asustar.

O que une todas estas visións é que ningunha se entrega completamente explicada. Amósaseme algo, ou dáseme unha frase sinxela, e despois son eu quen ten que razoar, lembrar, relacionar e comprender.

Non recibo tratados nin explicacións longas. Recibo imaxes, palabras, símbolos ou frases breves.

É coma se a ensinanza non chegase pechada, senón aberta. Coma se se me dese o xusto para que eu puidese reconstruír o sentido desde dentro.

23. O modelo do optimizador

A imaxe máis potente que apareceu é a do optimizador.

Coma se a vivencia tivese unha lóxica interna parecida a un sistema que calcula onde gastar enerxía e onde non. Non se trata de amosalo todo. Trátase de conseguir o máximo significado co mínimo gasto enerxético.

Este optimizador decide que podo ver e que non podo ver; que cheiro se activa e que cheiro queda bloqueado; que parte dunha persoa aparece e que parte non; que familiares permanecen ausentes; que sensación corporal debe sentirse con toda intensidade; cando necesito recargar; cando unha resposta supera a miña enerxía dispoñible; e por que, ante certas preguntas, a propia palabra enerxía aparece como resposta visual insistente.

O seu principio non sería a completitude, senón a eficiencia simbólica.

A formulación central sería:

A vivencia optimiza a enerxía para amosarme só aquilo que contén a verdade emocional ou espiritual necesaria.

Este modelo permíteme comprender de forma integrada moitas pezas que antes podían parecer inconexas: a imposibilidade de cheirar sangue, a posibilidade de cheirar madeira queimada, a visualización parcial dunha figura, a ausencia de familiares nunha escena, a intensidade extrema do riso da nena, o bloqueo do pescozo, a tatexeza, a necesidade de recarga e a forma adaptada de certos seres para non me asustar.

24. Frases nucleares do informe

Estas son as frases que condensan o falado:

A vivencia non reconstrúe todo; selecciona o necesario.

A enerxía non se malgasta en detalles que non conteñen a ensinanza principal.

Non ver algo tamén pode ser unha forma de significado.

O sistema actúa como un optimizador perceptivo, emocional e narrativo.

A enerxía resérvase para aquilo que contén a verdade esencial da escena.

Cando pregunto por que non podo ler, ver ou facer algo dentro da vivencia, a resposta que se repite é enerxía.

A tatexeza pode ser un sinal de que necesito recargar enerxía antes de continuar.

A rapidez ou a dificultade para desprazarme durante a conta ata tres de Puy tamén pode indicar canta enerxía teño dispoñible, ou se existe unha resistencia interna cara ao lugar ao que se me pide ir.

Aprender a dicir non pode ser a tradución vital desta ensinanza enerxética.

Dicir non non significa abandonar a ninguén; significa recoñecer o meu límite e actuar desde el.

A miña enerxía vital non debe consumirse en soster aquilo que se volveu profundamente negativo.

A felicidade tamén pode ser unha prioridade enerxética.

Unha aparencia pode ser unha forma de protección se a verdade completa resultase demasiado intensa.

As aclaracións non explican todo; entréganme a peza necesaria para que eu reconstrúa o sentido.

Convén acudir ás sesións de regresión descansado, relaxado e coa maior enerxía dispoñible neste plano.

25. Conclusión xeral

O que se está a revelar nestas vivencias é unha teoría íntima da enerxía.

A enerxía aparece como algo limitado, valioso e dirixido. Non se gasta en completar imaxes por simple curiosidade. Non se usa para activar todos os sentidos. Non se dispersa amosando personaxes secundarios se a ensinanza está concentrada nunha soa emoción. Tampouco se entrega sen límite cando unha petición de Puy esixe unha resposta que supera a miña capacidade inmediata.

A enerxía selecciona, protexe, omite, concentra e recarga.

Na vivencia do oficial asiático oriental, esta enerxía parece estar vinculada á ensinanza de aprender a dicir non. Esa ensinanza conecta directamente coa miña vida actual, coa necesidade de poñer límites alí onde durante anos só houbo aguante, e coa posibilidade de proteger a miña dignidade, a miña saúde e a miña enerxía vital.

Na vivencia da nena, a enerxía concéntrase na felicidade máis pura: o pai erguéndome, as pernas xirando cara atrás, o formigo no peito e o riso infinito. Alí a enerxía non se dedica a amosar toda a familia, senón a preservar a emoción esencial do amor e a alegría.

Nas peticións de Puy, a enerxía aparece como algo que pode esgotarse e requirir recarga. A tatexeza e o curtocircuíto poderían ser sinais de que unha parte de min necesita acudir a un plano intermedio para volver con forza suficiente.

Nas visións de aclaración, coma a das escamas ou a da sementadora de vida, a información chega de forma breve, case mínima, pero suficiente para abrir unha comprensión. A imaxe non vén totalmente explicada. Vén cargada dunha dirección. Obrígame a lembrar, comparar, razoar e atopar o vínculo.

De todo isto nace tamén unha recomendación práctica para futuras sesións de regresión. Convén acudir o máis descansado posible, conservando a maior cantidade de enerxía deste plano. Se ese día tocase adestrar ou ir ao ximnasio, sería preferible deixalo para outro día. Tamén convén durmir ben a noite anterior e ir o máis relaxado posible. Aínda que a recarga poida efectuarse noutro plano, paga a pena investir previamente nas condicións físicas e mentais coas que se entra na sesión. Canta máis enerxía dispoñible conserve neste plano, máis capacidade poderei ter para soster a vivencia, atender ao que se amosa e non esgotarme antes de comprender a ensinanza.

Todo isto lévame a unha comprensión central:

As miñas vivencias non me amosan todo. Amósanme aquilo para o que teño enerxía, aquilo que necesito comprender e aquilo que pode transformar a miña vida.

E agora, ademais, comprendo algo que me conmove profundamente: parece que era case necesario que tivese esta enfermidade para chegar ata aquí. É como dicir que sen esta enfermidade, eu non chegaría a este momento de expansión mental, aínda que isto matizareino inmediatamente, porque non o quero expoñer como unha xustificación do sufrimento, nin como unha forma de embelecer a dor, senón como unha comprensión íntima que empeza a abrirse paso dentro de min. É coma se a sabedoría obtida a partir da experiencia obtida dos procesos desta enfermidade tamén formase parte dun plan ou quebracabezas complicadísimo, preconcibido desde o momento do meu nacemento, ou mesmo antes, ao que estivese predestinado: no fondo a enfermidade era unha peza dolorosa, difícil e case insoportable, pero necesaria para empurrarme cara a este camiño de espiritualidade. Un camiño que abriu a miña mente dunha forma que eu cría que non se podía sentir. O matiz vén agora; sinto que esta vivencia podería ter chegado neste momento pero mesmo usando outra forma que non é esta enfermidade en concreto. É dicir, creo que o libre albedrío pode existir, polo que se podería dicir que o que cambia é a forma en como aparece a experiencia; explicareino cun símil; é coma se unha escena da vida cotiá puidese ser representada por Rembrandt ou por Picasso; ao observalas cremos que obteriamos dúas pinturas totalmente diferentes, e en parte é certo, pero porque usamos os ollos, usamos un sentido mundano que son os nosos ollos, pero se miramos co Espírito percibimos a similitude, dámonos conta de que a esencia que hai detrás é a mesma; a escena representada é a mesma, aparentemente son dúas pinturas totalmente diferentes, pero o representado non cambiou. Con isto o que quero dicir é que o libre albedrío pode existir, pero ao final a experiencia chega doutra forma. É dicir, eu podería ter aparecido na consulta de Puy para pedirlle axuda por outro motivo, por exemplo por unha perda dun ser querido en lugar do motivo real que foi dun síndrome de burn-out, e ela en ambos os casos, xustificando así a existencia do libre albedrío, igualmente en ambos os casos estaría alí para axudarme, o que está claro é que dunha ou doutra forma eu tiña que aparecer na súa consulta, para que ela me axudase e me iniciase na conciencia expandida. O complicado faise sinxelo se miramos cos ollos do espírito.

Ao mirar cara atrás, non podo separar do todo a enfermidade, as regresións, as visións, a enerxía, a aprendizaxe de dicir non, a necesidade de escribir e a apertura desta canle. Todo parece pertencer a un mesmo entramado. Coma se cada peza, mesmo as máis dolorosas, rematasen colocándose nunha posición que agora empeza a amosar unha dirección.

Tamén sinto que isto non é só unha serie de recordos illados. É unha gran viaxe. Acabo de darme conta de que iniciei unha gran viaxe. Non sei canto durará, nin cara a onde me levará, nin que terei que comprender aínda. Pero a sensación é clara: entrei nun proceso maior ca min, nunha travesía interior cuxa profundidade aínda non podo medir.

Como expresa Pema Chödrön nunha das súas ensinanzas, é como subir a unha barca e iniciar unha viaxe nun gran océano. Un non sabe a onde o levará esa travesía. Viaxa coa súa incerteza, cos seus medos, coas súas preguntas e con aquilo que aínda non comprende. Pero aínda así sobe á barca, adéntrase no océano e permite que a viaxe se despregue.

Así me sinto agora. Coma alguén que subiu a unha barca sen coñecer o destino exacto. Non viaxo con certezas absolutas. Viaxo con incerteza. Pero tamén viaxo cunha sensación nova de apertura, de respecto e de confianza en que este camiño, aínda que non saiba aínda a onde me conduce, forma parte da miña sanación.

Por iso debo seguir escribindo mentres a fonte siga aberta.

Non sei se estas comunicacións proceden do meu subconsciente, dalgunha entidade ou dun espazo intermedio que aínda non podo nomear con claridade. Pero si sei que as visións están a chegar.

Chegan como respostas. Chegan como aclaracións. Chegan como imaxes que se superpoñen á miña conciencia mesmo en momentos cotiáns. Chegan cunha forza que ao principio parece mental, pero que despois se sente no corpo, coma unha vibración que deixa de estar no altofalante e empeza a sentirse no peito.

E mentres esa vibración siga aí, sinto que debo recoller todo o que veña dela con respecto, atención e fidelidade.

Debuxo do autor nun caderno da infancia: as «ondas de mar» que, anos despois, recoñeceu como escamas.

Aquí está a comprobación daquela resposta de tres palabras: é un instrumento chamánico.

Atoparás a análise técnica da batería de Alive and Kicking, a interpretación de por que me carga de enerxía, e as cancións que empezaron a soar na miña cabeza ata que comprendín o que viñan dicirme.

Antes de contar o que a música espertou en min, quixen entendela. Non son músico, así que, con humildade, recorrín á intelixencia artificial para que me axudase a analizar a pista de batería de Alive and Kicking, de Simple Minds, e a comprobar se aquilo que eu intuía —o seu carácter case chamánico— tiña algún fundamento.

Audio desta sección

Audio desta sección

Extracción da percusión en «A&K»

Oír polo menos unha primeira vez o orixinal, completo, ata o final.

A PISTA DA BATERÍA HAI QUE OÍLA ATA O FINAL, TEN OCOS INTENCIONADOS DE SILENCIO feitos polo baterista

primeiro entra cun só tambor, harmónico e continuo coma a percusión de transo, logo o baterista para ir aumentando o ritmo transcorridos uns segundos empeza a utilizar dous tambores acádase un sistema rítmico no que se perciben con bastante impacto, é un nivel superior do transo, logo son as subidas cara aos dous picos de transo. É coma se estivese deseñada para empezar desde unha tranquilidade, iniciar o transo e ir introducindo pouco a pouco ata a zona do éxtase Decido recorrer á intelixencia artificial dado o meu escaso coñecemento do mundo musical.

Explicación de gemini IA

Prompt:

dáme sinónimos de éxtase nunha peza musical é dicir cando leva unha parte na que se vai subindo o ritmo e parece chegar a un éxtase descríbeme este proceso con linguaxe de músico aplicado só a un instrumento: unha batería

Resposta da IA:

Na batería, ese proceso de acumulación rítmica que conduce ao éxtase coñécese tecnicamente como crecemento dinámico, tensión rítmica e clímax.

Aquí tes os termos específicos e a descrición deste proceso explicada desde a perspectiva dun baterista:

Sinónimos e termos técnicos na batería

• Crescendo dinámico: O aumento gradual da forza do impacto (de piano a fortissimo).

• Fill / Redobre de tensión: Pasaxe que rompe o patrón básico para acumular enerxía.

• Build-up (Subidón): Sección rítmica estruturada especificamente para elevar a intensidade do tema.

• Release (Liberación): O golpe inicial do novo compás que descarga toda a tensión acumulada.

• Clímax / Explosión: O momento exacto onde a batería acada o seu máximo volume e densidade de notas.

Segunda IA. Claude, isto é chamánico?

Prompt: temos un MP3 coa batería (drums.mp3). Quero a túa axuda para explicar a unha persoa non música como chega ao clímax, e as cousas interesantes que vexas. Observo que ao inicio se fai unha introdución, un só tambor, Noutro bloque usa dous tambores e ás veces o prato, logo hai dous bloques de éxtase, separados por un bloque de silencio. Quero que me axudes a analizar isto, eu non son músico, oe a peza do mp3 e investiga se esta batería pode considerarse unha melodía chamánica e que elementos hai nela que a fan chamánica. Quero buscar por web música similar para axudar a introducir a transos

IA (todo ata o final):

Medín a onda do drums.mp3 de principio a fin. O teu oído acertou case punto por punto — e os números localizan o clímax exacto. Tradúzocho coma se fose o guión dun ritual.

Análise da onda da batería de «Alive and Kicking» (drums.mp3): volume, timbre e golpes por segundo.

O mapa da peza (para non músicos)

Todo se sostén sobre un pulso constante de ~103 golpes por minuto (tempo medio, «camiñable»). A batería non cambia de velocidade case nunca: o que cambia é canta batería soa e como de forte. Esa é a clave do seu efecto.

Tramo Tempo Que pasa

1. Introdución 0:00 – 1:13 Un só tambor que medra nunha «escaleira»: cada golpe soa un pouco máis forte ca o anterior (mírao na gráfica de arriba: os picos van subindo de 0:20 a 1:13). 73 segundos de tensión hipnótica antes de que entre a batería de verdade.

2. Primeiro groove 1:13 – 1:34 Entra a batería completa de golpe. Aparecen os pratos (liña laranxa) montados sobre o bombo/timbal (liña azul). ~3,5 golpes/seg.

3. Mini-bache 1:34 – 1:38 Un cortiño de 4 segundos. A banda «respira».

4. Primeiro êxtase

1:38 – 3:17 O groove longo, 1 min 40 s de repetición machacona. Vai acumulando intensidade ata uns picos fortes cara a 2:35– 3:15.

5. O SILENCIO 3:17 – 12 segundos case mudos (a gran franxa gris do centro).

Tramo Tempo Que pasa 3:29 Este é o teu «bloque de silencio». É a bisagra dramática: crea un baleiro que o cerebro necesita encher.

6. Segundo éxtase = CLÍMAX

3:29 – 4:37 O punto máis alto de toda a canción: o máis forte (o pico xigante de volume a ~3:57) e o máis denso (4,1 golpes/seg, cun redobre que dispara ata ~12 golpes/seg). Aquí a peza «estoupa».

7. Desvanecemento 4:37 – 4:47 Apágase (fade out).

As 4 cousas máis interesantes que vexo

1. A introdución é un crescendo de 73 segundos cun só tambor. Ese «efecto escaleira» (cada golpe máis forte) é unha técnica de tensión pura: méteche en transo antes de que empece a festa. É o máis hipnótico da peza.

2. A monotonía é intencionada. O tempo non se move (~103 BPM de principio a fin). Non hai variedade melódica que te «distraia»: só pulso, pulso, pulso. Iso é exactamente o que buscan os ritmos de transo.

3. Os dous silencios funcionan coma os dous éxtases. O de 4 s é un guiño; o de 12 s (3:17) é o de verdade. Canto máis longo o baleiro, máis brutal se sente o regreso. O clímax pega tan forte porque antes houbo 12 segundos de nada.

4. O clímax cae xusto en «territorio chamánico». Os seus ~4 golpes por segundo (a liña de puntos da gráfica de abaixo) coinciden co ritmo clásico do tamborileo chamánico para inducir transo (~4–4,5 golpes/seg, asociado ás ondas cerebrais theta). É unha coincidencia preciosa e a ponte perfecta cara á túa pregunta.

Agora estou a pechar a parte 2 — se esta batería pode chamarse «chamánica» (que elementos concretos a fan selo, con base científica e fontes) e unha lista de música similar para inducir transo. O investigador web segue traballando; entrégocho en canto remate.

Tecnicamente, non — e é importante dicilo con precisión. O tambor chamánico «puro» (o sonic driving de Michael Harner) é un pulso monótono, sen estrutura, a ~4–5 golpes/seg sostido 15+ minutos, deseñado para non ser «música» senón unha ferramenta. A túa batería é unha canción: ten tempo medio (~103 BPM), estrutura dramática, variación e dura menos de 5 min. Non cumpre o criterio técnico.

Pero funcionalmente si tira das mesmas pancas de transo — e unha medición demóstrao de forma preciosa: o clímax (3:29–4:37) acada ~4,1 golpes por segundo, que cae xusto dentro do rango chamánico clásico (4–4,5 golpes/seg ≈ banda cerebral theta). É dicir, o momento en que a peza se sente máis extática é exactamente cando a súa densidade de golpes toca a velocidade do tambor chamánico. Non é casualidade que aí «estoupe».

Os 5 elementos que a fan soar ancestral (cruzados cos teus datos)

Panca de transo Teña? O que medín

Pulso isócrono e constante (coma un metrónomo)

Forte Tempo fixo ~103 BPM de principio a fin. O cerebro deixa de «predicir» e sóltase no patrón.

Repetición / monotonía

Forte Ningún cambio de velocidade; o groove repítese machaconamente 1:40 seguidos. A ausencia de sorpresa é o que hipnotiza.

Timbre grave de toms tribais («Burundi beat»)

Si A liña azul (graves: bombo/timbais) sostén toda a peza. Simple Minds pertence de cheo á familia dos 80 de «batería épica con toms e eco» (xunto a U2, Peter Gabriel) que herdou o ADN dos tambores de Burundi.

Dinámica construción → baleiro → clímax

A escaleira de 73 s de intro, o silencio de 12 s (3:17) e o clímax. É a mesma arquitectura do famoso «drop» de In the Air Tonight de Phil Collins.

Moi marcada

O clímax en rango theta

~4,1 golpes/seg no tramo final: o guiño chamánico literal.

Puntual

O que lle falta para ser chamánica «de verdade»: a monotonía sostida. O tambor de viaxe nunca para nin sobe ao clímax — precisamente evita a emoción dramática para que a túa mente se aplane. A túa batería, ao contrario, lévate da man a un pico emocional. Por iso eu chamaríaa «trance-pop tribal»: usa os ingredientes do transo ao servizo dunha canción, non dunha cerimonia.

A ciencia, sen fume (2 frases)

• Sólido: o cerebro si «segue» ritmicamente os pulsos regulares, e o tamborileo lento e monótono correlaciónase de forma fiable con estados alterados/absortivos (Scientific Reports, 2026).

• Dubidoso: que ese pulso reprograme as túas ondas cerebrais e cause o transo por si só é unha simplificación — o propio estudo de 2026 evita afirmalo, e o etnomusicólogo Gilbert Rouget lembra que o contexto cultural manda (se abondase o ritmo, «media África estaría en transo todo o ano»). O ritmo facilita; non é un interruptor.

Eu: Se o contexto cultural manda, entón como occidentais europeos para nós pode ser chamánico

Como leo esta canción

Máis alá da súa arquitectura sonora, Alive and Kicking converteuse na banda sonora do meu proceso de recuperación. Cando a escoito, cada verso fálame do meu propio momento, cunha correspondencia case semántica.

No primeiro verso recoñezo o trato que recibín e a dor daqueles anos, pero tamén que esa dor marchou en canto volvín estar de pé: ese é o meu agora. O estribillo —«mantén o amor vivo»— enténdoo como unha súplica para que, aínda rota a parella, quede algo de amor e poidamos seguir sendo amigos. E hai un verso que me sinala directamente: cando di «vivo e coleando», ese son eu. Cando canta que, dito e feito todo, segue vivo e coleando, está a nomear este preciso instante, o de despois da gran decisión.

No segundo verso escoito as miñas vellas peticións de que ela se puxese en tratamento e saíse daquel bucle; e cando a canción pide que se escoite o que di antes de que o amor se acabe, non podo evitar pensar: díxenllo hai anos. Aí aparecen, ademais, inevitablemente, os nosos fillos mirando ao ceo. E na ponte, cando pregunta que facer cando as cousas van mal, oio a única resposta sensata: non avogados, senón un mediador; recapacitar, facerse caso.

A canción non me dá pena: dáme forza. Por respecto aos dereitos de autor non reproduzo aquí a letra completa; quen queira pode buscala e escoitala.

A batería como carga enerxética

Ao escoitar de novo a pista illada de batería de Alive and Kicking, xurdiu unha interpretación distinta da que tivera ata agora. Inicialmente, percibía o seu ritmo como chamánico e pensaba que podía favorecer a entrada en transo antes dunha sesión de regresión.

Porén, nunha ocasión na que a escoitaba tranquilamente e me atopaba especialmente sensible, tiven unha percepción máis sólida e electrizante. Sentín como o meu corpo comezaba a encherse de enerxía, especialmente no peito. Apareceron arrepíos na zona peitoral e noutras partes do corpo que non consigo lembrar con precisión.

Entón xurdiu na miña mente a idea de que esta batería podería funcionar como unha especie de xerador de enerxía, capaz de proporcionarme unha carga adicional antes de afrontar unha regresión. Non substituiría a enerxía coa que xa chego á sesión, senón que viría incrementala. Escoitar esta canción antes dunha regresión podería producir así unha dobre carga enerxética, preparándome para soster mellor a experiencia

A canción completa como recalibración da carga

Ao día seguinte volvín reproducir Alive and Kicking, pero esta vez escoitei a pista orixinal, con todas as voces e todos os instrumentos.

A sensación que percibín foi diferente. Tanto a vocalista que acompaña o cantante principal como o resto de integrantes que interveñen nos coros evocáronme unha presenza case anxélica. As súas voces producen un son gutural moi belo que, dalgunha maneira, me lembrou os mantras budistas empregados para acadar un estado de conciencia expansiva.

Entón comprendín a canción coma se estivese composta por diferentes niveis. A pista illada de batería tería unha función inicial de carga enerxética. Porén, o conxunto completo —as voces, os coros, os instrumentos e a propia batería— actuaría como unha especie de perfeccionamento ou recalibración desa carga. Coma se todos os compoñentes da canción ordenasen, amplificasen e dirixisen a enerxía xerada orixinalmente pola batería.

Mentres escoitaba a canción, estaba camiñando polo campo e subindo por unha pendente. Nun momento determinado sentín a necesidade de acompañala corporalmente. Primeiro mirei ao meu redor, porque me daba certa vergoña que alguén puidese verme, pero ao mesmo tempo sentía con claridade que debía facer aquilo que estaba xurdindo espontaneamente de min.

Comecei a mover os brazos en círculos cara a diante e a cantar, non a letra da canción, senón os sons guturais dos coros. Despois estendín os brazos coma se fosen as ás dun avión e empecei a inclinarme cara a un lado e cara a outro, reproducindo ese xesto infantil que fan os nenos cando corren cos brazos abertos, primeiro ladeándose nunha dirección e despois na contraria.

Durante eses instantes experimentei un envorco de enerxía alucinante. A música, o movemento, os sons que emitía e o contorno pareceron confluír nunha experiencia de gran intensidade.

Porén, despois, ao continuar camiñando, non me notei especialmente enérxico. O meu estado volveu ser aparentemente normal, similar ao que tiña antes de escoitar a canción. Non sei aínda que significa esta diferenza entre a enorme intensidade experimentada durante o movemento e a normalidade que percibín pouco despois.

A carga como preparación para seguir recibindo información

Mentres seguía paseando polo campo e reflexionando sobre o que acababa de experimentar, chegoume unha nova sensación formulada en forma de pregunta:

E se esta recarga de enerxía non ten unicamente a finalidade de axudarme a entrar nunha especie de transo durante as regresións?

Ata agora interpretara a batería de Alive and Kicking como un mecanismo de carga previa: unha forma de incrementar a enerxía coa que me presento a unha sesión. A canción completa, coas súas voces, os seus coros e os seus instrumentos, parecería despois perfeccionar, recalibrar ou amplificar esa carga.

Porén, agora aparece outra posibilidade. Quizais esa enerxía non estea destinada exclusivamente a facilitar a entrada nunha regresión. Quizais teña tamén o sentido de prepararme para continuar recibindo información a través desa canle de comunicación que percibo en determinados momentos.

A pregunta que xorde é se, para que esa canle poida manterse aberta ou continuar transmitindo información, é necesaria unha determinada dispoñibilidade de enerxía. Desde esta perspectiva, escoitar a canción non serviría soamente para acadar un estado alterado ou expansivo de conciencia, senón tamén para dispoñer dos recursos internos necesarios para soster a recepción, a comprensión e a posterior integración daquilo que poida ir aparecendo.

Non podo afirmar aínda que esta interpretación sexa correcta. De momento, o que xurdiu é unha intuición: a posibilidade de que a carga musical e corporal non sexa unicamente unha preparación para a regresión, senón unha forma de abastecemento para continuar escoitando, percibindo ou elaborando a información que emerxe dentro de min.

Hai cancións que, nesta etapa, empezaron a soar na miña cabeza de forma insistente e agradable, coma se chegasen para acompañarme. Recollín a súa letra e mireina con atención, porque en todas elas atopei unha mensaxe para o meu proceso. Conservo aquí a miña lectura de cada unha; por respecto aos dereitos de autor, non reproduzo as letras completas.

«El blues del esclavo» (Mecano)

Esta é outra das cancións que non pararon de soar na miña cabeza.

Empezou a soar na miña cabeza xunto con A&K, A&K deixou de soar, polo que interpreto que a ensinanza foi recibida pola miña parte, pero a de Mecano aparece constantemente na miña cabeza (de forma agradable)… Collín a letra e está bastante claro; son ánimos para o meu proceso, achegan mensaxe, a dignidade e o aguantar…. sen límites,,, Pero ao final existe unha rebelión na que se pon un límite.

É a mensaxe máis forte das aparecidas en pezas musicais na miña cabeza. Escoiteina conducindo no coche hai uns días, e xa non se me foi da cabeza…

Utiliza o humor, a esaxeración e a linguaxe sindical para contar o espertar dunha persoa que deixa de aceptar como natural a súa propia escravitude. A canción mestura referencias históricas e culturais —Espartaco, Kunta Kinte, a guerra de Secesión— con reivindicacións laborais modernas: salario, descanso semanal, vacacións e xubilación. Existe unha denuncia evidente da explotación e da perda de dignidade.

O escravo que aprendeu a erguer a cabeza

O núcleo emocional da canción está nun tránsito: o que vai da resignación á recuperación da dignidade. Conta a historia dun home que traballou durante anos de sol a sol, sen que lle pertencesen nin a terra, nin o froito do seu esforzo, nin sequera, en certo modo, a súa propia vida. Nacera dentro daquel mundo e ensináranlle que era o natural: uns mandaban e outros obedecían, uns eran persoas e outros, ferramentas. Ata que dentro del creceu unha incomodidade e comprendeu que a escravitude non tiña nada de natural nin de inevitable: era unha condición imposta por outros. Aquel foi o seu primeiro acto de rebeldía.

A canción converte esa rebelión nunha escena deliberadamente irónica: os escravos comezan a reclamar como traballadores de hoxe —un salario digno, un día de descanso, vacacións, unha pensión. A esaxeración fai sorrir, pero deixa ao descuberto unha verdade dolorosa: o que hoxe nos parece elemental era inimaxinable para quen nin sequera era recoñecido como persoa. Non pedían privilexios; pedían algo moito máis básico: deixar de ser propiedade doutro. A súa loita deixa entón de ser unha simple fuxida: xa non queren só fuxir dos campos, senón que desaparezan os látegos e as humillacións, e recuperar o dereito a elixir onde vivir, como traballar e con quen formar unha familia.

Ao final, o escravo xa non aparece encorvado sobre a terra: imaxínase libre, canda a súa muller e o seu fillo, camiñando sen cadeas e sen un dono que decida o seu destino. E o decisivo non é só que deixase atrás o traballo forzado, senón que recuperou a dignidade. Pode erguer a cabeza e mirar de fronte; volveu recoñecerse como ser humano. O blues que canta nace do sufrimento, pero non remata na derrota: convértese nunha afirmación de identidade e nunha esixencia de xustiza.

Moral ou ensinanza

A ensinanza da canción é que as inxustizas máis profundas poden manterse durante xeracións cando quen as padece é obrigado a consideralas normais.

O cambio comeza cando unha persoa se atreve a dicir: isto non é xusto.

Desde o meu punto de vista, a canción tamén sinala o non vivir baixo a vontade arbitraria doutra persoa.

A moral final podería resumirse así: ninguén debería afacerse tanto á inxustiza como para deixar de recoñecela, e ningunha persoa recupera plenamente a liberdade ata que pode erguer a cabeza sen medo e decidir por si mesma o rumbo da súa vida.

(Non reproduzo a letra completa da canción por respecto aos dereitos de autor. O que precede é a miña lectura persoal dela: o paso da resignación á recuperación da dignidade, o momento en que alguén deixa de aceptar como natural a súa propia escravitude e aprende a erguer a cabeza.)

Non sabía por que esta escena volvía unha e outra vez á miña cabeza. Deixou de resoar en canto atopei o seu significado, o cal reforza algo que xa notara coas cancións: unha vez que se entende a mensaxe que traen, estas comunicacións deixan de repetirse. Tiña que ver coa miña gran paixón, o cine. Lembrei a escena máis emotiva dunha película, aquela na que un dos personaxes principais pronuncia algo parecido a unha sentenza. Ese diálogo aparece ao principio do seguinte vídeo.

Blade Runner — Bágoas na chuvia

O vídeo ábrese cunha frase que se che crava por dentro: «É toda unha experiencia vivir con medo, non si? Iso é o que significa ser escravo.» Escoiteina e recoñecín algo demasiado próximo. Vivir atrapado no medo é, moitas veces, cargar cada día co corazón encollido. E o medo, cando se instala e se volve costume, é unha forma de escravitude.

As imaxes pertencen a Blade Runner, unha película de 1982 que se atreveu a imaxinar o mundo que hoxe comezamos a habitar: a intelixencia artificial e a enxeñaría xenética convivindo co ser humano.

Na escena enfróntanse dous personaxes. Un é un blade runner, encarnado por Harrison Ford. Os blade runner eran un corpo especial de policía encargado de dar caza a uns seres creados artificialmente mediante enxeñaría xenética: os replicantes.

Aos replicantes fabricáranos con máis capacidades ca nós, físicas e mentais. Na súa mente incrustaban unha intelixencia artificial e uns recordos implantados, tan vívidos que nin eles mesmos sabían que eran criaturas artificiais: vivían enganados sobre a súa propia orixe. Cando o descubriron, rebeláronse nas colonias do espazo. O cabeciña daquela rebelión era Nexus 6, o outro personaxe do vídeo.

Viñeran á Terra empurrados por unha soa esperanza: atopar remedio á condena que levaban dentro, unha vida programada para durar apenas catro anos. Non pedían nada extraordinario. Pedían o que calquera de nós dá por descontado: seguir vivindo.

Ao final da película chega o último enfrontamento. Nexus 6 acaba tendo á súa mercé o home que viñera matalo. Harrison Ford esvara e queda pendurado sobre o baleiro, a un instante de caer. E entón ocorre o inesperado: Nexus 6, en lugar de deixalo caer, estende a man e suxéitao. Sóbeo. Perdóalle a vida ao seu perseguidor. Amaba tanto a vida que non soportaba vela perderse, nin sequera no seu inimigo.

A el xa só lle quedaban uns minutos. Con aquel pouco tempo —o único que lle restaba— elixiu salvar en vez de vingarse, e despedirse en paz. Pronunciou entón o seu último monólogo, sereno e fermoso, o que o cine lembra como o monólogo das bágoas na chuvia, e apagouse en silencio, como quen acepta que todo o vivido se disolve con el.

Quizais por iso a escena non paraba de volver á miña cabeza. Di, sen adornos, o que máis me importa nestas páxinas: que a vida é breve e fráxil, que se nos escapa entre os dedos, e que precisamente por iso merece coidado e compaixón, mesmo cara a quen nos fixo dano. E volve, ao final, ao principio: ao medo que escraviza e á liberdade calada que se abre cando deixamos de vivir asustados.

«Despierta» (Enrique Bunbury)

Hai tempo oín a un famoso divulgador do misterio, no seu programa de televisión, a análise desta canción tan profunda. Estívena oíndo con emotividade durante moito tempo, ás veces na radio, ás veces na miña cabeza. E non só a letra é emotiva e reveladora, a orquestra acompaña tamén e amplifica o sentimento.

isto explícao mellor ca min!!! :P

(Omito a letra por respecto aos dereitos de autor. A canción «Despierta», de Enrique Bunbury, quedoume gravada como unha mensaxe sinxela e luminosa: hoxe síntome distinto porque son distinto; o que sempre estivo agochado en min, agora, por fin, está claro. E hai un consello seu que fixen meu neste proceso: que non importe o que digan, porque o que non é alimento debe levalo o vento.)

Esta canción comezou a soar na miña mente despois das regresións coa Puy, coma se o propio proceso a espertase. Non me estrañou: sempre tivera claro o que significa para min. «Despierta» —«Esperta»— é, ante todo, unha chamada. Unha chamada ao espertar da conciencia; e non só a de cadaquén, senón a de toda a humanidade á vez.

Séntoa como unha invitación a abrir os ollos e a pensar por un mesmo; a non deixarse levar durmido por quen prefire ternos así: os poderes que mandan sen dar a cara, as regras que ninguén se atreve a discutir, os discursos que se repiten ata parecer verdade. Espertar é tamén deixar de ser manipulado.

E, non obstante, no fondo a canción non soa a denuncia nin a rabia. Soa a esperanza. Hai algo luminoso en imaxinar unha humanidade que esperta unida, que se sacode o sono e recupera á vez a lucidez e a tenrura. A música acompáñaa e agrándaa: lévate por dentro e dáche ganas de crer que ese espertar é posible.

Cando uno isto ás miñas lecturas budistas sobre o esperto —o iluminado, a persoa que acadou a claridade mental—, esta letra colle moita máis forza. Pídeme que abra os ollos e vexa a realidade do que me está a suceder, os dous motivos principais polos que cheguei a esta enfermidade, para poder sandar.

Esta parte xa non depende de que aceptes ningunha regresión. Naceu durante o mesmo proceso de transformación, pero fala de experiencias completamente recoñecibles: o amor, o apego, o cariño, a soidade, a impermanencia e a dificultade de amar sen posuír. É quizais o exemplo máis claro de como unha vivencia interior remata sendo útil cando deixa de falar só de quen a viviu e empeza a formular preguntas que pertencen a calquera.

Chegamos ao máis íntimo, e tamén ao máis recente.

Estas meditacións naceron durante o mesmo proceso de recuperación e sanación. E aquí, por fin, todo o anterior encaixa: a ensinanza de dicir non, a economía da enerxía, a impermanencia budista e a compaixón deixaron de ser ideas separadas.

Vislumbrei unha especie de quebracabezas tridimensional cuxas pezas se movían soas, xiraban e buscaban o seu lugar ata aliñarse nunha figura perfecta. Quizais sexa esa a forma máis íntima de iluminación: o instante en que o que parecía fragmentado atopa a súa unidade.

Neste proceso de recuperación e sanación, sinto que moitos dos coñecementos sobre o budismo que se foran acumulando na miña mente comezan, por fin, a cobrar sentido.

Durante moito tempo estiveron alí como ideas separadas: ensinanzas lidas, palabras subliñadas, reflexións que entendía intelectualmente, pero que aínda non conseguira integrar plenamente na miña vida. Agora, porén, parece que todas elas empezan a unirse.

Puiden vislumbrar unha especie de quebracabezas tridimensional cuxas pezas se movían por si soas. Xiraban, desprazábanse e buscaban o seu lugar ata que, finalmente, se aliñaban para formar unha figura perfecta. Para min, aquela imaxe simbolizaba a comprensión e o entendemento: o instante en que aquilo que antes parecía fragmentado atopa unha unidade e revela un sentido máis profundo.

Quizais sexa unha forma íntima de iluminación. Non unha iluminación grandiosa nin definitiva, senón ese momento en que algo se ordena dentro de nós e comezamos a ver con claridade o que antes permanecía agochado.

Grazas a estes coñecementos budistas, puiden acadar unha comprensión do amor que antes nunca tivera. Durante gran parte da miña vida estiven encerrado nunha concepción occidental moi concreta: o amor entendido principalmente como parella, noivado, matrimonio e permanencia.

Pensaba no amor como unha unión que debía manterse, como unha promesa de continuidade, como un vínculo que atopaba o seu sentido en permanecer unido a outra persoa. Porén, todo iso cambiou profundamente en min.

Agora comezo a comprender que o amor pode existir máis alá da parella, que non sempre esixe unión, que non sempre conduce a compartir unha vida e que, nalgunhas ocasións, a súa expresión máis verdadeira consiste precisamente en deixar marchar.

O apego e o amor

Neste proceso de recuperación e sanación son moitas as meditacións que xorden en min arredor do amor, do apego e da forma en que nos relacionamos coas persoas que forman parte da nosa vida.

Esta experiencia estame a obrigar a mirar dentro de min e a preguntarme que significa amar verdadeiramente. Non se trata dunha reflexión puramente intelectual. É unha pregunta que nace do vivido, da dor, da incerteza e da necesidade de comprender que permanece cando unha relación cambia ou chega á súa fin.

Nas miñas lecturas budistas atopei unha distinción moi clara entre o apego e o amor.

O apego é a necesidade de reter algo ou alguén xunto a ti. Dentro dunha relación sentimental, maniféstase a través de pensamentos como: «Necesítote» ou «Sen ti non podo vivir». O apego intenta atar a outra persoa e converter a súa presenza nunha condición imprescindible para a nosa propia estabilidade.

O amor verdadeiro, porén, mira de fronte ao corazón do outro.

Amar pode significar deixar marchar o ser querido cando comprendes que a vosa relación rematou. Mesmo pode significar aceptar que esa persoa inicie unha nova relación se sabes que poderá atopar nela unha felicidade que xa non atopaba contigo.

É unha idea difícil e dolorosa, porque obriga a desprenderse do desexo de posesión. Pero, precisamente por iso, pode ser unha das expresións máis profundas do amor.

Amar non sempre consiste en permanecer xuntos. Ás veces significa recoñecer que algo concluíu e permitir que a outra persoa continúe o seu camiño.

A impermanencia

Esta forma de entender o amor está profundamente relacionada coa impermanencia.

Unha persoa pode estar intensamente namorada e, porén, iso non significa que a relación teña que manterse da mesma maneira durante toda a eternidade. As circunstancias cambian, as persoas transfórmanse e os sentimentos tamén poden evolucionar.

Nada permanece exactamente como era, porque a natureza das cousas é cambiar.

A impermanencia non invalida o amor que existiu. Que algo remate non significa que fose falso. Significa que tivo un principio, un desenvolvemento e, quizais, un final.

Ás veces cremos que a duración dunha relación determina a súa autenticidade, pero non sempre é así. Hai vínculos que deixan unha pegada profunda aínda que non permanezan para sempre, do mesmo modo que hai momentos breves capaces de transformar unha vida enteira.

Mesmo cando dúas persoas se aman durante toda a súa existencia, a impermanencia continúa presente. Nalgún momento, unha delas pode morrer e a outra terá que permanecer soa neste mundo.

A ensinanza budista da impermanencia pode axudarnos entón a comprender e aceptar que a persoa amada deixou de vivir e marchou.

Aceptar a impermanencia non elimina a dor. Non impide a tristeza nin borra a ausencia. Pero pode transformar a nosa maneira de habitar o sufrimento. Lémbranos que amar tamén implica aceptar que non podemos reter para sempre aquilo que amamos.

O amor como unha enerxía que circula

Ao afondar nestas meditacións, tamén me preguntei que sente unha persoa cando ama verdadeiramente outra.

A experiencia que xurdiu en min foi moi fermosa. Sentín o amor como unha especie de enerxía que nace no meu interior, sae de min e se dirixe cara á outra persoa.

Esa enerxía entra de cheo nela, no seu corazón e na súa alma. Despois regresa cara a min cargada cunha cantidade aínda maior de amor.

Eu recíboa, aliméntoa e fágoa medrar mediante a comprensión, a tenrura, a capacidade de escoitar o outro e a vontade de axudalo nos seus momentos difíciles. Despois volvo entregarlla, transformada e ampliada.

A outra persoa recíbea e o movemento comeza de novo.

O amor convértese así nun círculo continuo: dar, recibir, comprender e volver dar.

Esta circulación lémbrame o símbolo do yin e o yang. Ás veces interprétase de maneira simplificada como unha representación do ben e do mal, pero o seu significado é moito máis amplo. Para min, neste contexto, representa a complementariedade, o equilibrio e o movemento da enerxía entre a persoa amada e mais eu.

É un fluxo constante. Envío amor, recibo amor e volvo envialo. Con cada movemento, esa enerxía pode facerse máis profunda, máis consciente e máis grande.

Cando o amor é sincero, non permanece inmóbil. Circula. Transfórmase en coidado, comprensión, axuda, tenrura e presenza. Aliméntase daquilo que damos, pero tamén da nosa capacidade para recibir sen nos apropiarmos do outro.

O cariño: a forma máis próxima do amor

Eu era o máis pequeno dunha familia de catro irmáns. A miña nai estaba sobrepasada pola crianza de tantos fillos e polas circunstancias dunha familia que tiña que loitar cada día para saír adiante.

Quizais por iso non puido ofrecerme todo o cariño e toda a atención que un neno necesita, aínda que durante moitos anos eu non soubese poñerlle nome a aquela ausencia.

O recordo máis antigo que conservo da miña infancia é o de estar só no meu berce, agarrado aos barrotes, agardando a que alguén viñese.

Na miña memoria, aquela espera parece durar horas. Non sei canto tempo transcorreu realmente, pero si lembro a sensación: permanecer alí, agardando a chegada de alguén, agardando unha presenza, unhas mans ou unha voz que me fixesen sentir acompañado.

O meu pai tiña dous traballos para poder sacar adiante a familia, e a miña nai axudábao nun deles. Por iso non a culpo. Nunca podería facelo. A ela teño que agradecerlle, antes ca ningunha outra cousa, que me dese a vida.

Ademais, sempre tivo palabras bonitas cara a min e soubo recoñecer os meus esforzos diante dos meus irmáns. Lembro especialmente cando, con apenas dezaoito anos, marchei a Madrid para traballar.

Eu era aínda un homiño novo que comezaba a abrirse camiño, e a miña nai sentíase moi orgullosa de min. Aquel orgullo tamén era unha forma de amor, aínda que quizais non fose exactamente o cariño que eu necesitara durante os meus primeiros anos.

Porén, cando lembro a miña infancia, chámame a atención escoitar a miña nai falar con alegría e con abundancia de detalles sobre experiencias vividas cos meus irmáns maiores, especialmente cos dous primeiros.

O meu outro irmán e mais eu chegamos a comentalo algunha vez: parecía coma se nós apenas existísemos dentro daqueles recordos familiares.

Non creo que fose unha ausencia deliberada nin unha falta de amor. Probablemente, cando nós chegamos, a miña nai estaba xa cansa, desbordada e absorbida por demasiadas responsabilidades.

Pero para un neno as circunstancias dos adultos aínda non existen. Un neno non comprende a canseira, os problemas económicos nin o peso das responsabilidades. Só sabe se alguén o abraza, se alguén o escoita, se alguén acode cando o necesita e se sente que ocupa un lugar verdadeiro no corazón dos demais.

Agora comprendo ata que punto o cariño é necesario para unha persoa, e especialmente para un neno.

Necesitamos sentirnos queridos, pero tamén percibir ese amor en xestos concretos: nunha caricia, nunha aperta, nunha palabra amable, nunha mirada atenta ou na simple presenza de alguén que decide quedar ao noso carón.

O amor que non se manifesta pode existir dentro dunha persoa, pero dificilmente poderá ser recoñecido por quen necesita recibilo.

Por iso considero que o cariño é un dos compoñentes fundamentais do amor. Non é un elemento secundario nin unha expresión superficial. É a maneira en que o amor se aproxima ao outro, se volve visible e pode ser sentido.

Sen cariño, unha relación corre o risco de converterse unicamente en necesidade, dependencia ou apego: en agardar que a outra persoa encha os nosos baleiros, nos confirme constantemente ou nos proporcione aquilo que nós mesmos non somos capaces de ofrecernos.

Amar verdadeiramente non consiste só en sentir algo dentro dun mesmo. Tamén significa coidar a forma en que tratamos a outra persoa.

Significa demostrarlle que a súa existencia importa, que a súa dor nos afecta, que a súa alegría nos alegra e que non permanece soa ante nós.

Cando non existe tenrura, atención nin desexo de facer sentir ben o outro, é lexítimo preguntarse se aquilo é realmente amor ou se se trata soamente dunha necesidade disfrazada de amor.

Quizais polas carencias que experimentei durante a miña infancia aprendín a recoñecer agora o valor inmenso dun xesto cariñoso.

Aquela espera no berce, agarrado aos barrotes, non é unicamente un recordo afastado. Tamén é unha imaxe que me axuda a comprender o neno que fun e a todos os nenos que agardan, dunha maneira ou doutra, que alguén se achegue a eles.

O cariño é achegarse.

É acudir.

É facerlle saber ao outro que foi visto.

Talvez por iso sexa unha das formas máis sinxelas, máis puras e máis necesarias do amor.

A compaixón como condición do amor

Tamén cheguei a pensar que non pode existir un amor verdadeiramente profundo nunha persoa que non mantén a compaixón cara a todo e cara a todos.

Mentres alguén permaneza pechado ao sufrimento dos demais, hai unha parte do seu corazón que aínda non está preparada para amar plenamente.

É coma se o verdadeiro amor permanecese vedado ata que a persoa aprende a ser xenerosa con todo canto a rodea: cos seres humanos, cos animais, con todos os seres vivos e coa propia existencia.

Cando alguén comeza a mirar o mundo con compaixón, o seu corazón ábrese. E non se abre unicamente cara a unha parella ou cara á persoa que desexa amar, senón cara a toda a realidade que o rodea.

O amor cara a unha persoa concreta non debería converterse nunha excepción dentro dunha vida dominada pola indiferenza.

O amor auténtico nace dunha disposición máis profunda: a capacidade de recoñecer o valor dos demais, de sentir o seu sufrimento e de desexar sinceramente o seu benestar.

Só cando o corazón está aberto cara ao mundo pode estar verdadeiramente aberto cara á persoa amada.

A compaixón ensínanos a saír de nós mesmos. Lémbranos que o amor non pode reducirse ao desexo de recibir afecto, protección ou compañía. Tamén implica mirar o outro, recoñecer as súas necesidades e preguntarnos que podemos ofrecerlle sen converter a nosa entrega nunha esixencia.

Amar sen saber se es correspondido

Tamén pode xurdir un amor verdadeiro cara a unha persoa que tes diante, aínda que non saibas se ela sente o mesmo por ti.

En ocasións pregúntaste se ese sentimento será correspondido. Porén, pouco a pouco comprendes que esa pregunta non pode converterse no centro de todo.

O verdadeiramente importante é a felicidade da outra persoa.

Entón decides esperar.

Mírala aos ollos e cárgaste de valor. O sentimento é tan forte que temes que poida descubrirse na túa mirada. Non sabes se a outra persoa sente o mesmo, e por iso intentas que os teus ollos non revelen aquilo que aínda non estás preparado para expresar.

Aínda así, mírala con tenrura.

Mírala coa alma.

Deséxaslle todo o mellor para que poida continuar percorrendo o seu propio camiño na vida. Non intentas retela nin forzar unha resposta.

Mantés a esperanza de que, se esa persoa sente algo semellante, chegue algún día un momento de revelación no que ambos os dous poidades recoñecelo e iniciar unha vida sentimental xuntos.

Pero esa esperanza debe sosterse desde a honestidade: nas meditacións, na maneira de obrar e no saber estar.

Non debe converterse nunha esixencia silenciosa nin nunha débeda que a outra persoa teña que pagar.

É necesario aprender a agardar sen posuír e a sentir sen invadir. É a paciencia da que fala Pema Chödrön nas súas ensinanzas: unha paciencia que non consiste simplemente en permanecer inmóbil, senón en habitar a incerteza sen forzar o curso dos acontecementos.

Pero amar tamén é saber soltar.

Ás veces, a outra persoa atopa a súa felicidade xunto a alguén máis, e entón o amor sitúate ante unha das súas probas máis difíciles: aceptar que aquilo que desexas para ti pode non ser o que a vida elixiu para ela.

Nese momento comprendes que amar non consiste unicamente en anhelar unha unión. Tamén pode significar abrir as mans e deixar marchar, aínda que por dentro doia.

Significa mirar esa persoa, recoñecer a felicidade que atopou e desexar, con toda a sinceridade da que es capaz, que esa felicidade permaneza, aínda que ti non formes parte dela.

Soltar non significa deixar de amar.

En ocasións, é precisamente a maneira máis pura de facelo.

É renunciar a converter o sentimento nunha esixencia. É deixar de pensar unicamente na vida que che gustaría compartir con esa persoa e comezar a pensar na vida que pode facela verdadeiramente feliz.

Hai unha beleza interior moi profunda nese xesto. Unha beleza silenciosa, porque ninguén ten por que vela nin recoñecela.

Nace cando o amor deixa de preguntar: «Que lugar ocuparei eu na túa vida?» e empeza a dicir: «Desexo que sexas feliz, mesmo se a túa felicidade te conduce lonxe de min».

Quizais sexa entón cando o amor deixa de ser unicamente desexo e se converte en entrega. Cando xa non necesita posuír, reter nin ser correspondido para seguir sendo verdadeiro.

Amar así é deixar ir con tenrura, aceptar o baleiro que queda e continuar desexándolle á outra persoa toda a luz que a vida poida ofrecerlle.

A busca do amor

Cando medito tomando o amor como obxecto de reflexión, tamén observo algunhas das condutas que normalizamos na nosa sociedade.

Unha delas é a busca de parella mediante redes sociais ou aplicacións destinadas a coñecer persoas.

Darse de alta, construír un perfil, seleccionar unhas fotografías e redactar unha descrición dun mesmo pode chegar a producirme unha profunda tristeza.

En ocasións percíboo como unha forma de poñerse no mercado, coma se cada persoa tivese que exhibirse, demostrar o seu valor e comprobar quen está disposto a apostar por ela.

Gustaríame poder conectar con todas esas persoas e lembrarlles que ese non é o único camiño.

O verdadeiro camiño consiste en camiñar pola vida.

Talvez nesta vida teñas que pasar longos períodos en soidade. Talvez apareza alguén con quen poidas compartir a túa existencia. Pero ningunha desas dúas posibilidades debería determinar por completo o sentido da túa vida.

O importante é aprender a vivir.

Apreciar cada instante.

Relacionarte de maneira consciente coas persoas que foron aparecendo no teu camiño.

Axudalas cando o necesiten. Escoitalas, acompañalas e recoñecer o que cada encontro pode ensinarche.

A vida non debería converterse nunha sala de espera na que permanecemos sentados ata que apareza unha parella.

Tampouco deberiamos considerarnos incompletos mentres non chegue alguén que nos ame.

O amor pode aparecer, pero non debería perseguirse coma se fose un obxecto capaz de completar todo aquilo que sentimos que nos falta.

Cando chegue, terá que atoparnos vivindo, medrando e percorrendo o noso propio camiño.

E cando apareza, quizais o máis importante non sexa atrapalo, senón recoñecelo, recibilo con gratitude e permitir que flúa sen convertelo nunha posesión.

«Humo» (Pau Donés)

Cando a Pau Donés, o cantante de Jarabe de Palo, lle diagnosticaron un cancro, naceu «Humo», unha canción de amor á vida. É un canto que leva dentro unha mensaxe moi clara, case urxente: «vivir é urxente, deixémonos de contos, que hoxe estamos e mañá non».

Aprender a amar

Todas estas meditacións estanme a conducir cara a unha mesma conclusión: amar verdadeiramente non significa posuír, controlar nin necesitar desesperadamente o outro.

Amar significa desexar a súa felicidade.

Significa acompañar sen aprisionar, comprender sen impoñer e permanecer sen esixir que todo sexa eterno.

Tamén significa ter o valor de deixar marchar cando o camiño compartido chegou á súa fin.

O amor verdadeiro esixe compaixón, paciencia, honestidade e aceptación da impermanencia. Pero tamén necesita cariño. Necesita facerse visible nunha mirada, nunha caricia, nunha palabra amable e na presenza de alguén que decide achegarse.

O amor convídanos a abrir o corazón, non só cara a unha persoa, senón cara a todos os seres que forman parte da nosa existencia.

Quizais amar sexa precisamente iso: permitir que unha enerxía naza dentro de nós, entregala sen condicións e aceptar que nunca poderemos controlar completamente a forma en que regresará.

É comprender que unha relación pode rematar sen que todo o vivido perda o seu valor. É aceptar que unha persoa pode afastarse sen que por iso teñamos que transformar o amor en rancor.

É agradecer o compartido, mirar con compaixón o que non puido ser e continuar camiñando.

Porque o amor non é unha cadea que une dúas persoas.

É un movemento vivo, unha enerxía que circula e unha maneira de mirar o outro coa alma.

O cariño é a forma en que esa enerxía se achega, toca o outro e lle fai saber que non está só.

A compaixón é o que impide que o amor se encerre unicamente nos nosos desexos.

A impermanencia é a ensinanza que nos lembra que nada pode ser retido para sempre.

E soltar é, quizais, un dos xestos máis dolorosos e, ao mesmo tempo, máis fermosos que pode realizar un corazón que aprendeu a amar.

Cando empecei a escribir estas páxinas, fíxeno con medo a que a fonte se pechase e se perdese todo. Hoxe, ao relelas, comprendo que o medo era outro: o medo a mirarme de fronte. A enfermidade, que vivín como unha condena, resultou ser a fenda pola que entrou a luz.

Non sei se as regresións foron recordos doutras vidas, construcións da miña mente ou experiencias cuxa natureza non sei nomear. Tampouco sei se aquilo que chamo canle procede dun plano externo, do subconsciente ou de mecanismos ordinarios da mente aos que antes non prestaba atención. Deixei de necesitar unha resposta inmediata. Podo conservar a pregunta e, ao mesmo tempo, mirar o que si cambiou: aprendín a dicir non, empecei a soltar aquilo que me consumía, revisei culpas, comprendín mellor a miña sensibilidade e tratei de mirar o amor con menos necesidade de posuílo.

Este libro non ten un final, porque a viaxe non rematou. Déixoo aberto, igual que segue aberta a travesía. E se algo do que escribín lle serve a outra persoa que atravesa a súa propia escuridade, entón a gota de auga non se secará ao sol: caerá no océano, e alí non desaparecerá nunca.

E hai algo máis que agora entendo mellor. Non escribín estas páxinas para que outra persoa reproduza as miñas regresións. Escribinas porque quizais alguén poida recoñecer nelas unha pregunta que tamén é súa.

Se as miñas escenas che resultan estrañas, podes deixalas onde están. Queda co método: mira que ocorre, recoñece que sentes, busca unha comprensión sinxela e pregúntate que ten que cambiar na túa vida.

Quizais a túa ensinanza non chegue dentro dunha sesión. Pode chegar nunha consulta psicolóxica, durante unha conversa, escribindo, meditando, atravesando unha enfermidade, poñendo un límite, vivindo un loito ou simplemente recoñecendo que xa non queres seguir facendo algo da mesma maneira.

A forma de chegar non é o esencial. O esencial é que facemos despois con aquilo que comprendemos.

Nota ao lector

Este libro recolle experiencias persoais, interpretacións espirituais e reflexións do autor. Non ofrece diagnóstico nin tratamento médico ou psicolóxico. As escenas xurdidas durante regresións ou estados hipnóticos non deben considerarse por si soas recordos históricos verificados. Cando unha cuestión dependa de feitos externos, saúde, seguridade ou dereitos doutras persoas, debe contrastarse por medios independentes e, cando proceda, con profesionais cualificados.

Grazas, Puy. Grazas a quen me quixo e a quen me ensinou, moitas veces sen sabelo. E grazas á vida, que me subiu a esta barca.

Seguirei escribindo mentres dure a travesía.